KWALIFIKACJA EKA2 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 38.
W przypadku gdy państwowa jednostka organizacyjna trwale zaprzestaje działalności materiały archiwalne należy przekazać do
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Materiały archiwalne (kategoria A) stanowią część państwowego zasobu archiwalnego, dlatego w razie trwałego zaprzestania działalności przez państwową jednostkę organizacyjną powinny trafić do właściwego archiwum państwowego. Likwidator lub organ założycielski mogą organizować czynności, ale nie są miejscem docelowego przechowywania.

Pełne wyjaśnienie:

W przedstawionej sytuacji kluczowe jest rozróżnienie między podmiotem organizującym czynności (np. likwidator) a miejscem docelowego przejęcia i wieczystego przechowywania materiałów archiwalnych. Materiały archiwalne (najczęściej dokumentacja kategorii A) mają wartość historyczną i dowodową oraz wchodzą do systemu państwowego zasobu archiwalnego, dlatego po zakończeniu działalności państwowej jednostki organizacyjnej powinny zostać przekazane do właściwego archiwum państwowego.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź: "właściwego archiwum państwowego"?
Bo to archiwum państwowe jest instytucją powołaną do przejmowania, ewidencjonowania, zabezpieczania i udostępniania materiałów archiwalnych po tym, gdy ich wytwórca przestaje istnieć lub trwale nie prowadzi działalności. "Właściwe" oznacza właściwe ze względu na zasięg działania (najczęściej terytorialnie lub rzeczowo) dla danej jednostki.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "likwidatora jednostki organizacyjnej" – likwidator może odpowiadać za zabezpieczenie dokumentacji w trakcie likwidacji i przygotowanie jej do przekazania, ale nie jest docelowym, stałym miejscem przechowywania materiałów archiwalnych.
  • "organu założycielskiego jednostki" – organ założycielski (nadrzędny) może koordynować sprawy organizacyjne, jednak nie zastępuje archiwum państwowego jako instytucji przejmującej materiały archiwalne do zasobu.
  • "firmy zajmującej się przechowalnictwem" – usługi komercyjnego przechowywania mogą dotyczyć dokumentacji bieżącej lub niearchiwalnej na zlecenie, ale nie stanowią właściwego trybu przekazania materiałów archiwalnych państwowej jednostki po zakończeniu jej działalności.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się zwrot "materiały archiwalne" oraz "państwowa jednostka organizacyjna", najczęściej właściwym kierunkiem myślenia jest przekazanie do systemu archiwów państwowych, a nie do podmiotów organizacyjnych lub komercyjnych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Materiały archiwalne to dokumentacja mająca trwałą wartość historyczną, dowodową lub informacyjną, którą przechowuje się bezterminowo. W praktyce nauki do egzaminu często utożsamia się je z dokumentacją kategorii A. Nie należy ich mylić z dokumentacją niearchiwalną, która może podlegać brakowaniu.
Bo archiwum państwowe jest instytucją systemowo przeznaczoną do przejmowania i zabezpieczania materiałów archiwalnych po ustaniu działalności ich wytwórcy. Zapewnia ewidencję, warunki przechowywania i udostępnianie zgodnie z zasadami ochrony zasobu.
Sygnałem są sformułowania typu: "materiały archiwalne", "kategoria A", "przekazać", "zakończenie działalności", "likwidacja". Gdy mowa o brakowaniu, częściej pojawiają się zwroty: "dokumentacja niearchiwalna", "kategoria B", "zniszczenie po okresie przechowywania".
Zwykle odpowiada za to kierownik jednostki albo osoba realizująca czynności likwidacyjne/organizacyjne (np. likwidator), przy współpracy z archiwum zakładowym. Trzeba jednak pamiętać, że odpowiedzialność za przygotowanie nie oznacza, że ta osoba staje się miejscem docelowego przechowywania materiałów.
Organ założycielski może koordynować proces i nadzorować sprawy organizacyjne, ale co do zasady nie jest instytucją właściwą do docelowego przechowywania materiałów archiwalnych. W pytaniach testowych właściwym kierunkiem jest przekazanie do właściwego archiwum państwowego.
Komercyjne przechowywanie bywa spotykane dla części dokumentacji (np. bieżącej lub niearchiwalnej), ale w zadaniach egzaminacyjnych materiały archiwalne jednostki państwowej po ustaniu działalności powinny trafić do systemu archiwów państwowych. To gwarantuje ochronę zasobu i ciągłość ewidencji.
Najczęściej są to dokumenty o trwałym znaczeniu: akty założycielskie, kluczowe decyzje i zarządzenia, dokumentacja organizacyjna o znaczeniu historycznym oraz wybrane akta spraw o dużej wartości dowodowej. W praktyce zakres zależy od przepisów i kwalifikacji rzeczowego wykazu akt.
Najczęściej myli się "kto organizuje przekazanie" z "dokąd przekazać", wybiera się organ nadrzędny zamiast archiwum państwowego albo sugeruje firmę przechowalniczą. Drugi błąd to nieuwaga na słowa "materiały archiwalne", które wskazują na trwałe przechowywanie, a nie zniszczenie.
W uproszczeniu: archiwum zakładowe przechowuje dokumentację w jednostce w okresie jej funkcjonowania, zgodnie z kategoriami i okresami przechowywania. Gdy jednostka trwale kończy działalność, materiały archiwalne powinny zostać przekazane do właściwego archiwum państwowego.
Ucz się schematów decyzyjnych: kategoria A → trwałe przechowywanie i przekazywanie do archiwum państwowego; kategoria B → przechowywanie czasowe i ewentualne brakowanie. Rozwiązuj testy z hasłami "likwidacja", "zaprzestanie działalności" i trenuj rozróżnianie ról: likwidator vs instytucja przejmująca.
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że likwidator lub organ założycielski mogą organizować czynności, ale nie są miejscem docelowego przechowywania.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z archiwistyki dotyczące kwalifikowania dokumentacji (A/B) i przekazywania do archiwów
  • Materiały szkoleniowe archiwów państwowych o przekazywaniu materiałów archiwalnych
  • Instrukcje kancelaryjne i archiwalne stosowane w jednostkach publicznych (do ćwiczeń na przykładach)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego