Wartości niematerialne i prawne (WNiP) to m.in. nabyte prawa majątkowe, licencje, oprogramowanie, patenty czy know-how. Kluczowe jest rozróżnienie dwóch momentów:
- wycena początkowa (na moment przyjęcia do używania i wprowadzenia do ewidencji),
- wycena po początkowym ujęciu (w kolejnych okresach, gdy pojawia się amortyzacja/umorzenie oraz ewentualne odpisy z tytułu utraty wartości).
Odpowiedź "cen nabycia" jest poprawna, ponieważ przy odpłatnym nabyciu WNiP ich wartość początkową ustala się na podstawie ceny nabycia. To właśnie ta wartość stanowi punkt startowy do późniejszego naliczania amortyzacji.
Odpowiedź "cen nabycia powiększonych o odpisy umorzeniowe" jest błędna: umorzenie (amortyzacja) nie zwiększa wartości początkowej, tylko ją stopniowo zmniejsza w czasie. Odpisy umorzeniowe odnoszą się do okresów następujących po przyjęciu do używania.
Odpowiedzi zawierające "odchylenia od cen ewidencyjnych" są błędne, bo w przypadku WNiP typowa wycena początkowa nie polega na korygowaniu ceny nabycia o takie odchylenia. "Ceny ewidencyjne" i odchylenia częściej kojarzą się z ewidencją zapasów lub rozliczeniami cen, a nie z ustalaniem wartości początkowej WNiP.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się zwrot "w momencie przyjęcia do używania", najpierw pomyśl o wartości początkowej. Dopiero później rozważaj amortyzację, umorzenie i wycenę na dzień bilansowy.
