KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 16.
W wyrobiskach korytarzowych drążonych za pomocą maszyn urabiających, w których występuje niebezpieczny pył węglowy, przodek oraz wyrobiska zmywa lub zrasza się wodą w strefie nie mniejszej od przodka niż
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W rejonie drążonego przodka przy urabianiu maszynowym powstaje i unosi się pył węglowy, dlatego wymagane jest zraszanie lub zmywanie wodą nie tylko samego przodka, ale także odcinka wyrobiska za nim.
Minimalny wymagany odcinek strefy zabezpieczenia wynosi 10,0 m, co ogranicza pylenie i ryzyko zapłonu/wybuchu pyłu.

Pełne wyjaśnienie:

W wyrobiskach korytarzowych drążonych maszynami urabiającymi intensywność powstawania pyłu jest duża: pył tworzy się podczas skrawania/kruszenia, transportu urobku oraz pracy urządzeń. W warunkach występowania niebezpiecznego pyłu węglowego profilaktyka pyłowa ma podwójny cel: (1) ograniczyć zapylenie powietrza w strefie pracy ludzi i urządzeń oraz (2) zmniejszyć możliwość nagromadzenia się i wzbudzenia pyłu, który w sprzyjających warunkach może uczestniczyć w zjawiskach wybuchowych.

Dlatego stosuje się zraszanie (podawanie wody w postaci strumieni/kropelek wiążących cząstki pyłu) lub zmywanie (spłukiwanie osiadłego pyłu z ociosów, spągu i obudowy). Kluczowe jest, że działanie nie może obejmować jedynie "punktowo" przodka. Pył rozprzestrzenia się wraz z ruchem powietrza i ruchem maszyn, osiada też na elementach wyrobiska tuż za przodkiem. Z tego powodu wymagany jest minimalny odcinek strefy przyprzodkowej, na którym prowadzi się zraszanie/zmywanie.

Odpowiedź "10,0 m" jest właściwa, ponieważ wskazuje minimalną długość strefy od przodka, w której należy wykonać zmywanie lub zraszanie wodą w opisanych warunkach. W praktyce oznacza to, że zabezpieczony ma być nie tylko front robót, ale też fragment wyrobiska, gdzie najłatwiej o wzbudzenie osiadłego pyłu przez przepływ powietrza, przejazd urządzeń i wstrząsy od pracy kombajnu.

  • "6,0 m" jest zbyt małą wartością: może prowadzić do pozostawienia znacznej ilości osiadłego pyłu w bezpośrednim sąsiedztwie robót, a to obniża skuteczność profilaktyki.
  • "8,0 m" bywa intuicyjnie wybierane jako "pośrednie", ale nie spełnia wymogu minimalnego odcinka przyjętego dla tego typu robót i zagrożenia.
  • "4,0 m" jest wartością skrajnie małą; w realnych warunkach kopalnianych taki odcinek nie zabezpiecza strefy, w której pył najczęściej osiada i jest ponownie unoszony.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli pytanie dotyczy drążenia maszynowego i "niebezpiecznego pyłu węglowego", trzeba myśleć o zabezpieczeniu całej strefy przyprzodkowej, a nie tylko samego czoła przodka. Zapamiętanie minimalnej długości odcinka jest typowym wymaganiem w zadaniach z profilaktyki zagrożeń naturalnych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To pył węglowy, który w określonych warunkach może tworzyć mieszaninę zdolną do zapalenia i gwałtownego spalania, a także łatwo unosi się i osiada na elementach wyrobiska. Dlatego traktuje się go jako zagrożenie wymagające stałej profilaktyki (m.in. zraszania i zmywania).
Pył powstaje w przodku, ale jest przenoszony ruchem powietrza i wzbudzany przez pracę maszyn oraz transport urobku. Osiada na spągu, ociosach i obudowie tuż za przodkiem, a potem może zostać ponownie uniesiony. Zabezpiecza się więc strefę, a nie punkt.
Zmywanie usuwa osiadły pył z powierzchni wyrobiska (ociosów, spągu, obudowy), zmniejszając ilość materiału, który mógłby zostać wzbudzony przez przepływ powietrza lub ruch maszyn. To uzupełnia zraszanie, które wiąże pył unoszący się w powietrzu.
Zraszanie polega na podawaniu wody w postaci strumieni/kropelek, by wiązać pył w trakcie pracy (na bieżąco). Zmywanie to spłukiwanie i usuwanie już osiadłego pyłu z wyrobiska. W praktyce oba działania mogą występować łącznie w rejonie robót.
Największe pylenie występuje zwykle podczas urabiania (kontakt narzędzi z calizną), kruszenia i transportu urobku oraz przy zaburzeniach wentylacji lub niewystarczającym doprowadzeniu wody. Wtedy konieczne jest konsekwentne utrzymywanie strefy zraszania/zmywania zgodnie z wymaganiami.
Tak. Minimalna wartość oznacza dolną granicę wymaganą do spełnienia warunków profilaktyki. W praktyce strefę można (i często trzeba) zwiększać zależnie od intensywności urabiania, warunków wentylacyjnych, transportu i ilości osiadłego pyłu, aby utrzymać skuteczność zwalczania zapylenia.
Najczęściej mylą wartości liczbowe podobnych wymagań (np. dla innych zagrożeń lub innych technologii) albo wybierają "pośrednią" odpowiedź bez pewności. Częsty jest też błąd interpretacji, że wystarczy zraszać tylko przodek, pomijając odcinek wyrobiska za nim.
Poza zraszaniem i zmywaniem ważne są m.in. prawidłowa wentylacja, utrzymanie porządku w wyrobisku (usuwanie osiadłego pyłu), właściwa organizacja robót i transportu, kontrola stanu instalacji wodnej oraz stosowanie rozwiązań technicznych ograniczających wzbudzanie pyłu przez urządzenia.
Wskazówkami są sformułowania o "niebezpiecznym pyle węglowym", drążeniu maszynowym, przodku oraz wymaganiu zraszania/zmywania na określonym odcinku. Takie pytania zwykle sprawdzają znajomość minimalnych wymagań organizacyjno-technicznych dla strefy przyprzodkowej.
Najlepiej łączyć liczbę z kontekstem: warunek + technologia + zagrożenie (np. "drążenie maszynowe + niebezpieczny pył węglowy + strefa zraszania"). Pomaga też powtarzanie w formie fiszek i rozwiązywanie serii zadań z jednego działu (pyły, wentylacja, profilaktyka).
info

Około 51% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ z zakresu zagrożeń pyłowych i profilaktyki przeciwwybuchowej
  • Instrukcje zakładowe dotyczące zwalczania pyłu i prowadzenia robót urabiających w kopalni
  • Podręczniki i skrypty z górnictwa podziemnego: wentylacja, zagrożenia naturalne, profilaktyka pyłowa

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego