KWALIFIKACJA EKA2 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 30.
Warunki oraz tryb składania wniosków dotyczących brakowania dokumentacji niearchiwalnej reguluje
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Brakowanie dokumentacji niearchiwalnej (wydzielenie i uzyskanie zgody na zniszczenie po upływie okresu przechowywania) jest obecnie uregulowane w rozporządzeniu MKiDN z 20.10.2015 r. (t.j. Dz.U. 2019 poz. 246). To ten akt wskazuje warunki i tryb składania wniosków do archiwum państwowego, a nie starsze lub tematycznie inne rozporządzenia.

Pełne wyjaśnienie:

Brakowanie dokumentacji niearchiwalnej to formalny proces wydzielenia dokumentacji, której okres przechowywania upłynął i która utraciła znaczenie dla jednostki (w tym wartość dowodową), a następnie uzyskanie zgody na jej zniszczenie. W praktyce nie jest to "dowolne niszczenie akt", lecz czynność wykonywana pod nadzorem archiwalnym.

Warunki i tryb składania wniosków dotyczących brakowania reguluje rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 20 października 2015 r. w sprawie klasyfikowania i kwalifikowania dokumentacji, przekazywania materiałów archiwalnych do archiwów państwowych i brakowania dokumentacji niearchiwalnej (tekst jednolity: Dz.U. 2019 poz. 246). Zgodnie z kontekstem merytorycznym szczegółowe zasady wniosku i postępowania opisują § 9–12.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe? Rozporządzenie dotyczące obronności i bezpieczeństwa państwa ma zakres szczególny i nie stanowi ogólnej podstawy do brakowania w typowych jednostkach. Rozporządzenie w sprawie instrukcji kancelaryjnej i archiwów zakładowych reguluje organizację kancelarii i archiwum zakładowego oraz narzędzia typu wykaz akt, ale nie jest właściwym aktem szczegółowo opisującym tryb wnioskowania o brakowanie. Rozporządzenie o dokumentach elektronicznych dotyczy sposobu postępowania z dokumentami elektronicznymi, a nie procedury uzyskania zgody na brakowanie dokumentacji niearchiwalnej.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o brakowanie szukaj aktu, który w tytule wprost zawiera "brakowanie dokumentacji niearchiwalnej" i pamiętaj, że kierownik jednostki składa wniosek do właściwego archiwum państwowego wraz ze spisem dokumentacji przeznaczonej do zniszczenia, a archiwum może wydać zgodę, odmowę lub wyłączyć część akt z brakowania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Brakowanie to formalne wydzielenie dokumentacji niearchiwalnej przeznaczonej do zniszczenia po upływie okresu przechowywania. Wymaga oceny, że akta utraciły znaczenie (np. dowodowe) oraz uzyskania zgody właściwego archiwum państwowego, a następnie udokumentowania zniszczenia.
Tryb składania wniosków i postępowanie przy brakowaniu określa rozporządzenie MKiDN z 20.10.2015 r. w sprawie klasyfikowania i kwalifikowania dokumentacji oraz brakowania (t.j. Dz.U. 2019 poz. 246). W praktyce kluczowe są przepisy dotyczące wniosku i załączników (spisu dokumentacji).
Bo dokumentacja może mieć wartość historyczną lub dowodową, której jednostka nie zawsze potrafi samodzielnie ocenić. Zgoda archiwum państwowego jest elementem nadzoru archiwalnego: archiwum może odmówić brakowania albo wyłączyć część akt z niszczenia, a nawet zlecić ekspertyzę archiwalną.
Wniosek powinien umożliwić identyfikację jednostki i dokumentacji oraz podstawę kwalifikowania akt do zniszczenia. Typowo dołącza się spis dokumentacji przeznaczonej do brakowania oraz informacje o okresie, rodzaju i rozmiarze dokumentacji. Szczegółowy zakres wynika z przepisów rozporządzenia o brakowaniu.
Brakowanie można rozpocząć dopiero po upływie okresu przechowywania wynikającego z kwalifikacji (np. w JRWA) oraz po przygotowaniu spisu i złożeniu wniosku o zgodę. Sam upływ czasu nie wystarcza: kluczowe jest uzyskanie zgody właściwego archiwum państwowego na brakowanie.
Tak. Archiwum państwowe może wydać zgodę, odmowę albo wyłączyć część dokumentacji z brakowania. Dzieje się tak np. wtedy, gdy dokumentacja ma znaczenie dowodowe lub historyczne, albo gdy spis jest nieprawidłowy. W razie potrzeby archiwum może przeprowadzić lub zlecić ekspertyzę archiwalną.
Instrukcja kancelaryjna i przepisy o archiwum zakładowym dotyczą organizacji obiegu dokumentów, rejestracji, znakowania spraw i przechowywania w jednostce. Natomiast przepisy o brakowaniu opisują procedurę uzyskania zgody na zniszczenie dokumentacji niearchiwalnej i wymagane elementy wniosku oraz spisu akt do brakowania.
Najczęstszy błąd to wskazywanie nieaktualnych lub "podobnie brzmiących" rozporządzeń, np. dotyczących instrukcji kancelaryjnej albo postępowania z dokumentami elektronicznymi. Pomaga zapamiętać, że właściwy akt prawny ma w tytule wprost "brakowanie dokumentacji niearchiwalnej" i dotyczy zgody archiwum państwowego.
Wniosek składa się do właściwego miejscowo archiwum państwowego. Do wniosku dołącza się spis dokumentacji przeznaczonej do zniszczenia. Sposób złożenia zależy od przyjętych kanałów w jednostce i wymaganych procedur, ale istotą jest skierowanie wniosku do archiwum państwowego sprawującego nadzór.
Brakowanie dotyczy dokumentacji niearchiwalnej niezależnie od postaci (papierowej lub elektronicznej), ale zasady techniczne postępowania z dokumentami elektronicznymi mogą wynikać z odrębnych przepisów. Na egzaminie trzeba rozdzielić: procedurę uzyskania zgody na brakowanie od zasad obsługi dokumentów elektronicznych.
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że brakowanie dokumentacji niearchiwalnej (wydzielenie i uzyskanie zgody na zniszczenie po upływie okresu przechowywania) jest obecnie uregulowane w rozporządzeniu MKiDN z 20.10.2015 r. (t.j.

Źródła:

  • [ISAP] https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20190000246
  • Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 20 października 2015 r. w sprawie klasyfikowania i kwalifikowania dokumentacji, przekazywania materiałów archiwalnych do archiwów państwowych i brakowania dokumentacji niearchiwalnej, tekst jednolity: Dz.U. 2019 poz. 246, § 9–12
  • Kontekst zadania (materiał dostarczony w treści): informacja, że warunki i tryb składania wniosków o brakowanie określają § 9–12 rozporządzenia z 2015 r. (t.j. Dz.U. 2019 poz. 246)

Materiały:

  • Tekst jednolity rozporządzenia z 20.10.2015 r. (Dz.U. 2019 poz. 246) – lektura § 9–12
  • Materiały informacyjne archiwów państwowych dotyczące brakowania dokumentacji niearchiwalnej
  • Notatki/opracowania do kwalifikacji EKA.2 o klasyfikowaniu i kwalifikowaniu dokumentacji

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego