Aby ustalić, czy droga jest w wykopie, w nasypie, czy w poziomie terenu, trzeba porównać projektowaną niweletę (rzędne projektowane) z istniejącym terenem (rzędne terenu) na rysunku/profilu.
- Wykop występuje wtedy, gdy projektowana niweleta przebiega poniżej linii terenu istniejącego. W praktyce oznacza to konieczność odspojenia i usunięcia gruntu (roboty odhumusowania, urabiania, wywozu/rozplantowania urobku, często także odwodnienia).
- Nasyp występuje wtedy, gdy projektowana niweleta przebiega powyżej terenu istniejącego. Wtedy należy ułożyć warstwy materiału i je zagęścić, zorganizować dowóz lub wykorzystanie urobku z wykopów oraz kontrolować stateczność i osiadanie.
- W poziomie terenu oznacza sytuację, w której niweleta w zasadzie pokrywa się z terenem (brak istotnych robót ziemnych), co na rysunku wymagałoby zgodności linii projektowanej i istniejącej na całej długości.
Odpowiedź "w wykopie i w nasypie" jest poprawna, gdy na rysunku widać co najmniej dwa różne odcinki: na jednym linia projektowana jest poniżej terenu (wykop), a na innym powyżej (nasyp). To typowa sytuacja w drogownictwie, bo niweletę prowadzi się kompromisowo względem ukształtowania terenu, odwodnienia i parametrów technicznych.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne w takim układzie? "w całości w nasypie" byłoby prawdziwe tylko wtedy, gdy niweleta wszędzie leżałaby powyżej terenu. "w całości w wykopie" analogicznie wymagałoby niwelety stale poniżej terenu. "w poziomie terenu" jest mylące, bo nawet jeśli fragment wygląda na zbliżony do terenu, wystarczy jeden odcinek nad lub pod terenem, aby ta odpowiedź przestała pasować.
Wskazówka egzaminacyjna: nie oceniaj po jednym punkcie. Sprawdź przebieg na całej długości rysunku i świadomie szukaj miejsc, gdzie linie się przecinają (zmiana z wykopu na nasyp lub odwrotnie).
