KWALIFIKACJA ROL10 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 39.
W stadzie owiec przeznaczonych do produkcji jagniąt rzeźnych, podniesienie poziomu plenności można uzyskać przez krzyżowanie maciorek rasy miejscowej z trykami rasy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Plenność dotyczy liczby jagniąt uzyskiwanych od maciorek. Do jej podniesienia w krzyżowaniu towarowym wybiera się rasę znaną z bardzo wysokiej płodności i częstych wykotów mnogich. Rasa romanowska jest kojarzona właśnie z wysoką plennością, podczas gdy pozostałe rasy są głównie mięsne/terminalne.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu kluczowe jest sformułowanie "podniesienie poziomu plenności", czyli zwiększenie liczby jagniąt rodzących się (i docelowo odchowywanych) od jednej maciorki. Tę cechę można poprawiać m.in. przez odpowiedni dobór rasy w krzyżowaniu: stosuje się rasy, które są znane z wysokiej płodności i większego odsetka ciąż mnogich.

Odpowiedź "romanowskiej" pasuje do tego mechanizmu, ponieważ rasa romanowska jest powszechnie opisywana jako rasa o bardzo wysokiej plenności. Krzyżowanie maciorek rasy miejscowej z trykami rasy o wyższej plenności może zwiększać średnią liczbę jagniąt w miocie oraz poprawiać wyniki rozrodu w stadzie (w praktyce często wykorzystuje się także efekt heterozji).

Pozostałe propozycje są mniej trafne z punktu widzenia tego, co dokładnie jest celem:

  • "berrichon du cher." to rasa kojarzona głównie z użytkowością mięsną; w krzyżowaniu bywa traktowana jako komponent poprawiający cechy rzeźne, a nie przede wszystkim liczebność miotu.
  • "ile de france." jest szeroko znana jako rasa mięsna, często używana jako rasa terminalna do poprawy umięśnienia i tempa wzrostu jagniąt, czyli parametrów produkcji mięsa, a nie bezpośrednio plenności matek.
  • "dorset." bywa ceniony za cechy rozrodu w określonych warunkach (np. sezonowość), ale w kontekście pytania o jednoznaczne "podniesienie plenności" najbardziej typowym skojarzeniem jest rasa romanowska jako rasa wybitnie plennościowa.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się słowo "plenność", szukaj odpowiedzi odnoszącej się do rozrodu (liczby jagniąt), a nie do cech opasowych (przyrosty, umięśnienie, wydajność rzeźna). To pomaga uniknąć wyboru ras typowo mięsnych, które poprawiają inne parametry produkcji jagniąt rzeźnych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Plenność to cecha rozrodu określająca, ile jagniąt średnio rodzi (i zwykle odchowuje) jedna maciorka w danym okresie. W praktyce zależy od liczby owulacji, zapłodnień i ciąż mnogich oraz od warunków żywienia i utrzymania.
Krzyżowanie może podnieść plenność, gdy do kojarzeń użyje się rasy znanej z wyższej płodności i miotów mnogich. Dodatkowo może zadziałać heterozja, czyli poprawa niektórych cech użytkowych u mieszańców w porównaniu do rodziców.
Rasa romanowska jest w opisach hodowlanych przedstawiana jako rasa o bardzo wysokiej płodności i częstym występowaniu miotów mnogich. Z tego powodu bywa wybierana jako komponent w krzyżowaniu, gdy priorytetem jest zwiększenie liczby jagniąt od maciorek.
Nie. Rasy mięsne często poprawiają umięśnienie, tempo wzrostu i wydajność rzeźną jagniąt, ale nie muszą zwiększać liczby jagniąt w miocie. Jeśli pytanie dotyczy plenności, szuka się przede wszystkim ras "plennościowych", a nie typowo terminalnych.
Częsty błąd to wybór rasy "mięsnej", bo w pytaniu pada hasło "jagnięta rzeźne". Tymczasem wprost sprawdzana jest plenność (liczba jagniąt), więc kluczowy jest komponent rozrodczy, a nie tylko poprawa cech tuszy.
Najczęściej wtedy, gdy ograniczeniem produkcji jest zbyt mała liczba odchowanych jagniąt w przeliczeniu na maciorkę, a warunki utrzymania pozwalają bezpiecznie odchować mioty mnogie. Wymaga to dobrego żywienia, profilaktyki i organizacji odchowu.
Dobór zależy od celu: jeśli chcesz więcej jagniąt, wybierasz komponent o wysokiej płodności; jeśli chcesz lepsze umięśnienie i przyrosty, wybierasz rasę terminalną. W praktyce często łączy się te cele etapowo, ale pytanie egzaminacyjne zwykle wskazuje jeden priorytet.
Heterozja (efekt mieszańców) to zjawisko, w którym potomstwo z krzyżowania dwóch ras uzyskuje lepsze wyniki w niektórych cechach niż średnia rodziców. Może dotyczyć m.in. żywotności jagniąt czy parametrów rozrodu, ale zależy od doboru ras i warunków.
Nie. Rasa jest ważna, ale równie istotne są: żywienie (zwłaszcza w okresie przed stanówką i ciąży), kondycja maciorek, zdrowotność, wiek, sezonowość rui oraz organizacja krycia. Nawet rasa o wysokiej plenności nie da efektu przy złym zarządzaniu.
Wskazówką są słowa: plenność, płodność, "liczba jagniąt", mioty mnogie, wykoty. Gdy pojawiają się: umięśnienie, przyrosty, wydajność rzeźna, klasa tuszy – wtedy pytanie dotyczy cech mięsnych. Zawsze czytaj, jaki parametr ma się poprawić.
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Plenność dotyczy liczby jagniąt uzyskiwanych od maciorek."

Źródła:

  • FAO DAD-IS (Domestic Animal Diversity Information System) – breed information: Romanov sheep (opis rasy i cech rozrodczych), https://www.fao.org/dad-is/browse-by-country-and-species/en/ (wyszukiwanie rasy Romanov) - dostęp 2026-03-01
  • FAO DAD-IS (Domestic Animal Diversity Information System) – breed information: Ile-de-France sheep (charakterystyka rasy), https://www.fao.org/dad-is/browse-by-country-and-species/en/ (wyszukiwanie rasy Ile-de-France) - dostęp 2026-03-01
  • FAO DAD-IS (Domestic Animal Diversity Information System) – breed information: Dorset sheep (charakterystyka rasy), https://www.fao.org/dad-is/browse-by-country-and-species/en/ (wyszukiwanie rasy Dorset) - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z hodowli owiec (cechy ras, użytkowość mięsna i rozrodcza)
  • Opisy ras w wiarygodnych bazach hodowlanych (np. DAD-IS/FAO)
  • Notatki z zajęć o krzyżowaniu towarowym i efekcie heterozji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego