KWALIFIKACJA GIW9 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 18.
W razie stwierdzenia w wyrobisku zawartości CH4 do 1,5% roboty strzałowe wykonujemy przy użyciu MW
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy podanym stężeniu CH4 w wyrobisku dobór środków do robót strzałowych musi uwzględniać zagrożenie metanowe.
Odpowiedź "metanowych specjalnych" wskazuje na materiały przeznaczone do pracy w warunkach metanowości, a pozostałe opcje nie odnoszą się właściwie do wymagań wynikających z obecności metanu.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy doboru materiałów wybuchowych do robót strzałowych w wyrobisku podziemnym przy określonej zawartości CH4 (metanu). Metan jest gazem palnym, a w mieszaninach z powietrzem może tworzyć atmosferę wybuchową. Z tego powodu organizacja robót strzałowych w rejonach zagrożonych metanem wymaga doboru takich materiałów wybuchowych i sposobu ich użycia, które minimalizują ryzyko zapłonu metanu oraz są dopuszczone do stosowania w danych warunkach.

Odpowiedź "metanowych specjalnych" jest poprawna, ponieważ wskazuje kategorię MW przeznaczoną do wykonywania robót strzałowych w warunkach, w których występuje zagrożenie metanowe i konieczne jest stosowanie rozwiązań o podwyższonych wymaganiach bezpieczeństwa.

Odpowiedź "metanowych" jest odpowiedzią zbyt ogólną: w praktyce rozróżnia się rodzaje MW ze względu na zakres dopuszczalnych warunków stosowania, a samo wskazanie "metanowych" może nie oddawać wymaganej klasy/odmiany potrzebnej przy danym progu stężenia.

Odpowiedź "węglowych" może wprowadzać w błąd, bo sugeruje związek z urabianiem lub warunkami typowymi dla pokładów węgla, a kryterium w pytaniu jest jednoznacznie gazowe (CH4) i dotyczy bezpieczeństwa atmosfery w wyrobisku.

Odpowiedź "skalnych" jest nieadekwatna, ponieważ odnosi się do robót w ośrodku skalnym bez wskazania dostosowania do zagrożenia metanowego. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest, aby zawsze łączyć warunek metanowości z doborem środków dopuszczonych do takich warunków oraz z procedurami kontroli atmosfery przed i po strzelaniu.

Wskazówka egzaminacyjna: zwracaj uwagę na liczby (progi stężeń) i na to, czy odpowiedź odnosi się do zagrożenia metanowego, a nie tylko do rodzaju urabianego górotworu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
MW to skrót od materiały wybuchowe. W kontekście robót strzałowych oznacza zarówno sam ładunek wybuchowy, jak i jego odmiany dopuszczone do określonych warunków (np. zagrożenia metanowego). Na egzaminie zwracaj uwagę, że dobór MW zależy od atmosfery w wyrobisku.
CH4 (metan) jest gazem palnym i może tworzyć atmosferę wybuchową z powietrzem. Roboty strzałowe generują impulsy energetyczne, które mogą zainicjować zapłon. Dlatego w rejonach metanowych stosuje się MW o przeznaczeniu do takich warunków oraz przestrzega procedur kontroli atmosfery.
To grupa MW przeznaczona do stosowania w warunkach zagrożenia metanowego, gdzie wymagany jest wyższy poziom bezpieczeństwa użycia. W pytaniach egzaminacyjnych sformułowanie "metanowe specjalne" zwykle wskazuje na konieczność doboru MW odpowiednich do obecności metanu, a nie tylko do rodzaju urabianego górotworu.
Najczęstszy błąd to ignorowanie podanego stężenia CH4 i wybór odpowiedzi "z przyzwyczajenia". Inny błąd to mylenie kategorii MW o podobnej nazwie. Pomaga metoda: najpierw zaznacz warunek (metan), potem szukaj odpowiedzi, która wprost odnosi się do pracy w atmosferze metanowej.
Nie zawsze. Nawet w kopalni węgla kluczowe jest, w jakich warunkach atmosfery prowadzi się roboty (np. zagrożenie metanowe). Nazwa sugerująca związek z węglem nie zastępuje wymagań bezpieczeństwa związanych z gazami. Na egzaminie decyduje warunek CH4 podany w treści.
Warunki metanowe ocenia się bezpośrednio przed rozpoczęciem czynności, w tym przed odpaleniem, oraz zgodnie z procedurami obowiązującymi w danym rejonie. W praktyce chodzi o potwierdzenie, że atmosfera jest bezpieczna dla planowanej operacji. W zadaniach testowych ten etap jest często "ukryty" w warunku stężenia CH4.
Wskazówką jest obecność oznaczenia CH4, słowa "metan" lub wartości procentowej opisującej zawartość gazu. Gdy takie dane występują, odpowiedzi powinny dotyczyć rozwiązań dopuszczonych do pracy w atmosferze metanowej. Jeśli opcje dotyczą wyłącznie rodzaju górotworu (skały/węgiel), to zwykle są mylące.
Ponieważ "skalnych" opisuje raczej charakter robót (w skale) niż wymagania wynikające z zagrożenia gazowego. W pytaniu, w którym podano procent CH4, kluczowy jest dobór środków uwzględniających metanowość. Odpowiedzi niezwiązane z atmosferą wyrobiska nie rozwiązują problemu bezpieczeństwa metanowego.
Ucz się ich w parze z konsekwencją technologiczną: "próg → ograniczenie lub wymagany środek". Najlepiej przygotować tabelę: stężenie metanu, dopuszczalność robót strzałowych, rodzaj MW i podstawowe wymogi organizacyjne. To ogranicza błąd pamięciowy i pomaga szybko kojarzyć liczbę z decyzją.
Poza metanem istotne są m.in. pył węglowy, tąpania, pożary endogeniczne oraz zagrożenia wentylacyjne. W testach często łączy się je z doborem technologii, kontrolą atmosfery i organizacją pracy. Warto ćwiczyć rozpoznawanie, czy pytanie dotyczy gazów, pyłu czy mechaniki górotworu.
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Instrukcje zakładowe dotyczące robót strzałowych i profilaktyki metanowej (obowiązujące w danym ruchu zakładu górniczego)
  • Podręczniki i skrypty z zakresu robót strzałowych w górnictwie podziemnym (rozdziały: dobór MW, warunki metanowe)
  • Materiały szkoleniowe producentów MW dopuszczonych do stosowania w kopalniach podziemnych (karty charakterystyki, zakres stosowania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego