KWALIFIKACJA GIW9 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 37.
W przeliczeniu na 1 m2 przekroju wyrobiska w świetle obudowy w zaporze przeciwwybuchowej w polach niemetanowych umieszcza się nie mniej niż
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W zaporze przeciwwybuchowej w polach niemetanowych ilość wody przelicza się na 1 m2 przekroju wyrobiska w świetle obudowy. Wymagana jest wartość minimalna, aby zapora mogła skutecznie tłumić skutki wybuchu (płomień i falę ciśnienia). Dlatego poprawne jest "200 dm3 wody", a pozostałe wartości nie spełniają przyjętego minimum.

Pełne wyjaśnienie:

Zapory przeciwwybuchowe (wodne) są elementem zabezpieczenia, którego zadaniem jest ograniczenie skutków wybuchu w wyrobiskach podziemnych poprzez rozpylenie wody i wytworzenie bariery tłumiącej płomień oraz falę ciśnienia. Z tego powodu w wymaganiach technicznych podaje się minimalną ilość wody w odniesieniu do pola przekroju wyrobiska.

W treści pytania kluczowe są dwa doprecyzowania: odniesienie "na 1 m2 przekroju wyrobiska" oraz warunek "w polach niemetanowych". Odpowiedź "200 dm3 wody" wskazuje minimalną ilość wody, jaką należy umieścić w zaporze przeciwwybuchowej na każdy 1 m2 przekroju wyrobiska (w świetle obudowy), aby zachować wymaganą skuteczność działania zapory.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "100 dm3 wody" – to wartość zbyt mała w stosunku do wymaganego minimum, więc w praktyce oznaczałaby zaporę przygotowaną niewystarczająco do pełnienia funkcji tłumienia wybuchu.
  • "300 dm3 wody" oraz "400 dm3 wody" – to wartości wyższe od minimum. Choć intuicyjnie mogą wydawać się "bezpieczniejsze", pytanie dotyczy wymogu nie mniej niż, czyli konkretnego minimum określonego dla tego przypadku. Na egzaminie należy wskazać właśnie tę minimalną wartość.

Wskazówka egzaminacyjna: zwracaj uwagę na sformułowania "nie mniej niż" (minimum) oraz na warunki brzegowe (np. pola niemetanowe), bo w podobnych zagadnieniach wartości minimalne mogą zależeć od klasy/warunków zagrożenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapora przeciwwybuchowa to zabezpieczenie w wyrobisku, którego zadaniem jest ograniczenie skutków wybuchu (np. pyłu) poprzez wytworzenie bariery tłumiącej. W zaporach wodnych wykorzystuje się rozpylenie wody, które schładza i osłabia płomień oraz zmniejsza energię fali ciśnienia.
Przeliczenie na 1 m2 pozwala ujednolicić wymagania dla różnych wyrobisk o innych wymiarach. Im większy przekrój, tym większa masa powietrza i większa objętość przestrzeni, w której rozchodzi się fala wybuchu, więc potrzeba proporcjonalnie więcej wody do skutecznego tłumienia.
"W świetle obudowy" oznacza przekrój użytkowy dostępny wewnątrz obudowy (czyli po jej zamontowaniu), a nie przekrój "w caliźnie". To ważne, bo wymagania ilości wody odnoszą się do faktycznej przestrzeni wyrobiska, w której działa zapora i przemieszcza się fala.
Warunki zagrożenia w kopalni mogą się różnić (np. obecność metanu, ryzyko zapłonu). Wymagania dla zabezpieczeń przeciwwybuchowych bywają zależne od klasy zagrożenia i przyjętych zasad ochrony. Dlatego w pytaniach egzaminacyjnych warunek "niemetanowe" zawęża, o jakie wymaganie minimalne chodzi.
Najczęściej myli się sformułowanie "nie mniej niż" i wybiera wartość "najbardziej bezpieczną" (największą), zamiast wskazać normatywne minimum. Drugi błąd to pomijanie warunku (np. "niemetanowe") i przenoszenie wartości zapamiętanej z innego wariantu. Pomaga czytanie polecenia słowo w słowo.
Szukaj w treści słów-kluczy: "nie mniej niż", "co najmniej", "minimalna" – to zawsze pytania o minimum. Jeśli pojawiają się "zaleca się", "optymalnie", "typowo", to pytanie może dotyczyć wartości rekomendowanej. W tym zadaniu wprost podano "nie mniej niż".
W praktyce dla wody 1 dm3 odpowiada 1 litrowi (to ta sama jednostka objętości w innym zapisie). Na egzaminie ważne jest, aby nie pomylić dm3 z m3, bo to różnica tysiąckrotna. W zaporach najczęściej operuje się właśnie dm3/litrami.
Przekrój wyrobiska wpływa na warunki przepływu powietrza, rozchodzenie się fali ciśnienia i skuteczność działania zabezpieczeń. Większy przekrój zwykle oznacza konieczność zastosowania większej ilości środka tłumiącego (np. wody) lub odpowiedniego rozmieszczenia elementów zapory, aby bariera była "ciągła" w całym świetle.
Kontrolę wykonuje się w ramach bieżących obchodów i przeglądów oraz po zdarzeniach, które mogły zmienić stan zapory (np. prace transportowe, wstrząsy, ingerencja w wyposażenie). Sprawdza się kompletność, rozmieszczenie i ilość medium tłumiącego, bo ubytki lub przesunięcia mogą obniżyć skuteczność zabezpieczenia.
Ucz się wartości minimalnych i warunków ich stosowania (jakie pole, jaki typ wyrobiska, jakie kryterium), a nie samych liczb "w próżni". Rób fiszki: warunek → wartość. Trenuj też jednostki i odniesienia "na 1 m2", bo wiele pytań jest konstruowanych właśnie jako przeliczenia na przekrój.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 45% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "W zaporze przeciwwybuchowej w polach niemetanowych ilość wody przelicza się na 1 m2 przekroju wyrobiska w świetle obudowy."

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z zakresu zagrożeń wybuchowych w górnictwie podziemnym (kopalniane instrukcje i programy szkoleń)
  • Podręczniki/kompendia z wentylacji i bezpieczeństwa pracy w górnictwie podziemnym (rozdziały o zaporach przeciwwybuchowych)
  • Instrukcje zakładowe dotyczące budowy, utrzymania i kontroli zapór przeciwwybuchowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego