KWALIFIKACJA BPO1 - STYCZEŃ 2012

PYTANIE NR 17.
W tabeli przedstawiono wykaz szczepień ochronnych na określonych stanowiskach pracy. Pani podejmująca pracę jako pielęgniarka w szpitalu na oddziale chorób płuc, powinna zostać poddana szczepieniom ochronnym przeciw
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z egzaminem zawodowym dla technika bezpieczeństwa i higieny pracy, kwalifikacja Z13.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Personel pielęgniarski w szpitalu jest narażony na kontakt z krwią i innym materiałem potencjalnie zakaźnym (np. przy iniekcjach, pobraniach krwi, opatrywaniu ran).
Dlatego kluczowe jest szczepienie przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, które szerzy się m.in. drogą krwiopochodną i stanowi istotne ryzyko zawodowe w ochronie zdrowia.

Pełne wyjaśnienie:

Na stanowisku pielęgniarki w szpitalu ryzyko zawodowe obejmuje częsty kontakt z materiałem biologicznym pacjentów, w tym z krwią i płynami ustrojowymi. Do ekspozycji może dojść m.in. podczas wykonywania iniekcji, pobierania krwi, zakładania wkłuć, pracy z ostrymi narzędziami oraz w sytuacjach zakłuć i skaleczeń. Z tego powodu szczególnie istotna jest profilaktyka chorób przenoszonych drogą krwiopochodną.

Odpowiedź "wirusowemu zapaleniu wątroby typu B" jest poprawna, ponieważ zakażenie HBV należy do klasycznych zagrożeń dla personelu medycznego w związku z możliwością przeniesienia wirusa poprzez kontakt z zakażoną krwią lub materiałem zakaźnym. Szczepienie stanowi skuteczny element ograniczania ryzyka i jest typowo kojarzone z ochroną pracowników ochrony zdrowia.

Pozostałe propozycje nie pasują tak dobrze do charakteru narażenia pielęgniarki na oddziale szpitalnym:

  • "kleszczowemu zapaleniu mózgu" dotyczy ekspozycji na ukąszenia kleszczy, typowej raczej dla prac leśnych, rolnych lub terenowych, a nie dla środowiska oddziału szpitalnego.
  • "tężcowi" to ryzyko związane głównie z zanieczyszczonymi ranami i środowiskiem glebowym; w pracy pielęgniarki nie jest to zwykle kluczowe szczepienie wynikające ze specyfiki ekspozycji zawodowej na materiał biologiczny.
  • "błonicy" jest chorobą szerzącą się drogą kropelkową; choć personel medyczny ma kontakt z pacjentami, pytanie dotyczy szczepień związanych z typowym ryzykiem zawodowym, a nie ogólnego kalendarza szczepień populacyjnych.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać: jeżeli w opisie stanowiska pojawia się praca w szpitalu i możliwość kontaktu z krwią/igłami, najczęściej chodzi o profilaktykę zakażeń krwiopochodnych, w tym o szczepienie przeciw HBV.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Szczepienia ochronne w medycynie pracy to działania profilaktyczne zmniejszające ryzyko zachorowania pracownika na choroby zakaźne związane z narażeniem zawodowym. Dobór szczepienia wynika z oceny ryzyka na stanowisku (np. kontakt z krwią, materiałem biologicznym lub praca w terenie).
Personel medyczny może mieć kontakt z krwią i ostrymi narzędziami, co zwiększa ryzyko zakażeń krwiopochodnych. WZW typu B przenosi się m.in. przez kontakt z zakażoną krwią, dlatego szczepienie jest ważnym elementem ograniczania ryzyka zawodowego w szpitalu.
Ryzyko rośnie przy procedurach z użyciem igieł i narzędzi ostrych (iniekcje, pobrania krwi, wkłucia), przy opatrywaniu ran oraz w razie zakłucia lub skaleczenia. Znaczenie ma też kontakt z materiałem biologicznym pacjenta, jeśli dojdzie do przerwania ciągłości skóry.
Opis oddziału wskazuje na pracę w szpitalu i stały kontakt z pacjentami, ale kluczowe dla szczepień zawodowych bywa rodzaj ekspozycji (np. na krew i materiał biologiczny). W praktyce pielęgniarka, niezależnie od profilu oddziału, może wykonywać czynności narażające na zakażenia krwiopochodne.
Szczepienia "ogólne" wynikają z programu populacyjnego i dotyczą większości osób. Szczepienia związane z narażeniem zawodowym dobiera się do konkretnych zagrożeń na stanowisku pracy (np. ekspozycja na krew, praca z odpadami medycznymi, kontakt ze zwierzętami, praca w lesie).
Tężec wiąże się głównie z ranami zanieczyszczonymi i kontaktem z glebą, częściej kojarzonymi z pracami budowlanymi lub rolnymi. W pracy pielęgniarki kluczowe zagrożenia dotyczą częściej materiału biologicznego pacjentów i procedur z igłami, więc typuje się szczepienia związane z zakażeniami krwiopochodnymi.
Szczepienie przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu rozważa się przede wszystkim przy pracy w terenie, gdzie istnieje realna ekspozycja na ukąszenia kleszczy (np. lasy, łąki, prace rolne, geodezyjne). W typowym środowisku oddziału szpitalnego taki rodzaj narażenia nie jest dominujący.
Tabela szczepień dla stanowisk pracy pomaga powiązać stanowisko z typowymi narażeniami (biologicznymi, środowiskowymi) i wskazać profilaktykę. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle chodzi o rozpoznanie dominującego zagrożenia (np. kontakt z krwią) i dobranie odpowiadającego mu szczepienia.
Częsty błąd to wybór "znanego" szczepienia bez analizy narażenia (np. tężec), albo dopasowanie choroby do nazwy oddziału zamiast do mechanizmu transmisji. Inny błąd to przenoszenie skojarzeń z prac terenowych (kleszcze) na środowisko szpitalne.
Zwróć uwagę na słowa-klucze: szpital, pielęgniarka, zabiegi, iniekcje, pobrania krwi, igły, materiał biologiczny. Taki opis sugeruje ryzyko zakażeń krwiopochodnych. Wówczas najbardziej typową odpowiedzią jest profilaktyka WZW typu B poprzez szczepienie.
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • World Health Organization (WHO) – Hepatitis B (fact sheet): https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/hepatitis-b - accessed 2026-02-27
  • Centers for Disease Control and Prevention (CDC) – Hepatitis B questions and answers for health professionals: https://www.cdc.gov/hepatitis/hbv/index.htm - accessed 2026-02-27
  • European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC) – Hepatitis B (overview): https://www.ecdc.europa.eu/en/hepatitis-b - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z zakresu czynników biologicznych i profilaktyki zakażeń w miejscu pracy
  • Podręczniki/wytyczne epidemiologii szpitalnej (profilaktyka ekspozycji na krew i płyny ustrojowe)
  • Materiały edukacyjne medycyny pracy dotyczące szczepień personelu ochrony zdrowia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego