KWALIFIKACJA HAN1 - CZERWIEC 2011

PYTANIE NR 17.
W sklepie owocowo-warzywnym sprzedawca w ciągu godziny sprzedał

- 3 kg winogron w cenie 7,20 zł/kg,
- 20 kg ziemniaków w cenie 0,80 zł/kg,
- 6 kg jabłek w cenie 3,20 zł/kg,
- 3 kg pomarańczy w cenie 5,90 zł/kg.

Stan gotówki w kasie powiększył się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć przyrost gotówki w kasie (utarg), liczysz wartość każdej sprzedaży: 3×7,20=21,60 zł; 20×0,80=16,00 zł; 6×3,20=19,20 zł; 3×5,90=17,70 zł.
Suma: 21,60+16,00+19,20+17,70=74,50 zł, więc stan gotówki powiększył się o 74,50 zł.

Pełne wyjaśnienie:

"Stan gotówki w kasie powiększył się" oznacza, że do kasy wpłynęła suma należności za wszystkie sprzedane produkty (czyli utarg z tej godziny). W przypadku towarów sprzedawanych na wagę każdą pozycję liczysz jako:

wartość pozycji = masa [kg] × cena jednostkowa [zł/kg]

  • Winogrona: 3 kg × 7,20 zł/kg = 21,60 zł.
  • Ziemniaki: 20 kg × 0,80 zł/kg = 16,00 zł (tu łatwo o błąd: 0,80 to mniej niż 1 zł, więc wynik musi być mniejszy niż 20 zł).
  • Jabłka: 6 kg × 3,20 zł/kg = 19,20 zł.
  • Pomarańcze: 3 kg × 5,90 zł/kg = 17,70 zł.

Następnie sumujesz wartości wszystkich pozycji:

21,60 + 16,00 + 19,20 + 17,70 = 74,50 zł

Dlatego poprawna jest odpowiedź "o 74,50 zł". Pozostałe propozycje są zbyt niskie i zwykle wynikają z typowych pomyłek: policzenia którejś pozycji bez mnożenia przez masę (np. wzięcia samej ceny 5,90 zamiast 3×5,90), pominięcia jednej pozycji w sumie albo błędnego przesunięcia przecinka przy mnożeniu (np. 3×7,20 zapisane jako 2,16 lub 216). Warto robić szybkie oszacowanie: same winogrona i pomarańcze dają ok. 22 + 18 ≈ 40 zł, a ziemniaki i jabłka kolejne ok. 16 + 19 ≈ 35 zł, więc całość powinna być w okolicach 75 zł.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Utarg liczysz jako sumę wartości wszystkich pozycji: dla każdej pozycji wykonaj masa × cena za 1 kg, a potem zsumuj otrzymane kwoty. To dokładnie odpowiada temu, o ile powiększa się gotówka w kasie, jeśli wszystkie transakcje są opłacone gotówką.
Jednostka "zł/kg" oznacza cenę za 1 kilogram. Gdy sprzedajesz np. 3 kg, płaci się trzy razy tyle co za 1 kg, więc wykonujesz mnożenie. Bez tego policzyłbyś cenę tylko za 1 kg, a nie za faktycznie sprzedaną ilość.
To po prostu przyrost gotówki po sprzedaży, czyli łączna kwota zapłacona za sprzedane produkty. W zadaniach szkolnych zwykle zakłada się, że nie było zwrotów, rabatów ani płatności bezgotówkowych, więc przyrost = suma wartości sprzedaży.
Zrób oszacowanie: zaokrąglij ceny i policz "z grubsza". Jeśli część cen jest poniżej 1 zł (np. 0,80), wynik dla 20 kg nie może przekroczyć 20 zł. Suma wszystkich pozycji powinna być zbliżona do prostego przybliżenia, np. ok. 75 zł.
Najczęściej: pominięcie mnożenia przez masę (wzięcie samej ceny), złe przesunięcie przecinka przy liczbach dziesiętnych, pomylenie 0,80 z 8,0 oraz opuszczenie jednej pozycji przy sumowaniu. Pomaga zapisywanie każdej pozycji w osobnej linijce.
Możesz policzyć tak: 0,80 zł to 80 groszy, więc 20 × 80 gr = 1600 gr, czyli 16,00 zł. Albo: 20 × 0,8 = (2 × 0,8) × 10 = 1,6 × 10 = 16.
Tak, kwoty zapisuje się z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku (grosze). Warto sumować w złotych z przecinkiem, a na końcu sprawdzić, czy wynik ma dwie cyfry po przecinku, np. 74,50 zł.
Gdy część płatności jest bezgotówkowa (karta, BLIK), gdy są wypłaty z kasy, zwroty, rabaty lub gdy do kasy wkładano/wyjmowano gotówkę niezwiązaną ze sprzedażą. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle przyjmuje się uproszczenie: wszystko opłacone gotówką.
Wystarczą podstawy: mnożenie liczb (w tym dziesiętnych) oraz dodawanie otrzymanych kwot. Najważniejsze jest poprawne rozumienie jednostek (kg i zł/kg) i dokładne sumowanie, najlepiej z kontrolą miejsc po przecinku.
Ćwicz zadania z ceną jednostkową (zł/kg, zł/szt.), zapisuj obliczenia etapami i rób kontrolę wyniku przez oszacowanie. Dodatkowo trenuj rachunki na groszach (np. 7,20; 5,90), bo tam najłatwiej o błąd przecinka.
info

Około 57% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • ePodręczniki.pl (Zintegrowana Platforma Edukacyjna), materiał o mnożeniu liczb dziesiętnych i działaniach pisemnych (temat: liczby dziesiętne) – https://epodreczniki.pl/ (dostęp wymaga wyszukania właściwej lekcji w serwisie) - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (PL), hasło "Liczba dziesiętna" (zasady zapisu i działań na liczbach dziesiętnych) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Liczba_dziesi%C4%99tna - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (PL), hasło "Mnożenie" (definicja operacji i własności przydatne w rachunkach) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Mno%C5%BCenie - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • E-podręczniki: działania na liczbach dziesiętnych (mnożenie i dodawanie)
  • Zestawy zadań z obliczeń pieniężnych i cen jednostkowych (poziom szkoły podstawowej/branżowej)
  • Ćwiczenia praktyczne z obliczania wartości koszyka zakupów (towary na wagę)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego