KWALIFIKACJA MEC3 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 26.
W uchwycie przedstawionym na rysunku zamocowany jest
Ilustracja przedstawia narzędzie mechaniczne, które jest częścią pytania egzaminacyjnego związanego z kwalifikacją zawodową
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "klucz do wkręcania śrub dwustronnych."
To narzędzie służy do wkręcania/wykręcania śrub bez łba, chwytając je w uchwycie. Wiertło wykonuje otwory, rozwiertak wykańcza i kalibruje otwór, a gwintownik nacina gwint wewnętrzny — mają inną geometrię części roboczej.

Pełne wyjaśnienie:

W uchwycie przedstawionym na rysunku zamocowany jest klucz do wkręcania śrub dwustronnych. Takie śruby (tzw. szpilki) nie mają klasycznego łba do klucza, dlatego do ich montażu stosuje się narzędzia umożliwiające pewny chwyt części gwintowanej i przeniesienie momentu obrotowego bez uszkadzania gwintu.

Rozpoznanie opiera się na funkcji i cechach narzędzia: klucz do śrub dwustronnych jest narzędziem montażowym, a nie skrawającym. Jego zadaniem jest obrót śruby w otworze gwintowanym lub w nakrętce, często z możliwością pracy w ograniczonej przestrzeni.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "wiertło specjalne do drewna." Wiertła do drewna mają charakterystyczne elementy prowadzące i kształt części skrawającej dostosowany do włókien drewna. Służą do wykonywania otworów w materiale, a nie do montażu śrub.
  • "rozwiertak do otworów." Rozwiertak jest narzędziem do obróbki wykańczającej otworów (poprawa dokładności i gładkości). Ma proste lub śrubowe rowki skrawające i pracuje w istniejącym otworze, nie służy do chwytania elementów złącznych.
  • "gwintownik do gwintów drobnozwojowych." Gwintownik nacina gwint wewnętrzny; ma rowki wiórowe i zarys odpowiadający gwintowi. Nawet jeśli temat dotyczy montażu, gwintownik jest narzędziem skrawającym, a nie kluczem do wkręcania szpilek.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy na rysunku jest narzędzie skrawające (krawędzie/rowki, część robocza) czy montażowe (element chwytowy, rolki/szczęki, mechanizm zacisku). To szybko zawęża poprawną odpowiedź.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Śruba dwustronna (szpilka) to element z gwintem na obu końcach, zwykle bez łba. Stosuje się ją m.in. w kołnierzach, obudowach i miejscach, gdzie częsty demontaż jest korzystniejszy niż wkręcanie klasycznej śruby. Ułatwia osiowanie i chroni gwint w korpusie.
To narzędzie montażowe, które chwyta szpilkę (często przez zacisk/rolki/szczęki) i umożliwia przeniesienie momentu obrotowego. Dzięki temu można wkręcić lub wykręcić śrubę dwustronną bez uszkodzenia gwintu i bez użycia dwóch nakrętek kontrujących.
Kombinerki łatwo niszczą wierzchołki gwintu, powodują zadzior i spłaszczają zwoje. Skutkiem mogą być problemy z nakręceniem nakrętki, fałszywe wskazania momentu dokręcania oraz ryzyko pęknięcia. W praktyce używa się przeznaczonego klucza do szpilek.
Gwintownik ma część skrawającą z rowkami wiórowymi i zarysem gwintu, bo jego zadaniem jest nacinanie gwintu w otworze. Narzędzie montażowe do szpilek zwykle ma element chwytowy/zaciskowy, a nie krawędzie skrawające. Kluczowa jest funkcja: skrawanie vs przenoszenie momentu.
Rozwiertak służy do wykańczania wcześniej wykonanego otworu: poprawia jego średnicę, okrągłość i chropowatość. Używa się go po wierceniu, gdy potrzebna jest większa dokładność pasowania (np. pod kołek). Nie jest narzędziem do montażu śrub ani do chwytania elementów.
Wiertła do drewna często mają ostrze centrujące (kolec) i krawędzie tnące dostosowane do skrawania włókien, co zmniejsza wyrwania. Pracują w materiale miękkim/organicz­nym, a ich geometria różni się od narzędzi do metalu. Na rysunkach rozpoznaje się je po specyficznej końcówce prowadzącej.
Metodę z dwiema nakrętkami (kontrującymi) stosuje się, gdy nie ma dedykowanego klucza do szpilek. Nakrętki dokręca się względem siebie, a następnie obraca dolną nakrętką, by wkręcić szpilkę. Metoda jest skuteczna, ale wolniejsza i wymaga odpowiedniej długości gwintu.
Najczęstsze pomyłki wynikają z patrzenia tylko na "ogólny kształt" bez analizy cech roboczych: rowków wiórowych, ostrzy, stożków, elementów zacisku. Studenci mylą też funkcję (skrawanie vs montaż). Pomaga zadanie pytania: czy narzędzie ma usuwać materiał, czy przenosić moment?
Gwintownik wykonuje gwint wewnętrzny w otworze. Do gwintu zewnętrznego na pręcie stosuje się narzynkę lub inne narzędzia do nacinania gwintów zewnętrznych. To rozróżnienie często pojawia się na egzaminach, bo sama nazwa "gwintownik" bywa błędnie kojarzona ogólnie z gwintowaniem.
Ćwicz rozpoznawanie narzędzi z fotografii i rysunków: wiertła, rozwiertaki, gwintowniki, klucze montażowe, uchwyty. Zwracaj uwagę na część roboczą i sposób chwytu. Pomaga też łączenie narzędzia z operacją: wiercenie, rozwiercanie, gwintowanie, montaż szpilek.
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Poprawna jest odpowiedź "klucz do wkręcania śrub dwustronnych."To narzędzie służy do wkręcania/wykręcania śrub bez łba, chwytając je w uchwycie."

Materiały:

  • Podręczniki/poradniki z podstaw obróbki skrawaniem (wiertła, rozwiertaki, gwintowniki)
  • Katalogi producentów narzędzi skrawających z rysunkami narzędzi i opisem zastosowań
  • Instrukcje BHP i materiały szkolne dotyczące doboru oraz mocowania narzędzi w uchwytach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego