KWALIFIKACJA EKA7 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 10.
Wartość utworzonego odpisu aktualizującego należności z tytułu dostaw i usług stanowi dla przedsiębiorstwa
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpis aktualizujący należności ujmuje się jako koszt, ponieważ jest skutkiem ostrożnej wyceny aktywów i odzwierciedla ryzyko nieściągalności. Nie jest wydatkiem (brak wypływu środków) ani przychodem/dochodem, bo obniża wynik finansowy jednostki.

Pełne wyjaśnienie:

Odpis aktualizujący należności z tytułu dostaw i usług jest elementem ostrożnej wyceny aktywów. Jego celem jest pokazanie w sprawozdaniu finansowym realnej, możliwej do odzyskania wartości należności, gdy istnieje ryzyko, że kontrahent nie zapłaci w całości lub w części.

Dlaczego poprawna odpowiedź to "koszt"?
Utworzenie odpisu aktualizującego ujmuje się w rachunku zysków i strat jako koszt (dla należności handlowych typowo jako pozostały koszt operacyjny). Odpis zmniejsza wynik finansowy, bo stanowi ujęcie spodziewanej straty na aktywach (należnościach) jeszcze przed definitywnym stwierdzeniem nieściągalności.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Dochód – dochód jest kategorią dodatnią (efekt przewagi przychodów nad kosztami). Odpis aktualizujący działa odwrotnie: zwiększa koszty i obniża wynik.
  • Wydatek – wydatek oznacza wypływ środków pieniężnych. Utworzenie odpisu jest operacją księgową (kosztem niepieniężnym) i nie powoduje zapłaty ani transferu gotówki.
  • Przychód – przychód powstaje z tytułu uzyskania korzyści ekonomicznych. Odpis nie generuje korzyści; jest korektą wartości należności w dół. Dopiero rozwiązanie odpisu (np. po spłacie należności) może zwiększać przychody.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się "odpis aktualizujący" – myśl o utracie wartości aktywów i o tym, że to zwykle koszt bez wydatku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odpis aktualizujący to księgowa korekta wartości należności, która pokazuje ryzyko, że kontrahent nie zapłaci. Jest to narzędzie ostrożnej wyceny aktywów: obniża wartość należności w bilansie i jednocześnie ujmuje się go jako koszt w rachunku wyników.
Koszt oznacza ujęcie ekonomicznego obciążenia wyniku, a wydatek oznacza wypływ pieniędzy. Utworzenie odpisu aktualizującego nie powoduje zapłaty ani przelewu – to zapis księgowy korygujący wartość należności. Dlatego jest to koszt niepieniężny, a nie wydatek.
Utworzenie odpisu zwiększa koszty i tym samym obniża wynik finansowy w danym okresie. Działa to zgodnie z zasadą ostrożności: lepiej wcześniej ująć prawdopodobną stratę na należności niż wykazywać zawyżone aktywa i zysk.
Tworzy się go, gdy istnieją przesłanki utraty wartości należności, np. długie przeterminowanie, spór z kontrahentem, informacje o złej sytuacji finansowej dłużnika lub postępowanie upadłościowe/likwidacyjne. Celem jest urealnienie wartości należności na dzień bilansowy.
Najczęściej myli się odpis (szacunek ryzyka nieściągalności) z faktycznym odpisaniem należności jako nieściągalnej. Drugi błąd to utożsamianie kosztu z wydatkiem i wybieranie "wydatek". Częste jest też błędne uznawanie odpisu za przychód, bo "coś się zmienia w księgach".
Zasada ostrożności oznacza, że nie wolno zawyżać aktywów ani wyniku finansowego. Jeśli istnieje ryzyko, że należność nie zostanie odzyskana, jednostka powinna to odzwierciedlić w księgach poprzez odpis aktualizujący, zamiast wykazywać należność w pełnej nominalnej kwocie.
Nie. Wysokość odpisu zależy od oceny prawdopodobieństwa odzyskania należności. Czasem odpis obejmuje część kwoty (gdy spodziewana jest częściowa spłata), a 100% dotyczy sytuacji, gdy odzyskanie jest skrajnie mało prawdopodobne. Na egzaminie ważne jest rozumienie, że to szacunek.
Przychód ze sprzedaży powstaje przy wykonaniu świadczenia i wystawieniu faktury. Rozwiązanie odpisu aktualizującego to odwrócenie wcześniejszej korekty (np. gdy należność jednak zostanie spłacona). To rozwiązanie może zwiększyć przychody, ale nie jest tym samym co przychód ze sprzedaży.
Dla należności z tytułu dostaw i usług odpis aktualizujący ujmuje się jako koszt operacyjny (w praktyce często jako pozostałe koszty operacyjne), ponieważ dotyczy podstawowej działalności operacyjnej i utraty wartości aktywów obrotowych. Kluczowe jest, że jest to kategoria kosztowa, nie wydatkowa.
Utrwal definicje: koszt vs wydatek oraz sens odpisu jako korekty wartości należności. Przećwicz typowe scenariusze: należność przeterminowana, sporna, dłużnik w upadłości. Zapamiętaj zasadę: utworzenie odpisu obniża wynik, a rozwiązanie odpisu może go podwyższyć.
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Odpis aktualizujący należności ujmuje się jako koszt, ponieważ jest skutkiem ostrożnej wyceny aktywów i odzwierciedla ryzyko nieściągalności."

Źródła:

  • Ustawa o rachunkowości z 29.09.1994 r., art. 35b ust. 1, Dz.U. 2023 poz. 120
  • Ustawa o rachunkowości z 29.09.1994 r., art. 7, Dz.U. 2023 poz. 120

Materiały:

  • Tekst ustawy o rachunkowości (art. 7 oraz art. 35b) wraz z komentarzem dydaktycznym
  • Zadania z kwalifikacji EKA.7 dotyczące wyceny należności i odpisów aktualizujących
  • Materiały o różnicy: koszt vs wydatek oraz wpływie operacji niepieniężnych na wynik

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego