KWALIFIKACJA BUD18 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 4.
Wielkość trzeciej miary rzędnej do budynku na fragmencie szkicu sytuacyjnego wynosi
Ilustracja przedstawia fragment szkicu sytuacyjnego, który jest używany w kontekście egzaminu zawodowego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W metodzie domiarów prostokątnych rzędna to odległość prostopadła od osi A–B do punktu na obiekcie. Na szkicu trzecia rzędna (trzeci domiar od punktu A) jest opisana wartością 22,03 m. Pozostałe liczby odnoszą się do innych domiarów lub do miary bieżącej (odciętej) wzdłuż osi.

Pełne wyjaśnienie:

W pomiarze sytuacyjnym metodą domiarów prostokątnych (ortogonalną) położenie punktów obiektu wyznacza się względem osi pomiarowej (np. linii A–B). Dla każdego punktu charakterystycznego (np. narożnika budynku) występują dwie różne wielkości:

  • miara bieżąca (odcięta) – odległość mierzona wzdłuż osi od punktu początkowego (tu: od A) do miejsca, z którego wykonuje się domiar,
  • rzędna – odległość mierzona prostopadle do osi od osi A–B do punktu (narożnika) na obiekcie.

Pytanie dotyczy trzeciej miary rzędnej do budynku na fragmencie szkicu. "Trzecia" oznacza trzeci domiar w kolejności, licząc od punktu A na osi A–B. Na szkicu widoczne są trzy prostopadłe odcinki (rzędne) poprowadzone z osi do narożników budynku. Przy trzecim domiarze (dla miary bieżącej 39,77 m) opisana rzędna ma wartość 22,03 m – i to jest poprawna odpowiedź.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 23,62 m – to wartość miary bieżącej (odciętej) dla pierwszego domiaru, a nie rzędna.
  • 39,77 m – to również miara bieżąca (odcięta) związana z trzecim domiarem; pytanie pyta jednak o rzędną (odległość prostopadłą).
  • 19,28 m – to pierwsza rzędna (pierwszy domiar), a nie trzecia w kolejności.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj, czy liczba na szkicu opisuje odcinek prostopadły (rzędną), czy odległość odkładaną wzdłuż osi (miarę bieżącą). To najczęstsze źródło pomyłek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rzędna to odległość mierzona prostopadle od osi pomiarowej (np. A–B) do mierzonego punktu (np. narożnika budynku). W domiarach prostokątnych rzędna wraz z miarą bieżącą (odciętą) opisuje położenie punktu względem osi.
Miara bieżąca (odcięta) to odległość odmierzona wzdłuż osi pomiarowej od punktu początkowego (zwykle A) do miejsca, z którego wykonano domiar prostopadły. Nie jest to odległość do punktu na obiekcie, tylko pozycja na osi.
Rzędna jest opisana przy odcinku prowadzonym pod kątem 90° do osi A–B (domiar prostopadły). Miara bieżąca jest opisana przy osi A–B i rośnie od punktu A w kierunku B. Warto najpierw znaleźć oś, a dopiero potem odczytywać wartości.
Ponieważ jedna wartość (miara bieżąca) mówi, gdzie na osi znajduje się rzut prostopadły punktu, a druga (rzędna) określa, jak daleko od osi leży punkt. Dopiero para tych wielkości pozwala jednoznacznie odtworzyć położenie punktu na szkicu i w obliczeniach.
Stosuje się ją często w inwentaryzacji budynków i obiektów o regularnym kształcie, gdy można wyznaczyć prostą oś pomiarową i wygodnie odkładać od niej prostopadłe domiary. To metoda praktyczna w pracy terenowej z taśmą lub dalmierzem.
Najczęstsze pomyłki to: zamiana rzędnej z miarą bieżącą, odczyt nie tej kolejności domiarów (np. nie od punktu A), oraz nieuwaga, gdy obok siebie widnieją dwie liczby dotyczące różnych odcinków. Pomaga zaznaczenie osi i prostopadłości.
"Trzecia" oznacza trzeci domiar (trzeci odcinek prostopadły) w kolejności prezentowanej na osi, zwykle licząc od punktu początkowego A. Żeby nie pomylić się na egzaminie, trzeba sprawdzić kierunek narastania miary bieżącej na osi A–B.
Nie. Największa liczba może dotyczyć miary bieżącej (odległości wzdłuż osi), bo oś A–B bywa długa. Rzędne zwykle są krótsze, ale to nie reguła. Kluczowe jest, czy liczba opisuje odcinek prostopadły do osi, czy odcinek leżący na osi.
W praktyce kontroluje się prostopadłość przez użycie metod terenowych (np. kątownicy geodezyjnej, wyznaczenia kierunku prostopadłego instrumentem) lub przez organizację pomiaru tak, aby domiar był wykonywany wzdłuż kierunku prostopadłego do osi. Błąd kąta pogarsza położenie punktu.
Ćwicz odczyt ze szkiców: najpierw znajdź oś A–B, potem dla każdego domiaru wskaż parę: miara bieżąca + rzędna. Rób krótkie notatki "wzdłuż osi" vs "prostopadle do osi". Rozwiązuj kilka przykładów z różną kolejnością punktów i opisów na rysunku.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w metodzie domiarów prostokątnych rzędna to odległość prostopadła od osi A–B do punktu na obiekcie.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do geodezji inżynieryjnej (rozdziały o domiarach prostokątnych i szkicach polowych)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych dla technika geodety dotyczące odczytu domiarów z rysunku
  • Ćwiczenia terenowe: wykonanie osi pomiarowej i pomiar rzędnych taśmą/dalmierzem z zachowaniem prostopadłości

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego