KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 37.
Wartość napięcia wskazywana przez woltomierz wynosi
Zdjęcie przedstawia analogowy woltomierz typu LM-3.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy ustawionym zakresie 30 V poprawny odczyt wykonuje się ze skali 0–30, gdzie wskazówka jest na 16. Jeśli korzysta się ze skali 0–75, trzeba przeliczyć: (40/75)×30 V = 16 V. Samo "40" nie oznacza 40 V przy tym zakresie.

Pełne wyjaśnienie:

Woltomierz analogowy wielozakresowy ma kilka skal na tarczy oraz przełącznik zakresów. Kluczowe jest to, że odczyt musi odpowiadać ustawionemu zakresowi.

Jeżeli przełącznik zakresów jest ustawiony na 30 V, najprościej korzystać ze skali 0–30. Wtedy wskazówka pokazuje wartość napięcia bezpośrednio. Na tej skali wskazówka znajduje się na wartości 16, więc napięcie wynosi 16 V.

Na tej samej tarczy jest też skala 0–75. Wskazówka stoi na wartości 40 tej skali, ale to nie oznacza 40 V, bo 40 jest tylko ułamkiem pełnej skali. Gdy używamy skali 0–75 przy zakresie 30 V, wykonujemy przeliczenie proporcjonalne:

wskazanie/max skali × zakres
(40/75) × 30 V = 16 V

Dlatego poprawna wartość to 16 V, niezależnie od tego, czy odczytujemy bezpośrednio ze skali 0–30, czy przeliczamy ze skali 0–75.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "4 V" – odpowiadałoby wskazówce blisko 4 na skali 0–30 (lub ok. 10 na skali 0–75 przy zakresie 30 V), co nie zgadza się z położeniem wskazówki.
  • "8 V" – byłoby poprawne przy wskazówce na 8 w skali 0–30 (lub ok. 20 w skali 0–75 po przeliczeniu), ale tutaj wskazówka jest wyraźnie wyżej.
  • "40 V" – to typowy błąd polegający na przepisaniu liczby 40 ze skali 0–75 bez uwzględnienia, że wybrany zakres to 30 V. Przy zakresie 30 V nie da się uzyskać wskazania 40 V (byłoby poza zakresem).

W praktyce pamiętaj też o odczycie "na wprost" tarczy, aby ograniczyć błąd paralaksy, oraz o rozpoczynaniu pomiaru od wyższego zakresu, gdy napięcie jest nieznane.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw sprawdź ustawiony zakres przełącznikiem. Dla zakresu 30 V wybierz skalę 0–30 i odczytaj wartość bezpośrednio ze wskazówki. Jeśli odczytujesz ze skali 0–75, musisz przeliczyć proporcją: (wskazanie/75)×30.
Bo liczba na skali 0–75 jest tylko ułamkiem pełnej skali, a wartość w woltach zależy od ustawionego zakresu. Przy zakresie 30 V wskazanie 40 na skali 0–75 nie oznacza 40 V, tylko (40/75)×30 V. Bez tego kroku wynik będzie zawyżony.
Oznacza, że przyrząd jest ustawiony tak, aby mierzyć napięcia do maksymalnie 30 V (pełne wychylenie wskazówki odpowiada 30 V). Wtedy poprawna skala odczytu to 0–30, a wartości ze skali 0–75 wymagają przeliczenia na ten zakres.
Stosujesz proporcję: (wskazanie / maksymalna wartość skali) × zakres. Czyli (40/75)×30 V = 16 V. To standardowa metoda, gdy korzystasz ze skali pomocniczej, a zakres ustawiony jest na inną wartość niż maksimum danej skali.
Najczęściej: odczyt z niewłaściwej skali (niezgodnej z zakresem), przepisanie liczby "jak leci" bez przeliczenia, błędne obliczenie proporcji oraz błąd paralaksy (patrzenie pod kątem). Warto zawsze: 1) sprawdzić zakres, 2) wybrać właściwą skalę, 3) dopiero potem odczytać.
Zwykle lepiej z dolnej skali 0–30, bo daje bezpośredni odczyt w woltach bez rachunków. Skala 0–75 może być użyta, ale tylko wtedy, gdy wykonasz przeliczenie na zakres 30 V. Na egzaminie najbezpieczniej zawsze dopasować skalę do zakresu.
Sprawdź opisy skal na tarczy (np. 0–30 i 0–75) oraz ustawienie przełącznika zakresów. Jeśli zakres jest równy górnej wartości skali (np. 30 V), ta skala jest "wprost". Gdy zakres i skala nie pasują, trzeba użyć proporcji, aby przeliczyć wskazanie.
Bo gdy patrzysz na wskazówkę pod kątem, jej położenie względem działek wydaje się przesunięte. To może dać błąd rzędu kilku działek, szczególnie przy gęstej podziałce (np. co 0,5 V). Odczyt wykonuj na wprost, a jeśli jest lusterko na skali, zgraj wskazówkę z jej odbiciem.
Gdy wartość napięcia jest nieznana. Start od najwyższego zakresu zmniejsza ryzyko przeciążenia przyrządu i uszkodzenia. Potem możesz przełączać na niższe zakresy, aby uzyskać dokładniejszy odczyt. To praktyczna zasada używana w diagnostyce układów mechatronicznych.
Wystarczy logiczny test: jeśli zakres wynosi 30 V, wynik nie może przekroczyć 30 V, bo pełna skala odpowiada temu maksimum. Odczyt 40 V oznacza, że ktoś pomylił skalę lub nie przeliczył wskazania. Zawsze porównuj wynik z zakresem, zanim go zaakceptujesz.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Przy ustawionym zakresie 30 V poprawny odczyt wykonuje się ze skali 0–30, gdzie wskazówka jest na 16."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z metrologii elektrycznej (odczyt skal analogowych i dobór zakresów)
  • Instrukcje szkolne BHP i procedury wykonywania pomiarów napięcia
  • Zadania treningowe z przeliczania wskazań ze skali na zakres

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego