KWALIFIKACJA BUD18 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 38.
W przedstawionym dzienniku zapisane zostaną wyniki pomiaru kątów
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z pomiarami geodezyjnymi, co sugeruje kontekst egzaminu zawodowego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dziennik przeznaczony do obserwacji kątowych w tachimetrii służy do zapisu odczytów kierunków i wyznaczonych z nich kątów w płaszczyźnie poziomej. Kąty pionowe zapisuje się w innych rubrykach/formularzach związanych z obserwacją pionową i obliczeniami wysokościowymi, a niwelacja nie dotyczy kątów poziomych.

Pełne wyjaśnienie:

W geodezji terenowej kluczowe jest rozróżnienie, jakiego typu obserwacje są zapisywane w danym dzienniku. Dziennik przeznaczony do pomiaru kątów w tachimetrii (lub w klasycznych pomiarach kierunków) służy przede wszystkim do rejestracji kierunków i kątów w płaszczyźnie poziomej, czyli kątów poziomych. To na ich podstawie wykonuje się m.in. orientację stanowiska, wyznacza kierunki na punkty celowe oraz oblicza kąty między tymi kierunkami.

Odpowiedź "poziomych." jest właściwa, ponieważ odpowiada typowej funkcji dziennika obserwacji kątowych: zapisuje się w nim dane potrzebne do wyznaczania relacji kierunkowych w planie (w poziomie). W praktyce są to odczyty na kołach/kodach instrumentu, zestawienia serii, ewentualnie różnice kierunków prowadzące do kąta poziomego.

Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują:

  • "pionowych." – kąty pionowe (np. do obliczeń wysokościowych lub redukcji na poziom) mają inną rolę obliczeniową i często są zapisywane w rubrykach/arkuszach związanych z obserwacjami pionowymi. Sam fakt, że tachimetr mierzy także kąty pionowe, nie oznacza, że każdy dziennik "kątowy" dotyczy pionu.
  • "pionowych w tachimetrii." – dopisek o tachimetrii nie rozwiązuje problemu: dziennik, który jest rozpoznawany jako dziennik kątów poziomych, nadal służy do zapisu obserwacji w poziomie. W tachimetrii występują różne rodzaje zapisów (kąty poziome, pionowe, odległości), ale nie każdy formularz obejmuje je w tej samej części.
  • "poziomych w niwelacji punktów rozproszonych." – niwelacja jest metodą wyznaczania różnic wysokości i opiera się na odczytach na łatach oraz stanowiskach niwelatora, a nie na pomiarze kątów poziomych. Połączenie "kąty poziome" z "niwelacją" jest typowym przykładem mylenia działów pomiarów.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w dzienniku widzisz układ kojarzący się z kierunkami na punkty i ich zestawieniem do kąta w planie, najczęściej chodzi o kąty poziome. Jeśli dominują elementy wysokościowe (odczyty wstecz/przód, przewyższenia), to jest to raczej dokumentacja niwelacyjna.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kąt poziomy to kąt między dwoma kierunkami mierzony w płaszczyźnie poziomej (w planie). W praktyce wynika z porównania odczytów kierunków na koło poziome tachimetru/teodolitu i służy do orientacji stanowiska oraz wyznaczania relacji kierunkowych między punktami.
Kąt pionowy opisuje nachylenie celowej w pionie (względem poziomu lub pionu – zależnie od definicji instrumentu). Wykorzystuje się go m.in. w obliczeniach wysokościowych i redukcjach obserwacji, np. przy wyznaczaniu składowych wysokościowych z pomiarów tachimetrycznych.
W dzienniku kątów poziomych zwykle występują rubryki związane z kierunkami na punkty (np. odczyty na kole poziomym), zestawienie serii/kierunków oraz miejsce na wyznaczony kąt między kierunkami. Dominują dane "kierunkowe", a nie odczyty niwelacyjne na łatach.
Niwelacja służy do wyznaczania różnic wysokości i opiera się na odczytach na łatach oraz na relacji wstecz–przód. Zasadniczo nie wymaga pomiaru kątów poziomych do obliczenia przewyższeń, dlatego dzienniki niwelacyjne mają inną strukturę danych niż dzienniki obserwacji kątowych.
Najczęstszy błąd to automatyczne skojarzenie "tachimetr = kąt pionowy", bez sprawdzenia, co rzeczywiście zapisano w tabeli. Drugi błąd to mylenie pomiarów wysokościowych (niwelacja) z kątowymi. Pomaga analiza rubryk: kierunki i serie sugerują poziom.
Tak, tachimetr standardowo rejestruje zarówno kąt w poziomie, jak i w pionie, a także odległość. To jednak nie oznacza, że każdy dziennik lub formularz dotyczy wszystkich tych wielkości naraz. Na egzaminie liczy się rozpoznanie, jakie obserwacje są w nim przewidziane.
W zależności od rodzaju pomiaru w dzienniku tachimetrycznym mogą pojawić się także: dane stanowiska i celów, odczyty kierunków, informacje o seriach, identyfikacja punktów oraz (w innych częściach) odległości i obserwacje pionowe. Zawsze sprawdzaj, jaki jest nagłówek i układ rubryk.
Kąty poziome są potrzebne m.in. przy orientacji instrumentu, pomiarach sytuacyjnych, tyczeniu kierunków, wcięciach kątowych oraz kontroli geometrii w pracach realizacyjnych. To podstawowy element wyznaczania położenia punktów w planie w wielu technologiach pomiarowych.
Najpierw ustal, czy dziennik dotyczy planu (sytuacji), wysokości, czy obserwacji mieszanych. Potem dopasuj do tego typ danych: rubryki na kierunki/serie → kąty poziome; rubryki na odczyty wstecz/przód → niwelacja; rubryki na nachylenia → pion.
Nie zawsze. To, że pomiary wykonuje się tachimetrem, nie przesądza, że dany dziennik dotyczy kątów pionowych. W zadaniach egzaminacyjnych decyduje przeznaczenie konkretnego formularza i rodzaj rubryk. Trzeba rozpoznać, czy zapis dotyczy poziomu czy pionu.
info

Statystycznie 68% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Dziennik przeznaczony do obserwacji kątowych w tachimetrii służy do zapisu odczytów kierunków i wyznaczonych z nich kątów w płaszczyźnie poziomej."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ dotyczące tachimetrii i dzienników pomiarowych (z przykładami wypełnienia)
  • Podręczniki i skrypty z geodezji inżynieryjnej i tachimetrii omawiające obserwacje kątowe
  • Instrukcje producentów tachimetrów dotyczące pomiaru kątów i rejestracji obserwacji (tryby pomiarowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego