W metodzie kompensaty różnic inwentaryzacyjnych rozlicza się wzajemnie (kompensuje) nadwyżki i niedobory ujawnione w inwentaryzacji, o ile spełniają warunki do takiego rozliczenia wskazane w protokole poinwentaryzacyjnym. W praktyce oznacza to, że część niedoboru może zostać "pokryta" nadwyżką.
Najpierw ustala się, ile sztuk można skompensować. Nie da się skompensować więcej niż wynosi mniejsza różnica ilościowa:
- nadwyżka materiału A: 50 szt.
- niedobór materiału B: 30 szt.
Zatem do kompensaty przyjmuje się 30 szt. (bo tyle wynosi niedobór – i to jest limit).
Następnie ustala się wartość kompensaty. W tego typu zadaniach egzaminacyjnych wartość kompensowanej ilości wycenia się według ceny przyjętej dla pozycji, z której pochodzi kompensata (tu: nadwyżka materiału A po 11 zł/szt.). Obliczenie jest więc proste:
30 szt. × 11 zł/szt. = 330 zł.
Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?
- 550 zł to pełna wartość nadwyżki materiału A (50 × 11). Kompensata nie obejmuje całej nadwyżki, bo niedobór jest mniejszy ilościowo.
- 360 zł to pełna wartość niedoboru materiału B (30 × 12). To nie jest wartość kompensaty liczona według przyjętej zasady wyceny w tym zadaniu.
- 600 zł nie wynika z danych (jest efektem błędnego łączenia ilości i cen lub sumowania).
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze rozdziel dwa kroki: (1) ustal ilość do kompensaty (minimum z ilości), (2) ustal cenę używaną do wyceny kompensowanej części.
