KWALIFIKACJA SPC7 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 34.
W tabeli przedstawiono wyniki analizy sensorycznej produktu spożywczego w skali pięciopunktowej z uwzględnieniem współczynników ważkości. Ile punktów uzyskał badany produkt?
Ilustracja przedstawia tabelę z wynikami analizy sensorycznej produktu spożywczego, która jest częścią egzaminu zawodowego
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wynik w ocenie sensorycznej z ważkością liczy się jako sumę iloczynów: (ocena cechy × jej współczynnik ważkości) dla wszystkich ocenianych cech z tabeli.
Po wykonaniu tych mnożeń i zsumowaniu otrzymuje się wynik końcowy 4,2 pkt (z dokładnością jak w odpowiedziach).

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z analizą sensoryczną "z uwzględnieniem współczynników ważkości" nie wystarcza samo uśrednienie ocen. Stosuje się punktację ważoną, czyli każda cecha (np. smak, zapach, barwa, konsystencja) ma inną istotność, wyrażoną współczynnikiem ważkości.

Jak liczyć wynik?

  • Dla każdej cechy odczytaj z tabeli ocenę w skali 1–5.
  • Odczytaj odpowiadający jej współczynnik ważkości.
  • Policz iloczyn: ocena × ważkość.
  • Zsumuj wszystkie uzyskane iloczyny — to jest łączna liczba punktów produktu.

Właśnie ta suma ważona daje wynik 4,2, dlatego odpowiedź "4,2" jest właściwa.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Wynik "3,7" zwykle pojawia się, gdy ktoś pominie jedną pozycję z tabeli albo zastosuje zwykłą średnią zamiast ważenia.
  • Wynik "1,4" sugeruje błąd skali lub rachunkowy (np. pomylenie mnożenia z dzieleniem, niewłaściwe użycie współczynników, błędne operowanie liczbami dziesiętnymi).
  • Wynik "5,0" jest skrajną wartością skali i często jest wybierany intuicyjnie, ale bez obliczeń; przy ważeniu rzadko wychodzi idealne maksimum, jeśli choć jedna ocena jest niższa lub wagi różnicują cechy.

Wskazówka egzaminacyjna: zapisuj obliczenia w kolumnach (ocena, waga, iloczyn) i na końcu sprawdź, czy policzono wszystkie cechy z tabeli. To minimalizuje pomyłki wynikające z nieuwagi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Współczynnik ważkości to liczba określająca, jak bardzo dana cecha (np. smak) wpływa na wynik końcowy. Im wyższa ważkość, tym mocniej ocena tej cechy "waży" w sumie. W praktyce wynik liczy się jako sumę iloczynów: ocena × ważkość dla wszystkich cech.
Najpierw dla każdej cechy odczytaj ocenę (1–5) i jej ważkość. Następnie policz iloczyn ocena × ważkość. Na końcu dodaj wszystkie iloczyny. Otrzymana suma to liczba punktów produktu. Uważaj, aby nie pominąć żadnego wiersza tabeli.
Zwykła średnia zakłada, że wszystkie cechy są równie ważne, co często nie jest prawdą. W produkcji wyrobów cukierniczych smak może być ważniejszy niż barwa, więc stosuje się ważenie. Dzięki temu wynik lepiej odzwierciedla realną jakość odczuwaną przez konsumenta.
Najczęstsze pomyłki to: pominięcie jednej cechy z tabeli, mylenie mnożenia z dodawaniem (ocena + waga zamiast ocena × waga), błędne przepisanie liczb dziesiętnych oraz brak kontroli, czy zsumowano wszystkie iloczyny. Pomaga zapis w formie trzech kolumn: ocena, waga, iloczyn.
Stosuje się ją m.in. przy kontroli jakości partii produkcyjnych, wdrażaniu nowej receptury, porównywaniu surowców (np. kakao, aromatów), ocenie trwałości w przechowywaniu oraz przed wprowadzeniem wyrobu do sprzedaży. Wyniki pomagają podejmować decyzje technologiczne i jakościowe.
W skali 1–5 wynik 4,2 oznacza wysoką ocenę ogólną, zwykle bliską "bardzo dobrej", zależnie od przyjętej interpretacji w arkuszu. Ponieważ to wynik ważony, mówi też, że produkt dobrze wypada szczególnie w cechach o większej ważności (np. smak), a ewentualne słabsze cechy miały mniejszy wpływ.
To zależy od sposobu liczenia w arkuszu. Jeśli wagi są tak zdefiniowane, że suma wag = 1, wtedy wynik ważony mieści się w przedziale 1–5. Jeśli wagi nie są znormalizowane, suma może wyjść większa. Na egzaminie kieruj się formatem odpowiedzi i tym, jak w zadaniu opisano skalę i wagi.
Zwykle dopasowuje się dokładność do odpowiedzi podanych w zadaniu (np. jedno miejsce po przecinku) albo do instrukcji w treści arkusza. Dobrą praktyką jest liczyć dokładnie, a na końcu zaokrąglić wynik końcowy do wymaganej precyzji. Wcześniejsze zaokrąglenia pośrednie mogą zniekształcić sumę.
Wagi są zwykle liczbami typu 0,1; 0,2; 0,3 itd. Procenty mają znak % lub sumują się do 100. Niezależnie od zapisu, sens jest ten sam: mnożysz ocenę przez "udział" cechy. Jeśli podano procenty, można je przeliczyć na ułamek dzieląc przez 100.
Ćwicz: (1) czytanie tabel i arkuszy ocen, (2) liczenie sumy/średniej ważonej, (3) działania na liczbach dziesiętnych, (4) kontrolę wyniku (czy jest w rozsądnym zakresie). Warto trenować na przykładach z oceną smaku, zapachu, barwy i konsystencji wyrobów cukierniczych.
info

Około 52% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z kontroli jakości i oceny organoleptycznej w technologii żywności (podręczniki szkolne)
  • Zestawy zadań z obliczeń średniej i sumy ważonej (ćwiczenia z matematyki stosowanej)
  • Instrukcje zakładowe dot. oceny sensorycznej i arkusze degustacyjne (jeśli dostępne w pracowni)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego