W diagnozowaniu układów przekaźnikowych kluczowe jest rozdzielenie: co steruje (obwód cewki przekaźnika) oraz co jest sterowane (obwód zasilania odbiornika, tu: cewki zaworu Y1).
W treści podano dwa fakty diagnostyczne:
- po naciśnięciu przycisku S2 przekaźnik K1 został załączony (czyli jego cewka otrzymała napięcie i zadziałała),
- na cewce zaworu Y1 nie pojawiło się napięcie.
Zadziałanie K1 jest bardzo silną przesłanką, że:
- styk/tor elektryczny związany z S2 w obwodzie sterowania K1 działa (nie ma przerwy, która uniemożliwiałaby załączenie K1),
- nie ma przerwy w obwodzie cewki przekaźnika K1, bo przerwa uniemożliwiłaby jego załączenie.
Skoro K1 zadziałał, a mimo to Y1 nie ma napięcia, najbardziej logiczne jest, że problem leży w części obwodu, która dopiero po zadziałaniu K1 ma podać zasilanie na Y1. W typowych schematach realizuje to zestyk (styk) przekaźnika K1 włączony szeregowo w torze zasilania cewki Y1. Uszkodzenie jednego z zestyków (np. przypalenie, brak domknięcia, mechaniczne zablokowanie) spowoduje brak napięcia na Y1 mimo prawidłowego zadziałania cewki K1.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:
- Przerwa w obwodzie zestyku przycisku S2 – gdyby występowała w torze, który zasila cewkę K1, to K1 nie zostałby załączony. Informacja o załączeniu K1 tę hipotezę obala.
- Przerwa w obwodzie cewki przekaźnika K1 – również uniemożliwiłaby załączenie przekaźnika. Skoro K1 zadziałał, ta przyczyna jest sprzeczna z obserwacją.
- Uszkodzenie obydwu zestyków przekaźnika K1 – w zadaniu pytamy o najbardziej prawdopodobną przyczynę. Jednoczesne uszkodzenie dwóch zestyków jest statystycznie i serwisowo mniej typowe niż awaria jednego toru/styku, dlatego jako najbardziej prawdopodobne wskazuje się uszkodzenie jednego z zestyków.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści masz informację, że element wykonawczy/pośredniczący "zadziałał", to najpierw wyklucz usterki w jego obwodzie sterowania, a szukaj problemu w torze, który ten element przełącza.
