KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 36.
W przedstawionym fragmencie dziennika pomiaru kątów pionowych, w kolumnie 7 w miejscu znaków zapytania, powinna być wpisana wartość kąta pionowego równa:
Ilustracja przedstawia fragment tabeli będącej dziennikiem pomiaru kątów pionowych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W dzienniku zastosowano miarę gradową (pełny kąt to 400g), co potwierdza wzór z_II = 400g − O_II. Dlatego wpis w kolumnie 7 musi być w formacie g c cc. Wartość 85g 73c 80cc jest poprawna i odpowiada średniemu odczytowi z I położenia (z_I = O_I).

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu kluczowe jest rozpoznanie, w jakim systemie miary kątowej zapisano wyniki w dzienniku. W geodezji spotyka się:

  • system stopniowy (DMS): 360° w pełnym kącie, a minuty i sekundy mają podstawę 60 (0–59),
  • system gradowy: 400g w pełnym kącie, a setne części mają podstawę 100 (0–99): 1g = 100c, 1c = 100cc.

W przedstawionym dzienniku nagłówek kolumny z kątem pionowym zawiera zależności z_I = O_I oraz z_II = 400g − O_II. Sam zapis 400g jednoznacznie wskazuje, że pomiary prowadzone są w gradach, a nie w stopniach.

Skoro w kolumnie 7 trzeba wpisać kąt pionowy, to dla położenia I obowiązuje prosty związek z_I = O_I, czyli wpis w tej części kolumny 7 jest równy średniemu odczytowi z I położenia lunety. Zatem prawidłowy zapis musi mieć postać g c cc, np. 85g 73c 80cc.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 314g 24c 20cc oraz 314g 24c 10cc to wartości odpowiadające odczytom z II położenia (związane z O_II), a nie poszukiwanej wartości w miejscu znaków zapytania dla z_I.
  • 85g 73c 70cc ma prawidłowy format gradowy, ale różni się od właściwego średniego odczytu o 10cc, czyli nie spełnia warunku zgodności z odczytem średnim dla I położenia.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj, czy w dzienniku pojawia się 360 czy 400. To najszybszy sposób, by uniknąć pomylenia stopni z gradami i błędnego zapisu jednostek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
System gradowy to miara kątowa, w której pełny kąt ma 400g. Jednostki dzielą się dziesiętnie: 1g = 100c, a 1c = 100cc. Dlatego w zapisie mogą pojawić się wartości 73c lub 80cc (do 99), co odróżnia go od zapisu stopniowego.
W zapisie stopniowym (DMS) obowiązuje podstawa 60: 1° = 60′ i 1′ = 60″. Z tego powodu minuty i sekundy muszą mieścić się w zakresie 0–59. Wartości 73′ lub 80″ oznaczają, że to nie są minuty/sekundy, tylko części w innym systemie (np. gradowym).
Najpewniejsze są oznaczenia w nagłówku tabeli: jeśli widzisz g c cc albo wzory z 400g (np. 400g − O_II), to jest system gradowy. Jeśli pojawiają się symbole ° ′ ″ i operacje na 360°, to zapis jest stopniowy.
To kąt zapisany w systemie gradowym: 85 gradów, 73 centygrady i 80 centycentygrady. Jest to poprawny zapis odczytu z instrumentu ustawionego na grady. W praktyce trzeba go przepisywać do dziennika dokładnie w tych jednostkach, bez zamiany na ° ′ ″.
Zasada z_I = O_I oznacza, że kąt pionowy w I położeniu lunety jest równy bezpośrednio odczytowi (zwykle średniemu) z tego położenia. Nie wykonuje się tu dodatkowego przeliczenia typu 400g minus coś; to przeliczenie dotyczy zwykle II położenia.
W II położeniu lunety odczyt na kole pionowym jest "odwrócony" względem I położenia. Aby sprowadzić go do porównywalnej postaci kąta pionowego, wykonuje się przeliczenie z użyciem pełnego kąta w systemie gradowym, czyli 400g. To pomaga też w kontroli błędów i obliczeniu wartości średniej.
Najczęstszy błąd to automatyczne czytanie c i cc jak minut i sekund, a potem uznanie wartości >59 za "błędne" lub przerabianie ich na DMS bez polecenia. Drugi błąd to pomijanie wzoru z 400g, który od razu zdradza, że to system gradowy.
Zwykle nie. Jeśli dziennik jest prowadzony w g c cc, to odpowiedź powinna być w tych samych jednostkach. Przeliczanie na stopnie ma sens tylko wtedy, gdy zadanie wyraźnie tego wymaga. W przeciwnym razie łatwo popełnić błąd i podać wynik w złym formacie.
Sprawdź format i zakres części ułamkowych: w DMS nie ma wartości 60–99 dla minut/sekund, a w gradach są dopuszczalne. Następnie porównaj, czy wpis pasuje do reguły z nagłówka (np. z_I = O_I oznacza zgodność z odczytem średnim w I położeniu).
Ćwicz czytanie nagłówków tabel (jednostki, wzory), rozróżnianie I i II położenia lunety oraz szybkie testy sensowności liczb. Pomaga też robienie krótkich fiszek: 360° ↔ DMS i 400g ↔ grady, plus przypomnienie: z_I = O_I, z_II = 400g − O_II.
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "W dzienniku zastosowano miarę gradową (pełny kąt to 400g), co potwierdza wzór z_II = 400g − O_II."

Źródła:

  • Dostarczony w zadaniu opis ilustracji (fragment dziennika): obecność wzoru "z_II = 400^g - O_II" oraz jednostek "g c cc" w nagłówkach kolumn.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geodezji dotyczące miar kątowych (DMS i grady)
  • Instrukcje obsługi teodolitów/tachimetrów opisujące wybór jednostek (stopnie/grady)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z odczytu i uzupełniania dzienników pomiarowych

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego