KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 19.
W zakładzie produkcyjnym określono, że ciśnienie względne powietrza w zbiorniku wynosi +3 bary. Oznacza to, że nadciśnienie pNAD i ciśnienie absolutne (bezwzględne) pABS mają wartości:
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ciśnienie względne (manometryczne) +3 bar oznacza nadciśnienie względem atmosfery, więc pNAD=3 bar. Ciśnienie absolutne liczy się jako suma pABS=pATM+pNAD. Przy typowym szkolnym założeniu pATM≈1 bar otrzymujemy pABS≈4 bar.

Pełne wyjaśnienie:

W praktyce przemysłowej najczęściej spotkasz dwa sposoby podawania ciśnienia:

  • ciśnienie absolutne pABS – liczone względem "zera absolutnego" (próżni),
  • ciśnienie względne/manometryczne (nadciśnienie) pNAD – liczone względem ciśnienia atmosferycznego.

Jeżeli w zbiorniku podano ciśnienie względne +3 bar, to znaczy, że w zbiorniku jest o 3 bar więcej niż na zewnątrz (atmosfera). Zatem pNAD = 3 bar.

Zależność między ciśnieniem absolutnym i nadciśnieniem jest prosta:

pABS = pATM + pNAD

W zadaniach szkolnych zwykle przyjmuje się pATM ≈ 1 bar, więc:

pABS ≈ 1 bar + 3 bar = 4 bar

Dlatego poprawny zestaw wartości to "pNAD = 3 bar, pABS = 4 bar".

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "pNAD = 2 bar, pABS = 1 bar" nie spełnia definicji: skoro ciśnienie względne wynosi +3 bar, to pNAD nie może być 2 bar, a pABS=1 bar odpowiadałoby w przybliżeniu samej atmosferze.
  • "pNAD = 3 bar, pABS = 3 bar" pomija dodanie ciśnienia atmosferycznego – to typowe pomylenie skali manometrycznej z absolutną.
  • "pNAD = 1 bar, pABS = 2 bar" również nie zgadza się z warunkiem +3 bar względnego.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj, czy urządzenie/parametr jest opisany jako bar(g) (względne) czy bar abs (absolutne). Różnica wynosi w przybliżeniu 1 bar, ale w metrologii może się stosować dokładniejszą wartość ciśnienia atmosferycznego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ciśnienie absolutne pABS jest mierzone względem próżni (zera absolutnego). Ciśnienie względne/manometryczne (nadciśnienie) pNAD jest mierzone względem atmosfery. Łączy je zależność: pABS = pATM + pNAD.
Dodaj ciśnienie atmosferyczne do wartości manometrycznej: pABS = pATM + 3 bar. W zadaniach szkolnych często przyjmuje się pATM ≈ 1 bar, więc pABS ≈ 4 bar. W metrologii może się używać dokładniejszej wartości.
Bo manometr zwykle pokazuje różnicę względem otoczenia (atmosfery), a nie wartość względem próżni. Gdy na zewnątrz jest ok. 1 bar, a manometr wskazuje +3 bar, to w zbiorniku "w sumie" jest ok. 4 bar w skali absolutnej.
Znak "+" oznacza, że w badanym miejscu jest nadciśnienie względem atmosfery (więcej niż na zewnątrz). Dla wartości ujemnych mówi się o podciśnieniu (ciśnienie w układzie jest mniejsze niż atmosferyczne), ale nadal pABS nie spada poniżej zera.
Najczęstszy błąd to traktowanie wartości manometrycznej jak absolutnej i pozostawienie tej samej liczby (np. 3 bar(g) = 3 bar(abs)). Drugi błąd to odejmowanie zamiast dodawania. Pomaga zapamiętać: absolutne = "wszystko razem", więc zawsze dodajesz atmosferę.
W technice 1 bar bywa używany jako wygodne przybliżenie ciśnienia atmosferycznego. Dokładniej atmosfera standardowa to 101325 Pa, czyli około 1,01325 bar. W zadaniach egzaminacyjnych często stosuje się uproszczenie, ale w pomiarach precyzyjnych trzeba znać warunki odniesienia.
Czujnik absolutny stosuje się, gdy interesuje cię wartość względem próżni (np. w próżni technologicznej, przy obliczeniach gazowych). Czujnik manometryczny wybiera się często w pneumatyce przemysłowej, bo odpowiada temu, co "widzi" instalacja względem otoczenia.
Wytrzymałość zbiornika i ryzyko uszkodzenia zależą od rzeczywistych naprężeń, a te są związane z różnicą ciśnień. W praktyce kontroluje się zwykle nadciśnienie (manometr), ale w analizach i specyfikacjach spotyka się też wartości absolutne, szczególnie w obliczeniach gazów.
bar(g) oznacza bar manometryczny (względny względem atmosfery), a bar(abs) oznacza bar absolutny (względny względem próżni). Różnica między nimi to w przybliżeniu 1 bar. Na egzaminie warto zawsze sprawdzić, jaką skalę podaje zadanie.
Opanuj definicje pNAD, pABS i pATM oraz prosty wzór łączący te wielkości. Ćwicz interpretację wskazań manometru i zapisy bar(g)/bar(abs). Rozwiązuj krótkie przykłady: +x bar(g) → (1+x) bar(abs) w typowym uproszczeniu.
info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Ciśnienie względne (manometryczne) +3 bar oznacza nadciśnienie względem atmosfery, więc pNAD=3 bar."

Źródła:

  • Wikipedia: Ciśnienie – rozróżnienie ciśnienia absolutnego i manometrycznego (sekcja dot. ciśnienia względnego), https://pl.wikipedia.org/wiki/Ci%C5%9Bnienie - dostęp 2026-03-04
  • Wikipedia: Bar (jednostka) – relacja do paskali oraz kontekst użycia w technice, https://pl.wikipedia.org/wiki/Bar_(jednostka) - dostęp 2026-03-04
  • Wikipedia: Atmosfera standardowa – wartość 101325 Pa i przybliżenia, https://pl.wikipedia.org/wiki/Atmosfera_standardowa - dostęp 2026-03-04

Materiały:

  • Podręcznik/skrót z pneumatyki: definicje ciśnień (absolutne, manometryczne) i przykłady
  • Instrukcje i karty katalogowe czujników ciśnienia (sekcja: pressure reference: absolute/gauge)
  • Materiały metrologiczne dot. ciśnienia atmosferycznego i jednostek (bar, Pa)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego