Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA TDR1 - STYCZEŃ 2017



PYTANIE NR 17.
W przypadku zerwania gwintu M10 ponownie należy przegwintować otwór na wymiar naprawczy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy zerwaniu gwintu M10 w otworze nie da się odtworzyć go "tym samym" rozmiarem, bo brakuje materiału na prawidłowy zarys. Standardowo wykonuje się otwór pod większy gwint i nacina nowy gwint naprawczy. Pierwszym typowym większym rozmiarem po M10 jest M12.

Pełne wyjaśnienie:

Gwint metryczny oznaczony jako M10 ma średnicę nominalną 10 mm. Jeżeli w otworze gwintowanym dojdzie do zerwania (wyrwania) zarysu gwintu, to ścianki otworu są już uszkodzone i nie ma "pełnego" profilu, w który mogłaby pracować śruba M10.

W takiej sytuacji stosuje się wymiar naprawczy, czyli wykonuje się gwint o większej średnicy: najpierw przygotowuje się otwór (zwykle przez rozwiercenie), a następnie nacina nowy gwint gwintownikiem o większym rozmiarze. Dzięki temu usuwa się uszkodzoną warstwę materiału i uzyskuje prawidłowy zarys gwintu o odpowiedniej nośności.

Dla M10 typowym pierwszym większym rozmiarem stosowanym warsztatowo jest M12 (zwiększenie średnicy o 2 mm daje realną "rezerwę" materiału na nowy profil). Po takiej naprawie używa się śruby M12 zamiast M10.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • M10 – po zerwaniu zarysu nie rozwiązuje problemu; ponowne "przegwintowanie" tym samym rozmiarem zwykle nie odtworzy nośnego profilu, bo materiał jest już wyrwany.
  • M8 – to mniejszy rozmiar; samo gwintowanie nie "zmniejszy" średnicy uszkodzonego otworu. Taki wybór ignoruje technologię naprawy.
  • M14 – jest większy, ale zazwyczaj nie jest pierwszym wymiarem naprawczym po M10; to zbyt duży skok zmiany i niepotrzebnie osłabia element przez nadmierne rozwiercenie.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach o wymiary naprawcze myśl zasadą "zerwany gwint w otworze → większa średnica", a następnie wybierz najbliższy typowy rozmiar wyższy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest wymiar naprawczy gwintu w otworze?
Wymiar naprawczy to większy rozmiar gwintu, który wykonuje się po uszkodzeniu (zerwaniu) gwintu w otworze. Najpierw przygotowuje się otwór pod większą średnicę, a potem nacina nowy gwint. Dzięki temu usuwa się zniszczony zarys i odzyskuje nośność połączenia.
Dlaczego po zerwaniu gwintu M10 często wybiera się M12?
Bo naprawa polega na przejściu na większą średnicę, a M12 jest najbliższym typowym rozmiarem powyżej M10. Zwiększenie średnicy daje materiał na wykonanie nowego, pełnego profilu gwintu. To podejście jest powszechne w praktyce warsztatowej mechaniki pojazdowej.
Czy da się naprawić zerwany gwint nacinając ponownie M10?
Zwykle nie w sposób trwały. Przy zerwaniu gwintu brakuje materiału na prawidłowy zarys, więc gwintownik M10 często tylko "przeczyszcza" resztki i nie przywraca nośności. Stosuje się więc większy gwint (wymiar naprawczy) albo tulejkę naprawczą, zależnie od sytuacji.
Jakie są typowe błędy przy doborze wymiaru naprawczego?
Najczęstsze błędy to: wybór tego samego rozmiaru mimo zerwania (ignorowanie uszkodzenia), wybór mniejszego gwintu (np. M8), co nie rozwiązuje problemu średnicy otworu, oraz wybór zbyt dużego skoku naprawy (np. od razu M14), co może nadmiernie osłabić element.
Jakie narzędzia są potrzebne do przegwintowania na większy rozmiar?
Potrzebujesz wiertła do przygotowania otworu pod nowy gwint, zestawu gwintowników o właściwym rozmiarze (np. M12), pokrętła do gwintowników, środka smarnego do gwintowania oraz narzędzi do ustawienia prostopadłości. Dokładny dobór wiertła zależy od rozmiaru i skoku gwintu.
Kiedy zamiast przegwintowania stosuje się tulejkę naprawczą?
Tulejkę (wkładkę) rozważa się wtedy, gdy nie można zwiększyć rozmiaru śruby (bo jest narzucony konstrukcyjnie), gdy ścianki są zbyt cienkie na większy gwint albo gdy trzeba zachować oryginalny gwint (np. M10). Wkładka pozwala wrócić do pierwotnego rozmiaru, ale wymaga odpowiedniego zestawu.
Jak sprawdzić, czy po naprawie gwintu połączenie będzie wytrzymałe?
W praktyce ocenia się m.in. grubość ścianki wokół otworu, głębokość gwintu, jakość materiału i poprawność osiowości. Po nacięciu nowego gwintu sprawdza się pasowanie śruby, płynność wkręcania oraz moment dokręcania zgodny z zaleceniami. Zbyt płytki lub krzywy gwint osłabia połączenie.
Jaką informację mówi zapis M10 w kontekście gwintu?
Zapis M10 oznacza gwint metryczny o średnicy nominalnej 10 mm. Litera "M" wskazuje system metryczny. W praktyce trzeba też pamiętać o skoku gwintu (np. zwykły lub drobnozwojny), ale w wielu zadaniach egzaminacyjnych kluczowa jest sama średnica nominalna.
Czy M14 może być poprawnym wymiarem naprawczym po M10?
Może być stosowany jako kolejny, większy etap naprawy, ale zwykle nie jest pierwszym wyborem po M10. Zbyt duże powiększenie otworu może niepotrzebnie osłabić element i wymusić większą śrubę. Dlatego zazwyczaj przechodzi się stopniowo na najbliższy typowy rozmiar większy.
Jak przygotować się do pytań o gwinty na egzaminie kierowca-mechanik?
Ucz się tabel typowych rozmiarów gwintów metrycznych (M6, M8, M10, M12, M14), rozumiej zasadę naprawy: uszkodzony gwint w otworze → większa średnica lub wkładka. Ćwicz też dobór narzędzi (gwintownik, wiertło, smarowanie) i typowe błędy, które obniżają trwałość.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 55% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Przy zerwaniu gwintu M10 w otworze nie da się odtworzyć go "tym samym" rozmiarem, bo brakuje materiału na prawidłowy zarys."

Źródła:

  • ISO 261: ISO general purpose metric screw threads — General plan (aktualna wersja wg ISO)
  • ISO 965-1: ISO general purpose metric screw threads — Tolerances — Part 1: Principles and basic data (aktualna wersja wg ISO)
  • ISO 724: ISO general purpose metric screw threads — Basic dimensions (aktualna wersja wg ISO)

Materiały:

  • Tablice i zestawienia gwintów metrycznych (średnice nominalne i typowe skoki)
  • Instrukcje BHP i technologia gwintowania (dobór wiertła pod gwint, smarowanie, prowadzenie gwintownika)
  • Normy ISO dotyczące gwintów metrycznych (zakresy i podstawowe wymiary)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego