KWALIFIKACJA DRM8 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 22.
W ustawieniach obrabiarki CNC składnia programu G95 F100 ustala
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
G95 ustawia tryb posuwu na obrót wrzeciona, więc wartość F100 oznacza posuw liczony jako mm/obrót. Dla porównania, posuw w mm/min ustawia się zwykle w trybie G94, a stała prędkość obrotowa lub stała prędkość skrawania dotyczą innych funkcji niż parametr F w G95.

Pełne wyjaśnienie:

Kod G95 w typowej składni ISO dla obrabiarek CNC oznacza tryb posuwu na obrót wrzeciona (feed per revolution). Dlatego zapis G95 F100 interpretuje wartość F jako posuw przypadający na jeden obrót, czyli w praktyce: "ile milimetrów ma przesunąć się narzędzie na 1 obrót wrzeciona". To podejście jest często wykorzystywane w operacjach, w których zależy nam na zachowaniu podobnego obciążenia narzędzia przy zmianach obrotów.

Odpowiedź "posuw w mm/obrót" jest więc zgodna z ideą G95: zmienia się jednostka interpretacji parametru F w programie. W przeciwieństwie do tego:

  • "posuw w mm/minutę" odpowiada trybowi posuwu na czas (najczęściej kojarzonemu z G94). To inny sposób definiowania ruchu roboczego: posuw zależy od czasu, a nie od obrotu.
  • "stałą prędkość obrotową" nie jest ustawiane komendą G95. Stała prędkość obrotowa dotyczy sterowania wrzecionem (parametr S i odpowiednie funkcje/tryby), a nie sposobu liczenia posuwu F.
  • "stałą szybkość skrawania" (stała prędkość skrawania) również nie wynika z G95. Jest to osobny tryb sterowania wrzecionem, związany z utrzymaniem stałej prędkości skrawania przy zmianach średnicy (typowo w toczeniu), a nie z definicją posuwu na obrót.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się jednostki, szukaj kodu, który wpływa na to, w jakich jednostkach sterowanie rozumie parametr. G95 najczęściej łączy się z "na obrót", a "na minutę" kojarzy się z trybem posuwu czasowego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
G95 ustawia tryb posuwu liczony na jeden obrót wrzeciona. Oznacza to, że parametr F nie jest wtedy rozumiany jako mm/min, tylko jako posuw przypadający na obrót (np. mm/obr). To ułatwia dobór posuwu w operacjach zależnych od obrotów.
Przy aktywnym G95 wartość F100 jest interpretowana jako posuw na obrót, czyli "100 jednostek długości na 1 obrót". W praktyce jednostka zależy od ustawień programu/układu jednostek, ale kluczowe jest to, że jest to posuw na obrót, a nie na minutę.
Różnica dotyczy sposobu liczenia posuwu: w trybie G94 posuw (F) jest liczony na czas, najczęściej jako mm/min. W trybie G95 posuw (F) jest liczony na obrót wrzeciona (mm/obr). To zmienia zachowanie ruchu roboczego przy zmianie obrotów.
G95 dotyczy posuwu, czyli tego, jak sterowanie interpretuje parametr F. Stała prędkość obrotowa to zagadnienie sterowania wrzecionem (parametr S i odpowiednie tryby), a nie tryb posuwu. Mylenie tych funkcji to częsty błąd na egzaminach.
Stała prędkość skrawania odnosi się do utrzymywania stałej wartości prędkości na obwodzie narzędzia/przedmiotu przy zmianach średnicy (typowo w toczeniu). G95 nie steruje prędkością skrawania, tylko ustala, że posuw F ma być liczony na obrót.
Posuw na obrót stosuje się często w toczeniu i operacjach, gdzie zależy nam na powtarzalnym obciążeniu ostrza przy zmianach prędkości obrotowej. Gdy obroty wzrosną lub spadną, sterowanie odpowiednio "skaluje" posuw liniowy tak, aby na każdy obrót przypadała ta sama wartość posuwu.
Najczęstsza pomyłka to automatyczne przypisanie parametru F do mm/min bez sprawdzenia, czy aktywne jest G94 czy G95. Drugi błąd to mylenie trybu posuwu z trybami wrzeciona (stałe obroty lub stała prędkość skrawania), mimo że dotyczą innych funkcji programu.
W wielu sterowaniach zgodnych ze składnią ISO znaczenie jest zbliżone, ale w praktyce mogą wystąpić różnice zależne od producenta i konfiguracji. Dlatego w pracy zawodowej zawsze warto sprawdzić instrukcję danego sterowania. Na egzaminie zwykle przyjmuje się standardową interpretację G95.
Parametr F ustala wartość posuwu, ale jego jednostka zależy od aktywnego trybu. Przy posuwie czasowym będzie to wartość na minutę, a przy posuwie na obrót będzie to wartość na obrót wrzeciona. Właśnie dlatego w pytaniach z G95 kluczowe jest skojarzenie F z "na obrót".
Szukaj kodu G95 obok parametru F. Jeśli w odpowiedziach są jednostki "mm/obrót" i "mm/min", to pytanie zwykle sprawdza rozróżnienie trybu posuwu. Dodatkowe odpowiedzi o stałej prędkości są wtedy dystraktorami związanymi ze sterowaniem wrzecionem.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że g95 ustawia tryb posuwu na obrót wrzeciona, więc wartość F100 oznacza posuw liczony jako mm/obrót.

Źródła:

  • LinuxCNC Documentation: G94/G95 Feed Rate Mode (G-code) – https://linuxcnc.org/docs/html/gcode/g-code.html (accessed 2026-03-01)
  • Haas Automation: G95 Feed Per Revolution (opis funkcji w G-code, dział "G-Codes") – https://www.haascnc.com/service/codes-settings.type=gcode.machine=mill.html (accessed 2026-03-01)
  • CNCCookbook: Feed Per Revolution vs Feed Per Minute (wyjaśnienie trybów posuwu i zależności od G94/G95) – https://www.cnccookbook.com/feed-rate-cnc/ (accessed 2026-03-01)

Materiały:

  • Dokumentacja/Instrukcja programowania używanego sterowania CNC (sekcja G94/G95)
  • Materiały szkolne z podstaw programowania ISO (G-code) dla obrabiarek
  • Ćwiczenia: porównanie efektu G94 vs G95 na przykładach programów toczenia

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego