KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2016 (test 2)

PYTANIE NR 36.
W przedstawionym na rysunku programie sterowania, na wyjściu Q0.0 sygnał logiczny 1 pojawi się po zliczeniu 3 impulsów
Ilustracja przedstawia schemat programu sterowania w kontekście egzaminu zawodowego dla technika mechatronika, kwalifikacja
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wyjście Q0.0 zostanie ustawione po zliczeniu trzech impulsów na tym wejściu i tym zboczu, które są podłączone do licznika w programie sterowania.
Jeżeli licznik zlicza zbocza narastające sygnału z I0.0, to dopiero trzecie zbocze narastające I0.0 spełni warunek i spowoduje pojawienie się stanu 1 na Q0.0.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniu kluczowe jest rozróżnienie między stanem (sygnał 0/1 utrzymujący się w czasie) a impulsem liczonym przez PLC, który w praktyce jest zwykle wykrywany jako zbocze (zmiana stanu), a nie jako "czas trwania jedynki".

Jeżeli w pokazanym programie zastosowano mechanizm zliczania impulsów na zboczu narastającym, to licznik zwiększa wartość przy przejściu sygnału z 0 na 1. Gdy licznik osiągnie wartość 3, spełnia się warunek sterujący i na wyjściu Q0.0 pojawia się logiczna 1. Dlatego poprawne jest wskazanie "I0.0 w górę", bo oznacza to zliczanie zboczy narastających na wejściu I0.0.

Pozostałe odpowiedzi są błędne z typowych powodów:

  • "I0.1 w górę" – dotyczy innego wejścia niż to, które w programie wyzwala zliczanie; nawet poprawny typ zbocza nie pomoże, jeśli wskazano zły adres.
  • "I0.1 w dół" – jednocześnie inny adres wejścia i inny rodzaj zbocza; to podwójnie nietrafna interpretacja.
  • "I0.0 w dół" – poprawny adres, ale zły rodzaj zdarzenia: zbocze opadające (1→0) jest innym momentem niż zbocze narastające (0→1), więc licznik w takiej konfiguracji nie osiągnie "3" w oczekiwany sposób.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz "po zliczeniu impulsów", szukaj w programie elementu, który wykrywa zbocze lub zwiększa licznik, i sprawdź, czy liczy w górę (narastające) czy w dół (opadające) oraz z którego wejścia pochodzi sygnał.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"W górę" oznacza zwykle zbocze narastające, czyli moment przejścia sygnału z 0 na 1 na wejściu I0.0. W wielu programach PLC impulsy do zliczania są liczone właśnie jako zdarzenia zbocza, a nie jako czas trwania stanu 1.
"W dół" to najczęściej zbocze opadające, czyli przejście sygnału z 1 na 0. Stosuje się je np. gdy istotny jest moment zwolnienia przycisku lub gdy czujnik generuje sygnał aktywny w stanie 1, a zdarzenie ma zajść przy zaniku sygnału.
Zliczanie zboczy zapobiega temu, że jeden długi stan 1 byłby policzony wielokrotnie w kolejnych cyklach programu. Dzięki detekcji zbocza jeden impuls (zdarzenie 0→1 lub 1→0) jest liczony tylko raz, niezależnie od czasu trwania sygnału.
Trzeba znaleźć blok/instrukcję, która zwiększa licznik (np. wejście zliczające "CU/Count"). Następnie sprawdzić, jaki sygnał jest do niej podłączony (np. I0.0) oraz czy jest użyta detekcja zbocza. To wejście i ten typ zbocza decydują o zliczaniu.
Najczęstsze pomyłki to: mylenie zbocza narastającego z opadającym, traktowanie "3" jako trzech sekund lub trzech cykli, a nie trzech impulsów, oraz nieuwzględnienie, że licznik liczy tylko określone zdarzenie (np. 0→1) na konkretnym wejściu.
Nie. W zadaniach egzaminacyjnych "impuls" często oznacza zdarzenie zbocza, czyli pojedynczą zmianę stanu. Sygnał może być krótki lub długi, a i tak zostanie policzony raz, jeśli licznik reaguje na zbocze narastające lub opadające.
Gdy licznik osiągnie wartość 3 zgodnie z tym, co jest zliczane w programie (konkretne wejście i konkretne zbocze). W praktyce oznacza to, że dopiero trzecie poprawnie wykryte zdarzenie (np. 0→1 na I0.0) spełni warunek ustawienia Q0.0.
To dwa różne bity wejściowe w tym samym bajcie wejść. I0.0 to bit 0, a I0.1 to bit 1. W praktyce mogą odpowiadać różnym zaciskom wejściowym na module. W programie trzeba zawsze śledzić dokładny adres, bo zamiana I0.0 na I0.1 zmienia logikę działania.
Zwykle nie, bo to rysunek pokazuje, jakie wejście faktycznie zasila licznik i czy zliczane jest zbocze narastające czy opadające. Same odpowiedzi (I0.0/I0.1 oraz w górę/w dół) są celowo podobne, aby sprawdzić umiejętność analizy schematu programu.
Ćwicz analizę krótkich programów LAD/FBD: zaznacz, co jest wejściem zliczającym, jakie zbocze jest wykrywane i jaki jest próg (np. 3). Pomaga też symulacja: rozpisz kolejne zdarzenia wejścia i sprawdzaj, po którym zdarzeniu spełnia się warunek ustawienia wyjścia.
info

Statystycznie 51% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • IEC 61131-3:2013, Programmable controllers — Part 3: Programming languages (norma opisująca języki i podstawowe elementy programowania PLC)
  • Siemens, "SIMATIC S7-1200 Programmable controller system manual", rozdziały dotyczące instrukcji logicznych, detekcji zbocza i liczników (dokumentacja producenta)

Materiały:

  • Podręcznik/notes z podstaw PLC: sygnały binarne, zbocza, liczniki
  • Dokumentacja środowiska PLC używanego na zajęciach (opis bloków detekcji zbocza i liczników)
  • Ćwiczenia: analiza krótkich programów LAD/FBD i przewidywanie stanów wyjść

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego