KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 22.
W wyrobisku ścianowym stwierdzono 19,2% zawartości tlenu. Co należy zrobić w tej sytuacji?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zawartość tlenu 19,2% oznacza obniżenie względem wartości typowej dla powietrza, ale nadal może mieścić się powyżej przyjętego w górnictwie minimum dopuszczalnego do prowadzenia pracy.
Dlatego właściwą reakcją jest kontynuowanie pracy (przy zachowaniu standardowego nadzoru i kontroli parametrów atmosfery).

Pełne wyjaśnienie:

W wyrobiskach podziemnych kluczowym parametrem bezpieczeństwa jest zawartość tlenu w powietrzu. Powietrze atmosferyczne ma typowo około 21% tlenu, ale w kopalni skład może się zmieniać na skutek przewietrzania, procesów utleniania, obecności gazów kopalnianych czy mieszania strumieni powietrza.

Wynik 19,2% O2 wskazuje na obniżenie, jednak w praktyce decyzja operacyjna zależy od tego, czy wartość ta znajduje się powyżej minimalnej wartości dopuszczalnej przyjętej w zasadach prowadzenia ruchu i bezpieczeństwa. Jeśli tlen jest nadal powyżej progu dopuszczalnego, nie ma podstaw do natychmiastowego wstrzymania robót tylko z powodu samego faktu, że nie jest to "około 21%". Z tego powodu odpowiedź "Kontynuować pracę." jest uzasadniona.

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do działań organizacyjnych, które mogą być właściwe w innych sytuacjach, ale nie są najlepszą reakcją jako jedyny wymagany krok przy takim wyniku:

  • "Wycofać załogę z wyrobiska." – wycofanie jest typowe przy stanie bezpośredniego zagrożenia (np. znacznie zaniżony tlen lub inne niebezpieczne parametry). Przy niewielkim obniżeniu, które nie przekracza progu, taka reakcja byłaby nadmierna.
  • "Zadzwonić do dyspozytora." – dyspozytor koordynuje ruch i bezpieczeństwo, ale samo powiadomienie nie zastępuje właściwej oceny: czy parametr jest dopuszczalny. W sytuacji dopuszczalnej priorytetem nie jest eskalacja, tylko kontynuacja robót z kontrolą.
  • "Powiadomić osobę dozoru ruchu." – dozór powinien być informowany o nieprawidłowościach, jednak pytanie dotyczy podstawowej decyzji "co zrobić" przy określonej wartości. Jeśli wartość mieści się w dopuszczalnym zakresie, właściwym działaniem jest kontynuacja pracy (z zachowaniem procedur kontroli).

Wskazówka egzaminacyjna: nie porównuj wyniku wyłącznie do 21%. Zastanów się, czy jest to odchylenie dopuszczalne czy już alarmowe, i dopiero wtedy wybieraj działania: kontynuacja, zgłoszenie, wstrzymanie robót lub ewakuacja.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza, że tlenu jest mniej niż w powietrzu atmosferycznym (około 21%). Taki wynik wymaga oceny względem progu dopuszczalnego przyjętego w ruchu kopalni: jeśli jest powyżej minimum, praca może być kontynuowana, zwykle z bieżącą kontrolą atmosfery.
Bo 21% to wartość typowa, a nie automatyczny próg ewakuacji. W kopalni dopuszcza się pewne odchylenia, o ile nie przekraczają ustalonych wartości granicznych. Decyzja zależy od tego, czy jest to stan dopuszczalny czy alarmowy oraz czy nie występują równocześnie inne zagrożenia gazowe.
Najczęściej: (1) traktowanie 21% jako jedynej bezpiecznej wartości, (2) mylenie progów tlenu z progami dla innych gazów, (3) brak uwzględnienia dokładności i stabilizacji wskazań miernika, (4) podejmowanie decyzji tylko na podstawie pojedynczego odczytu bez potwierdzenia pomiaru.
Nie musi to być pierwszy i jedyny krok. Najpierw należy ocenić, czy wynik jest w granicach dopuszczalnych według zasad ruchu kopalni. Jeśli tak, typową decyzją operacyjną jest kontynuowanie pracy z kontrolą. Z dyspozytorem kontaktuje się zwykle przy zagrożeniu lub potrzebie koordynacji działań.
Gdy parametry wskazują na nieprawidłowości wymagające reakcji organizacyjnej (np. zmiana wentylacji, wstrzymanie robót, dodatkowe pomiary) albo gdy procedury zakładowe nakazują zgłoszenie odchyleń. Sam fakt, że tlen nie wynosi 21%, nie zawsze oznacza konieczność natychmiastowej eskalacji.
Kluczowe jest użycie sprawnego, dopuszczonego do pracy miernika, wykonanie pomiaru w miejscu reprezentatywnym dla strefy pracy oraz odczekanie na stabilizację wskazań. W praktyce często wykonuje się także pomiar kontrolny i zwraca uwagę na warunki przewietrzania, bo lokalne zawirowania mogą zafałszować odczyt.
Przyczyną może być m.in. mieszanie się strumieni powietrza, obecność innych gazów, procesy utleniania, niewystarczające przewietrzanie lub lokalne zastoiska powietrza. Na egzaminie warto pamiętać, że sama przyczyna nie zawsze jest potrzebna do odpowiedzi, ale pomaga ocenić ryzyko.
Najważniejsze jest potwierdzenie wyniku (powtórny pomiar), kontrola innych parametrów atmosfery oraz ocena przewietrzania rejonu. Jeśli pojawia się trend spadkowy lub inne zagrożenia, wówczas potrzebne są działania organizacyjne: zgłoszenie, ograniczenie robót lub wycofanie ludzi – zależnie od procedur.
Zwykle nie. Pojedynczy odczyt może być obarczony błędem lub wynikać z chwilowych warunków w miejscu pomiaru. Dobrą praktyką jest potwierdzenie pomiaru, sprawdzenie stabilności wskazań i ocena kontekstu wentylacyjnego. Dopiero wtedy podejmuje się decyzję adekwatną do poziomu zagrożenia.
Ucz się progów i znaczenia parametrów (tlen, gazy szkodliwe i wybuchowe), ale też logiki decyzji: kiedy można kontynuować pracę, kiedy trzeba zgłosić, a kiedy wycofać ludzi. Przećwicz interpretację krótkich scenariuszy i pamiętaj, że egzamin często sprawdza reakcję adekwatną do skali odchylenia.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 40% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z wentylacji kopalń oraz zagrożeń wentylacyjnych (materiały szkolne dla technika górnictwa)
  • Instrukcje zakładowe dotyczące kontroli atmosfery i użycia mierników wielogazowych (wewnętrzne procedury ruchu)
  • Materiały producentów mierników wielogazowych: interpretacja wskazań i zasady wykonywania pomiarów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego