KWALIFIKACJA BPO1 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 19.
W tabeli przedstawiono zmiany fizjologiczne zachodzące w organizmie człowieka wykonującego pracę fizyczną. Jeżeli zużycie tlenu wynosi 2,2 l/min, częstość skurczów serca 166 na minutę, a wentylacja minutowa płuc 58 l/min, to pracę fizyczną należy zakwalifikować jako
Ilustracja przedstawia tabelę klasyfikującą stopień ciężkości pracy fizycznej na podstawie trzech parametrów: zużycia tlenu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wartości 2,2 l O2/min, 166 skurczów/min i wentylacja 58 l/min mieszczą się w przedziałach dla pracy bardzo ciężkiej (2,0–2,5; 150–175; 50–65). Nie przekraczają progów pracy krańcowo ciężkiej, ani nie są tak niskie jak w pracy średnio ciężkiej.
Dlatego klasyfikacja jest jednoznaczna.

Pełne wyjaśnienie:

Klasyfikacja ciężkości pracy fizycznej w tym zadaniu opiera się na porównaniu trzech parametrów fizjologicznych z przedziałami podanymi w tabeli: zużycia tlenu, częstości skurczów serca oraz wentylacji minutowej płuc. Aby wybrać właściwą kategorię, należy sprawdzić, do jakiego zakresu wpada każda z podanych wartości.

Dane z zadania to: zużycie tlenu 2,2 l/min, częstość skurczów serca 166/min i wentylacja 58 l/min. W tabeli kategoria "bardzo ciężka" ma przedziały: 2,0–2,5 l/min zużycia tlenu, 150–175 skurczów/min oraz 50–65 l/min wentylacji. Wszystkie trzy wartości jednocześnie mieszczą się w tych zakresach, więc praca powinna być zakwalifikowana jako bardzo ciężka.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do danych liczbowych:

  • "Lekka" ma zdecydowanie niższe parametry (niski pobór tlenu, niskie tętno i niska wentylacja). Podane wartości są wielokrotnie wyższe, więc ta kategoria odpada.
  • "Średnio ciężka" również ma zakresy znacznie niższe (np. zużycie tlenu ok. 1,0–1,5 l/min i wentylacja 20–30 l/min). Tu już samo zużycie tlenu 2,2 l/min i wentylacja 58 l/min wykluczają tę odpowiedź.
  • "Krańcowo ciężka" wymaga przekroczenia progów granicznych (oznaczenia ">"), czyli wartości powyżej 2,5 l/min tlenu, powyżej 175 skurczów/min oraz powyżej 65 l/min wentylacji. W zadaniu żaden z parametrów nie przekracza tych progów, więc nie można przypisać pracy do tej kategorii.

W praktyce BHP i ergonomii takie klasyfikacje pomagają oceniać obciążenie organizmu, planować przerwy i dobierać środki ograniczające wysiłek (np. mechanizację transportu ręcznego). Na egzaminie warto pamiętać o typowym błędzie: wysoka wartość nie oznacza automatycznie kategorii skrajnej — trzeba sprawdzić, czy spełnione są kryteria "powyżej progu", a nie tylko "blisko górnej granicy".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zużycie tlenu (l/min) jest wskaźnikiem intensywności metabolizmu podczas wysiłku. Im większe zużycie tlenu, tym większe zapotrzebowanie energetyczne organizmu i wyższa ciężkość pracy. W zadaniach egzaminacyjnych porównuje się tę wartość z przedziałami w tabeli klasyfikacyjnej.
Częstość skurczów serca (tętno) pokazuje obciążenie układu krążenia podczas pracy. Wysokie tętno oznacza duże obciążenie, ale o kategorii decyduje dopasowanie do konkretnych zakresów w tabeli. Nie wystarczy intuicja, trzeba sprawdzić przedziały liczbowe.
Wentylacja minutowa (l/min) opisuje, ile powietrza przepływa przez płuca w ciągu minuty. Podczas ciężkiej pracy rośnie zapotrzebowanie na tlen i usuwanie CO2, więc wentylacja wzrasta. W klasyfikacji ciężkości pracy jest to trzeci, niezależny wskaźnik wspierający ocenę.
Krok 1: odczytaj trzy wartości z treści zadania.
Krok 2: w tabeli znajdź zakresy dla każdej kategorii.
Krok 3: sprawdź, gdzie wpada każda wartość.
Krok 4: wybierz kategorię, dla której wszystkie wskaźniki pasują jednocześnie.
Nie. W zadaniach opartych o taką tabelę zakłada się kwalifikację na podstawie jednoczesnej zgodności kilku parametrów (tlen, tętno, wentylacja). Jeśli jeden wskaźnik wskazuje inną kategorię, trzeba ponownie przeanalizować dopasowanie albo przyjąć podejście ostrożnościowe zgodnie z zasadą oceny obciążenia.
"Krańcowo ciężka" występuje wtedy, gdy parametry przekraczają wartości graniczne oznaczone jako ">". To znaczy: zużycie tlenu powyżej górnej granicy, tętno powyżej górnej granicy i wentylacja powyżej górnej granicy. Sama wartość "wysoka" nie wystarcza bez przekroczenia progu.
Mechanizm pomyłki wynika z oceniania "na oko": jeśli liczby są duże, część osób wybiera kategorię skrajną. Tymczasem różnica bywa oparta na prostym warunku "powyżej" (znak ">"). Dlatego trzeba porównać wartości z progami, a nie kierować się odczuciem intensywności.
Najczęstsze błędy to: mylenie "równe granicy" z "powyżej granicy", pomijanie jednostek (l/min vs ud./min), oraz sprawdzanie tylko jednego parametru. Na egzaminie warto zawsze wykonać kontrolę: każdy z trzech wskaźników musi wpadać w ten sam przedział kategorii.
Wykorzystuje się ją m.in. w ocenie obciążenia na stanowisku pracy, w ergonomii i profilaktyce zdrowotnej. Może wspierać planowanie przerw, rotację zadań, dobór narzędzi ograniczających wysiłek oraz wskazywać potrzebę zmian organizacyjnych. To element praktycznego podejścia do ograniczania ryzyka przeciążeń.
Ćwicz szybkie porównywanie wartości z przedziałami w tabelach i zwracaj uwagę na oznaczenia progowe ">". Ucz się rozpoznawać, które parametry są "niskie", "umiarkowane" i "wysokie" oraz trenuj zadania, w których trzeba sprawdzić kilka wskaźników jednocześnie, a nie tylko jeden.
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Wartości 2,2 l O2/min, 166 skurczów/min i wentylacja 58 l/min mieszczą się w przedziałach dla pracy bardzo ciężkiej (2,0–2,5; 150–175; 50–65)."

Materiały:

  • Materiały z ergonomii i fizjologii pracy dotyczące wskaźników obciążenia organizmu
  • Notatki/opracowania z medycyny pracy: klasyfikacje ciężkości pracy fizycznej
  • Zadania treningowe z interpretacji tabel i przedziałów wartości w BHP

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego