KWALIFIKACJA EKA2 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 32.
W przypadku zagubienia dokumentacji archiwalnej, jaka jest kolejność działań, które powinny zostać podjęte?
A B C D
Zgłoszenie zagubienia do odpowiednich służb Przeprowadzenie wewnętrznego śledztwa Informowanie nadrzędnych jednostek Dokumentowanie zdarzenia
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw należy ustalić fakty wewnątrz jednostki (co i w jakich okolicznościach zaginęło), dopiero potem zgłaszać sprawę do właściwych służb/organów. Następnie przekazuje się informację do jednostek nadrzędnych, a na końcu sporządza pełną dokumentację zdarzenia (np. protokół) dla celów kontrolnych i prawnych.

Pełne wyjaśnienie:

W razie zagubienia dokumentacji archiwalnej kluczowe jest działanie w kolejności, która minimalizuje ryzyko dalszej utraty i pozwala rzetelnie ustalić zakres zdarzenia.

"Przeprowadzenie wewnętrznego śledztwa" powinno nastąpić jako pierwsze, ponieważ bez wstępnych ustaleń nie wiadomo, czy doszło do błędu ewidencyjnego, nieoddania wypożyczenia, omyłkowego włączenia do innej teczki, czy do kradzieży. Na tym etapie ustala się: czego brakuje, od kiedy, kto miał dostęp, jakie były ostatnie czynności ewidencyjne i udostępnienia.

"Zgłoszenie zagubienia do odpowiednich służb" jest kolejnym krokiem, gdy istnieje podejrzenie zdarzenia wymagającego reakcji zewnętrznej (np. kradzież) lub gdy procedury jednostki nakazują powiadomienia organów właściwych dla nadzoru archiwalnego. Zgłoszenie jest skuteczniejsze, gdy zawiera już podstawowe, sprawdzone informacje z etapu wyjaśniającego.

"Informowanie nadrzędnych jednostek" powinno nastąpić po zebraniu wstępnych danych, aby przekaz był konkretny: jaki jest zakres utraty, jakie działania podjęto i jakie są dalsze potrzeby (np. decyzje organizacyjne, zgody, wsparcie prawne). Zbyt wczesna informacja bywa chaotyczna i może utrudniać zarządzanie incydentem.

"Dokumentowanie zdarzenia" zamyka sekwencję jako uporządkowane spisanie ustaleń i działań: protokół, notatki służbowe, ewentualne wpisy do rejestrów. Dokumentacja ma znaczenie dowodowe, kontrolne i organizacyjne, a jej jakość zależy od tego, czy wcześniejsze kroki dostarczyły faktów.

Dlatego układy zaczynające się od natychmiastowego zgłoszenia lub od samego dokumentowania pomijają logiczny etap weryfikacji okoliczności. Również zamiana miejsc "informowania jednostek nadrzędnych" i "dokumentowania" jest niekorzystna, bo raportowanie powinno opierać się na zebranych ustaleniach, a nie na niepełnym, wstępnym zapisie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dokumentacja archiwalna to dokumenty przechowywane i nadzorowane w archiwum (np. zakładowym), często mające wartość dowodową i organizacyjną. Jej zagubienie może oznaczać utratę informacji potrzebnych do działania jednostki, rozliczeń lub kontroli, a przy materiałach archiwalnych także naruszenie obowiązków ochrony zasobu.
Najpierw wykonuje się weryfikację wewnętrzną: sprawdza ewidencje udostępnień, spisy zdawczo-odbiorcze, ostatnie operacje na aktach oraz osoby mające dostęp. Celem jest ustalenie, czy to błąd w obiegu/ewidencji, czy rzeczywista utrata. Dopiero na tej podstawie podejmuje się dalsze zawiadomienia.
Zgłoszenie bez faktów bywa nieskuteczne: nie wiadomo, czego dokładnie brakuje, od kiedy i czy to kradzież, błąd ewidencyjny czy nieoddane wypożyczenie. Wewnętrzne ustalenia pozwalają przygotować rzetelny opis zdarzenia, ograniczyć chaos i zwiększyć szanse na odnalezienie dokumentów lub odtworzenie przebiegu.
To powiadomienie właściwych organów w zależności od charakteru zdarzenia (np. przy podejrzeniu kradzieży także organów ścigania), a także tych, które sprawują nadzór nad postępowaniem z dokumentacją w jednostce. Zakres zgłoszeń bywa doprecyzowany w instrukcjach wewnętrznych i procedurach bezpieczeństwa.
Informowanie przełożonych i jednostek nadrzędnych wykonuje się po wstępnych ustaleniach, aby przekazać konkret: jaki jest zakres braków, jakie działania podjęto i jakie są dalsze kroki. Wczesne, nieprecyzyjne alarmowanie może prowadzić do błędnych decyzji, dlatego najpierw zbiera się podstawowe dane w ramach działań wewnętrznych.
Dokumentowanie zwykle obejmuje sporządzenie protokołu lub notatki służbowej z opisem: czego brakuje, kiedy stwierdzono brak, jakie czynności wyjaśniające wykonano, jakie zawiadomienia wysłano oraz jakie są ustalenia. Celem jest pozostawienie śladu dla kontroli, odpowiedzialności i ewentualnych dalszych postępowań.
Tak, szczegóły mogą zależeć od charakteru zdarzenia, ale logiczny rdzeń zwykle pozostaje podobny: najpierw szybkie ustalenie faktów i zabezpieczenie obiegu dokumentów, potem zgłoszenia do właściwych organów/służb i poinformowanie przełożonych, a całość domyka kompletna dokumentacja. W praktyce decydują procedury jednostki.
Częsty błąd to natychmiastowe zgłoszenie na zewnątrz bez sprawdzenia ewidencji i obiegu akt, co utrudnia opis zdarzenia. Inny błąd to sporządzenie "protokołu na start" bez ustaleń, przez co dokument jest niepełny. Zdarza się też opóźnianie powiadomień organów nadzorczych lub brak spójnych zapisów działań.
Pomaga konsekwentne prowadzenie ewidencji udostępnień, jasne zasady wypożyczania i zwrotu, kontrola dostępu do magazynów, okresowe skontra (sprawdzenia stanu), a także czytelne oznaczanie teczek i właściwa organizacja przechowywania. Ważne są też szkolenia pracowników z obiegu dokumentacji i odpowiedzialności.
Ucz się "logiki procedury": najpierw ustalenie faktów, potem zawiadomienia i informowanie przełożonych, na końcu protokolarne zamknięcie sprawy. Przećwicz scenariusze (błąd ewidencyjny, nieoddane wypożyczenie, podejrzenie kradzieży) i sprawdzaj, jakie dokumenty sporządza się po zdarzeniu. Pomaga też znajomość instrukcji kancelaryjnej i archiwalnej.
info

Około 35% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że najpierw należy ustalić fakty wewnątrz jednostki (co i w jakich okolicznościach zaginęło), dopiero potem zgłaszać sprawę do właściwych służb/organów.

Źródła:

  • Ustawa o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach, Dz.U. 2018 poz. 217
  • Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 18.01.2011 w sprawie instrukcji kancelaryjnej, jednolitych rzeczowych wykazów akt oraz instrukcji w sprawie organizacji i zakresu działania archiwów zakładowych, Dz.U. 2011 nr 14 poz. 67

Materiały:

  • Instrukcja kancelaryjna i instrukcja archiwalna obowiązująca w jednostce (wewnętrzne procedury)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji archiwalnych dotyczące ochrony i nadzoru nad dokumentacją
  • Komentarze i opracowania praktyczne o prowadzeniu archiwum zakładowego i postępowaniu w sytuacjach incydentalnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego