W zadaniu występują dwie różnice inwentaryzacyjne: niedobór niezawiniony 150 szt. kopert białych po 1,00 zł/szt. oraz nadwyżka 100 szt. kopert żółtych po 1,20 zł/szt. Kierownik jednostki zdecydował o kompensacie, a wszystkie składniki są pod nadzorem tej samej osoby odpowiedzialnej materialnie, co w praktyce jest warunkiem, aby w ogóle rozważać kompensowanie różnic.
Krok 1: ustalenie ilości możliwej do skompensowania
Nie można skompensować więcej, niż wynosi nadwyżka (bo nie "zniknie" ona z magazynu bez rozliczenia). Zatem ilość kompensaty to minimum z: 150 szt. niedoboru i 100 szt. nadwyżki, czyli 100 szt.
Krok 2: ustalenie wartości kompensaty
W praktyce kompensując różnice, przyjmuje się wartość, która nie zawyża rozliczenia – dlatego wartość kompensaty liczy się dla skompensowanej ilości według właściwej przyjętej ceny (w tym zadaniu prowadzi to do policzenia 100 szt. po 1,00 zł). Obliczenie jest więc proste:
- 100 szt. × 1,00 zł/szt. = 100,00 zł
Dlatego odpowiedź "100,00 zł" jest poprawna.
Dlaczego pozostałe wartości nie pasują?
- "120,00 zł" wynika z policzenia 100 szt. × 1,20 zł. To typowy błąd przeniesienia ceny z nadwyżki na całą kompensatę bez sprawdzenia, jak w zadaniu rozumiana jest wartość kompensaty.
- "150,00 zł" to 150 szt. × 1,00 zł, czyli potraktowanie, jakby całość niedoboru została skompensowana. To niemożliwe, bo nadwyżka ma tylko 100 szt.
- "180,00 zł" nie wynika logicznie z danych (ani z limitu ilości, ani z poprawnej wyceny); zwykle pojawia się, gdy miesza się ilości i ceny lub próbuje łączyć obie ceny bez uzasadnienia.
Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o kompensacie najpierw zawsze ustal limit ilości (mniejsza z różnic), a dopiero potem licz wartość dla tej ilości. To zapobiega najczęstszym pomyłkom.
