KWALIFIKACJA INF2 + INF3 - CZERWIEC 2009

PYTANIE NR 5.
W systemie Linux mamy następujące prawa dostępu do pewnego pliku rwxr--r-- Jakim poleceniem zmienimy je na rwxrwx---?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Uprawnienia rwxrwx--- oznaczają:
właściciel: rwx (7), grupa: rwx (7), inni: --- (0). W notacji ósemkowej daje to 770, więc właściwe polecenie to chmod 770 nazwapliku. Pozostałe wartości ustawiają inną triadę dla grupy lub innych (np. 755 daje r-x dla grupy i innych).

Pełne wyjaśnienie:

W Linuksie uprawnienia plików są zapisywane w trzech triadach po 3 znaki: dla właściciela (owner), grupy (group) i pozostałych (others). Każda triada składa się z:

  • r (read) – odczyt,
  • w (write) – zapis,
  • x (execute) – wykonanie/uruchomienie pliku.

W notacji ósemkowej każdej triadzie odpowiada jedna cyfra od 0 do 7, będąca sumą bitów: r=4, w=2, x=1. Dlatego:

  • rwx = 4+2+1 = 7,
  • r-- = 4,
  • --- = 0.

Pytanie wymaga ustawienia praw na rwxrwx---. Rozbijamy to na triady:

  • właściciel: rwx → 7,
  • grupa: rwx → 7,
  • inni: --- → 0.

Otrzymujemy więc zapis liczbowy 770, a poprawne polecenie to chmod 770 nazwapliku.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • chmod 744 nazwapliku ustawia rwx dla właściciela, ale dla grupy i innych daje tylko r-- (4 i 4), więc nie ma rwx dla grupy.
  • chmod 700 nazwapliku odbiera uprawnienia grupie i innym (0 i 0), więc grupa nie ma dostępu rwx.
  • chmod 755 nazwapliku daje grupie i innym r-x (5 i 5), czyli brakuje im prawa zapisu (w).

W praktyce tryb 770 jest typowy dla zasobów współdzielonych w obrębie jednej grupy (np. katalog projektu), gdy chcesz pozwolić zespołowi na pełną pracę na plikach, ale zablokować dostęp pozostałym użytkownikom systemu. Zawsze warto sprawdzić efekt komendą ls -l.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To 9-znakowy zapis triad: owner/group/others. rwx dla właściciela oznacza pełny dostęp, rwx dla grupy także pełny dostęp, a --- dla innych oznacza brak jakichkolwiek praw do pliku.
Użyj sumy bitów: r=4, w=2, x=1. Dla rwx masz 4+2+1=7. Dla r-x masz 4+1=5, a dla rw- masz 4+2=6.
chmod 770 ustawia: właściciel rwx (7), grupa rwx (7), inni --- (0). Czyli symbolicznie jest to rwxrwx---.
Bo standardowo pokazuje trzy kategorie użytkowników: właściciel, grupa, inni. Każda kategoria ma 3 bity (r/w/x), więc łącznie daje to 3×3=9 znaków w typowym wyniku np. ls -l.
Najprościej użyć ls -l nazwapliku, które pokaże uprawnienia symbolicznie (np. rwxrwx---). Dodatkowo stat nazwapliku potrafi pokazać prawa w formie czytelnej i czasem również w zapisie liczbowym.
Tak. 755 oznacza: owner=7 (rwx), group=5 (r-x), others=5 (r-x). To częsty tryb dla skryptów i programów, które mają być uruchamiane przez wielu użytkowników, ale modyfikowane tylko przez właściciela.
770 ogranicza dostęp tylko do właściciela i grupy, co jest zwykle bezpieczniejsze. 777 daje wszystkim pełne prawa (w tym zapis), co w systemie wieloużytkownikowym jest ryzykowne i często prowadzi do podatności lub przypadkowych zmian plików.
Tryb symboliczny pozwala wskazać kogo dotyczy zmiana: u (właściciel), g (grupa), o (inni), a (wszyscy) oraz operacje +, -, =. Przykład: chmod g+w plik dodaje zapis dla grupy.
W 744 druga cyfra to 4, czyli dla grupy jest tylko r-- (odczyt). Brakuje w (2) i x (1). Aby grupa miała rwx, potrzebujesz drugiej cyfry równej 7.
Częste są: pomylenie kolejności owner/group/others, automatyczny wybór 755 "bo znane", nieuwzględnienie że w to bit 2, oraz akceptowanie niepoprawnych zapisów, które nie mają 9 znaków. Pomaga rozbicie na triady i przeliczenie 4-2-1.
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Uprawnienia rwxrwx--- oznaczają:właściciel: rwx (7), grupa: rwx (7), inni: --- (0)."

Źródła:

  • POSIX.1-2017: IEEE Std 1003.1-2017, "chmod — change the file modes", https://pubs.opengroup.org/onlinepubs/9699919799/utilities/chmod.html - dostęp 2026-02-28
  • GNU Coreutils Manual: "chmod: Change file modes", https://www.gnu.org/software/coreutils/manual/html_node/chmod-invocation.html - dostęp 2026-02-28
  • Linux manual page: chmod(1), https://man7.org/linux/man-pages/man1/chmod.1.html - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Strona podręcznika systemowego: "man chmod" oraz "man umask"
  • Materiały do INF.2 z administracji Linux: uprawnienia, użytkownicy i grupy, podstawowe polecenia
  • Dokumentacja GNU Coreutils dotycząca chmod (tryb numeryczny i symboliczny)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego