KWALIFIKACJA EKA2 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 39.
W przypadku stwierdzenia utraty dokumentacji przechowywanej w archiwum zakładowym, włamania do pomieszczeń magazynowych, ich zalania lub zniszczenia w inny sposób, kierownik jednostki organizacyjnej w pierwszej kolejności powiadamia
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W razie utraty lub zniszczenia dokumentacji w archiwum zakładowym kluczowe jest szybkie uruchomienie nadzoru i procedur zabezpieczających.
Powiadomienie właściwego archiwum państwowego pozwala formalnie zgłosić zdarzenie i uzyskać wskazówki co do dalszego postępowania z dokumentacją i ewidencją strat.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy reakcji na zdarzenia nadzwyczajne w archiwum zakładowym (np. włamanie, zalanie, zniszczenie lub stwierdzenie utraty dokumentacji). W takim przypadku kluczowe jest, aby kierownik jednostki organizacyjnej nie ograniczał się wyłącznie do działań wewnętrznych, lecz niezwłocznie włączył podmiot sprawujący nadzór nad postępowaniem z materiałami archiwalnymi i dokumentacją.

Odpowiedź "właściwe archiwum państwowe" jest poprawna, ponieważ archiwum państwowe pełni rolę instytucji nadzorującej i właściwej do przyjęcia informacji o zdarzeniu dotyczącym zasobu archiwum zakładowego. Zgłoszenie pozwala uruchomić właściwe procedury: zabezpieczenie miejsca, ograniczenie dalszych strat, udokumentowanie zdarzenia (np. protokoły), a następnie ustalenie sposobu postępowania z uszkodzoną/utraconą dokumentacją oraz jej ewidencją.

Odpowiedź "firma przechowalnicza" jest nieprawidłowa: nawet jeśli jednostka korzysta z usług zewnętrznych, podmiot komercyjny nie zastępuje instytucji nadzoru i nie jest "właściwym" adresatem pierwszego zawiadomienia w sensie archiwalnym. Odpowiedź "organ nadrzędny nad jednostką" bywa intuicyjna w administracji, ale dotyczy drogi służbowej, a nie nadzoru archiwalnego nad dokumentacją; może być powiadamiany, lecz nie stanowi właściwego pierwszego kroku wynikającego z logiki ochrony zasobu. Odpowiedź "kancelaria ogólna" jest błędna, bo zajmuje się obiegiem korespondencji, a nie nadzorem nad archiwum zakładowym ani procedurą zgłaszania strat w zasobie.

W praktyce, oprócz powiadomienia właściwej instytucji, ważne są też działania równoległe: zabezpieczenie pomieszczeń, ograniczenie dostępu osób postronnych, wykonanie dokumentacji zdjęciowej, spisanie wstępnej listy jednostek archiwalnych dotkniętych zdarzeniem oraz odnotowanie faktu w dokumentacji wewnętrznej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw należy uruchomić formalną ścieżkę zgłoszenia zdarzenia do instytucji właściwej w zakresie nadzoru archiwalnego oraz równolegle zabezpieczyć miejsce zdarzenia. W praktyce oznacza to powiadomienie właściwego archiwum państwowego i podjęcie działań ograniczających dalsze straty.
Archiwum państwowe jest instytucją właściwą w zakresie nadzoru archiwalnego, więc przyjmuje zgłoszenia zdarzeń dotyczących dokumentacji i wskazuje dalsze postępowanie. Dzięki temu działania jednostki są udokumentowane i prowadzone w sposób zgodny z wymaganiami nadzoru.
Gdy dokumentacja nie może zostać odnaleziona mimo sprawdzenia ewidencji i miejsc przechowywania albo gdy została zniszczona/uszkodzona w stopniu uniemożliwiającym wykorzystanie. Ważne jest odróżnienie chwilowego braku (np. wypożyczenie) od faktycznej utraty.
Należy sporządzić protokół zdarzenia, opisać okoliczności, zakres szkód oraz wykonać dokumentację (np. zdjęcia). Warto też przygotować wstępny wykaz jednostek archiwalnych objętych zniszczeniem i zabezpieczyć dowody (np. uszkodzenia zamków, ślady zalania).
Nie jest to typowy pierwszy adresat. Kancelaria ogólna obsługuje obieg korespondencji, natomiast zdarzenie dotyczy zasobu archiwum zakładowego i wymaga procedur nadzorczych oraz zabezpieczających. Zgłoszenie powinno trafić do właściwej instytucji nadzoru archiwalnego.
Częste błędy to: ograniczenie się do powiadomień wewnętrznych, brak szybkiego zabezpieczenia miejsca, zbyt późne sporządzenie protokołu oraz niedokładny opis utraconej dokumentacji. Problemem bywa też mylenie drogi służbowej z właściwą ścieżką nadzoru archiwalnego.
Organ nadrzędny może być istotny z punktu widzenia zarządzania jednostką, ale w kontekście nadzoru nad dokumentacją kluczowe jest powiadomienie instytucji właściwej archiwalnie. To ona wskazuje wymagane działania i sposób postępowania z zasobem po zdarzeniu.
Najpierw ogranicza się dalsze zawilgocenie i zabezpiecza pomieszczenie, a następnie porządkuje się działania ratunkowe (np. segregacja, przewietrzanie, oddzielenie mokrych partii). Równolegle dokumentuje się straty i konsultuje dalsze kroki z instytucją właściwą w zakresie nadzoru archiwalnego.
Brakowanie to kontrolowane i udokumentowane wycofanie dokumentacji zgodnie z procedurą, a utrata to zdarzenie niepożądane (zaginięcie, kradzież, zniszczenie) bez prawidłowego zakończenia procesu. W egzaminie warto zwracać uwagę na słowa: "zniszczenie", "zalanie", "włamanie", "utrata".
Ucz się procedur w formie krótkich scenariuszy: zdarzenie → pierwsze działanie → powiadomienie → dokumentowanie → dalsze kroki. Pomaga lista kontrolna: zabezpiecz miejsce, opisz straty, zadbaj o ewidencję i właściwe zgłoszenia. Trenuj też rozróżnianie ról: archiwum zakładowe, kierownik, nadzór.
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Instrukcja kancelaryjna i archiwalna obowiązująca w jednostce (wewnętrzne procedury)
  • Materiały dydaktyczne z kwalifikacji EKA.2 dotyczące archiwum zakładowego i nadzoru archiwalnego
  • Podręczniki/kompendia z zakresu zarządzania dokumentacją i archiwistyki zakładowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego