KWALIFIKACJA SPO5 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 17.
W trakcie trwania napadu padaczkowego u podopiecznej opiekunka powinna
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podczas napadu drgawkowego nie należy przenosić ani unieruchamiać osoby, bo grozi to urazami.
Najważniejsze jest pozostawienie podopiecznej w miejscu zdarzenia i ochrona głowy (np. podłożenie czegoś miękkiego), aby zmniejszyć ryzyko uderzeń o podłoże i otoczenie.

Pełne wyjaśnienie:

W trakcie napadu padaczkowego z drgawkami priorytetem opiekunki jest bezpieczeństwo podopiecznej i ograniczenie ryzyka urazu, a nie "zatrzymanie" drgawek. Dlatego właściwe postępowanie polega na pozostawieniu osoby w miejscu zdarzenia i ochronie głowy, np. przez podłożenie czegoś miękkiego pod głowę. W praktyce warto też zadbać o przestrzeń: odsunąć twarde, ostre lub gorące przedmioty i zapewnić dopływ powietrza, jednocześnie nie wykonując gwałtownych manewrów.

Odpowiedź "zawołać na pomoc sąsiadów i przenieść podopieczną na łóżko" jest nieprawidłowa, ponieważ przenoszenie w trakcie drgawek może doprowadzić do upadku, dodatkowych urazów i naraża opiekunkę na kontuzję. Wsparcie innych osób bywa potrzebne, ale nie powinno zastępować natychmiastowego zabezpieczenia głowy i otoczenia.

Odpowiedź "przytrzymać podopieczną za nogi w czasie trwania drgawek" jest błędna: krępowanie ruchów nie zatrzymuje napadu, a może spowodować urazy stawów, naderwania i siniaki. Drgawki są mimowolne i silne, więc przytrzymywanie kończyn bywa niebezpieczne dla obu stron.

Odpowiedź "unieruchomić podopieczną i przykryć ją kocem" również nie jest właściwa. Unieruchamianie zwiększa ryzyko urazu, a przykrywanie kocem podczas intensywnych drgawek może utrudniać obserwację oddechu i stanu chorej oraz nie rozwiązuje kluczowego problemu, jakim jest ochrona przed uderzeniami.

Na egzaminie warto pamiętać o regule: nie przenoś, nie krępuj, chroń głowę i otoczenie. Te działania są podstawą bezpiecznej opieki w domu i najczęściej odróżniają odpowiedź prawidłową od intuicyjnych, ale ryzykownych zachowań.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najważniejsze jest bezpieczeństwo: zostań przy podopiecznej, zabezpiecz otoczenie (odsuń twarde/ostre przedmioty) i chroń głowę, np. podłóż coś miękkiego. Nie krępuj drgawek i nie przenoś osoby w trakcie napadu.
Unieruchamianie nie zatrzymuje napadu, a zwiększa ryzyko urazów (skręcenia, zwichnięcia, stłuczenia) i może doprowadzić do szarpania się. Drgawki są mimowolne, więc należy raczej chronić głowę i usuwać zagrożenia z otoczenia.
W trakcie napadu zwykle nie. Przenoszenie grozi upuszczeniem osoby i urazem zarówno podopiecznej, jak i opiekunki. Zamiast tego zabezpiecza się miejsce zdarzenia i głowę. Przeniesienie rozważa się dopiero po ustaniu drgawek, gdy jest to bezpieczne.
Podłóż coś miękkiego pod głowę (np. złożony sweter, poduszkę), aby ograniczyć uderzenia o podłoże. Jeśli to możliwe, poluzuj uciskającą odzież przy szyi i odsuń twarde przedmioty. Nie wkładaj nic do ust.
Pomoc medyczną wzywa się m.in. gdy napad trwa długo, powtarza się bez odzyskania świadomości, doszło do urazu, występują problemy z oddychaniem po napadzie lub jest to pierwszy napad w życiu. W opiece domowej warto znać też zalecenia lekarza podopiecznej.
Po ustaniu drgawek sprawdź oddech i stan świadomości. Zapewnij spokój, zostań przy podopiecznej i obserwuj ją, bo może być splątana lub senna. Jeśli oddycha i nie ma przeciwwskazań, często zaleca się ułożenie bezpieczne na boku oraz kontrolę ewentualnych urazów.
Koc nie rozwiązuje głównego zagrożenia, czyli uderzeń o podłoże i przedmioty. Może też utrudniać obserwację oddechu i ruchów klatki piersiowej oraz ograniczać dostęp do twarzy. Lepsze jest zabezpieczenie głowy i przestrzeni wokół osoby.
Typowe błędy to: przytrzymywanie kończyn, przenoszenie na łóżko, wkładanie czegokolwiek do ust, potrząsanie osobą lub próby "przywrócenia świadomości" na siłę. Poprawne działanie polega na ochronie głowy, usunięciu zagrożeń i spokojnej obserwacji.
Nie zawsze. Najpierw wykonuje się podstawowe czynności bezpieczeństwa (ochrona głowy, odsunięcie przedmiotów, obserwacja). Dodatkowa pomoc bywa przydatna, gdy trzeba wezwać pogotowie, zabezpieczyć otoczenie lub gdy opiekunka nie czuje się bezpiecznie, ale nie powinna opóźniać działań priorytetowych.
Warto ograniczać ryzyko urazu: zabezpieczyć ostre krawędzie, zadbać o stabilne meble, unikać śliskich dywaników, trzymać niebezpieczne przedmioty w bezpiecznych miejscach. Dobrze jest też mieć plan postępowania: numery alarmowe, informacje medyczne i zalecenia lekarza.
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • European Resuscitation Council (ERC), "ERC Guidelines 2021 – First Aid" (sekcja dotycząca napadów drgawkowych/first aid for seizures), https://cprguidelines.eu/ - dostęp 2026-02-27
  • World Health Organization (WHO), informacja edukacyjna o padaczce i zasadach pierwszej pomocy (First aid for seizures), https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/epilepsy - dostęp 2026-02-27
  • Epilepsy Foundation, "Seizure First Aid" (zasady postępowania podczas napadu), https://www.epilepsy.com/recognition/seizure-first-aid - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Kurs pierwszej pomocy (np. realizowany przez organizacje ratownicze) – moduł: drgawki/napad padaczkowy
  • Materiały edukacyjne o pierwszej pomocy w padaczce przygotowywane przez organizacje neurologiczne i fundacje pacjenckie
  • Wytyczne resuscytacji i pierwszej pomocy publikowane przez European Resuscitation Council (sekcja First Aid)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego