KWALIFIKACJA OGR5 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 22.
W uprawie pomidorów zwiększoną dawkę wody należy zaplanować w okresie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zwiększoną dawkę wody planuje się w fazie kwitnienia i zawiązywania owoców, bo jest to okres krytyczny dla plonu.
Niedobór wody sprzyja zrzucaniu kwiatów, słabszemu zapyleniu i ogranicza zawiązywanie oraz wzrost owoców, co szybko obniża liczbę i jakość pomidorów.

Pełne wyjaśnienie:

W uprawie pomidora zapotrzebowanie na wodę nie jest stałe w całym cyklu. Najbardziej wrażliwy na niedobór wody jest okres kwitnienia i zawiązywania owoców, ponieważ wtedy roślina musi jednocześnie utrzymać intensywną transpirację (zwłaszcza w ciepłe dni) oraz zapewnić prawidłowy przebieg procesów generatywnych.

Dlaczego właśnie ta faza wymaga większych dawek?

  • Zawiązanie plonu zależy od utrzymania kwiatów i prawidłowego zapylenia. Stres wodny może prowadzić do zasychania znamion, pogorszenia żywotności pyłku oraz opadania kwiatów.
  • Początek wzrostu owoców to szybkie zwiększanie ich masy, a woda jest kluczowa dla turgoru komórek i transportu asymilatów. Wahania wilgotności mogą pogarszać wyrównanie i jakość owoców.
  • Stabilność warunków w tym okresie jest krytyczna: nie tylko suma wody, ale też regularność podlewania wpływa na efekty produkcyjne.

Pozostałe odpowiedzi są mniej trafne, bo wskazują fazy, które nie stanowią głównego "wąskiego gardła" dla wielkości i jakości plonu pomidora:

  • "wzrost wegetatywny" – roślina buduje masę liściową, ale stres wodny w tej fazie zwykle łatwiej skompensować później, a bezpośredni wpływ na liczbę zawiązanych owoców bywa mniejszy niż w fazie kwitnienia.
  • "tworzenie nasion" – w produkcji pomidorów na owoce (konsumpcja/przetwórstwo) kluczowe jest zawiązanie i rozwój owocu; sama faza formowania nasion nie jest typowo wskazywana jako moment planowania największej dawki nawadniania.
  • "grubienie korzeni" – to sformułowanie bardziej pasuje do roślin korzeniowych (np. marchew, burak). U pomidora nie jest to standardowo wyróżniany etap, który determinowałby zwiększoną dawkę wody.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy "zwiększonej dawki wody", szukaj fazy, w której niedobór bezpośrednio obniża zawiązanie plonu (kwiaty/owoc) albo jego jakość, a nie tylko tempo przyrostu liści.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Największe zapotrzebowanie na wodę zwykle przypada na okres kwitnienia i zawiązywania owoców oraz intensywnego wzrostu owoców. Wtedy roślina intensywnie transpiruje i tworzy plon, więc wahania wilgotności szybciej powodują straty (np. opadanie kwiatów, słabsze zawiązanie).
W fazie kwitnienia i zawiązywania owoców niedobór wody działa jak stres: roślina ogranicza transpirację, gorzej funkcjonują tkanki generatywne i łatwiej dochodzi do zrzucania kwiatów. Większa i regularna dawka wody pomaga utrzymać stabilne warunki dla zapylenia i startu wzrostu owocu.
Najczęstszy skutek to słabsze zawiązywanie (mniej owoców) i mniejszy przyrost młodych owoców. Pojawiają się też objawy stresu: więdnięcie w upał, zatrzymanie wzrostu, a przy dużych wahaniach wilgotności później spada jakość i wyrównanie plonu.
Okres krytyczny to taki etap, w którym nawet krótki niedobór wody powoduje trwałą stratę plonu. U pomidora jest to przede wszystkim kwitnienie i zawiązywanie. Jeśli w tym czasie pojawia się więdnięcie lub przesuszenie podłoża, rośnie ryzyko opadania kwiatów i słabego zawiązania.
Woda jest potrzebna przez cały cykl, ale "najbardziej opłaca się" utrzymać ją na właściwym poziomie w fazach decydujących o plonie. Wzrost wegetatywny wspiera budowę liści, jednak stres wodny w tej fazie często ma mniejszy wpływ na liczbę owoców niż niedobór wody podczas kwitnienia i zawiązywania.
Typowe błędy to nieregularne podlewanie (naprzemienne przesuszanie i zalewanie), zbyt małe dawki w upalne dni oraz reagowanie dopiero po więdnięciu. W praktyce lepsza jest stabilna wilgotność podłoża i dostosowanie dawek do pogody oraz fazy zawiązywania owoców.
Planowanie opiera się na tym, że dawki rosną wraz z rozwojem rośliny i powierzchnią liści, a szczególnie w okresie kwitnienia i zawiązywania. W praktyce zwiększa się częstotliwość/ilość wody w fazach generatywnych, a poza nimi utrzymuje wilgotność na poziomie bezpiecznym, bez skrajnych wahań.
W kontekście produkcji owoców tak: to zawiązanie i wczesny rozwój owocu decydują o liczbie i wielkości plonu. "Tworzenie nasion" nie jest zwykle traktowane jako osobny sygnał do zwiększania dawki wody, zwłaszcza w uprawie towarowej nastawionej na owoce.
Znaczenie mają m.in. temperatura, nasłonecznienie, wiatr, wilgotność powietrza, rodzaj podłoża/gleby, gęstość nasadzeń i sposób uprawy (grunt, tunel, szklarnia). Te czynniki zmieniają tempo transpiracji i parowania, więc mogą wymagać korekty dawek nawet w tej samej fazie kwitnienia.
Warto nauczyć się: (1) faz krytycznych dla plonu (kwiat/owoc), (2) typowych skutków stresu wodnego, (3) ogólnej zasady, że większe zapotrzebowanie jest przy większej masie liści i rosnącym plonie. Pomaga też kojarzenie, że "plon ustala się przy kwitnieniu i zawiązywaniu".
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • FAO Irrigation and Drainage Paper 56: Crop Evapotranspiration (Allen, Pereira, Raes, Smith), 1998, rozdziały dot. współczynników upraw i ETc
  • FAO AQUASTAT – Crop Water Information: Tomato (Solanum lycopersicum) https://www.fao.org/aquastat/en/ (sekcja Crop Water Information – Tomato) - accessed 2026-02-28

Materiały:

  • Materiały FAO dotyczące ewapotranspiracji i nawadniania upraw (planowanie potrzeb wodnych)
  • Skrypty i podręczniki z warzywnictwa o wymaganiach wodnych pomidora
  • Notatki z fizjologii roślin: wpływ stresu wodnego na kwitnienie i zawiązywanie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego