W prawie administracyjnym odróżnia się władcze i niewładcze formy działania administracji publicznej. O władczości decyduje przede wszystkim to, że organ jednostronnie rozstrzyga sprawę i jego rozstrzygnięcie jest wiążące dla adresatów, a w razie potrzeby może być egzekwowane przy użyciu przymusu państwowego.
Odpowiedź "wydanie uchwały przez radę gminy" jest poprawna, ponieważ uchwała jest aktem organu gminy, który wywołuje skutki prawne (np. ustanawia reguły, określa obowiązki lub zasady postępowania w sprawach publicznych). Dodatkowo uchwały podlegają mechanizmom nadzoru, co potwierdza ich publicznoprawny i wiążący charakter.
Pozostałe propozycje nie spełniają kryterium władczości:
- "zawarcie porozumienia komunalnego" ma charakter konsensualny. Strony co do zasady negocjują i uzgadniają treść, a nie jest to jednostronne narzucenie woli przez organ.
- "zorganizowanie prelekcji dla mieszkańców" to działanie faktyczne (organizacyjne/informacyjne). Nie tworzy, nie zmienia ani nie znosi sytuacji prawnej adresata w sposób wiążący.
- "sporządzenie protokołu z odbytego zebrania" jest czynnością techniczną (materialno-techniczną) dokumentującą przebieg zdarzenia. Sam protokół co do zasady nie stanowi rozstrzygnięcia władczego wobec obywatela.
W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać prosty test: jeśli czynność organu bez zgody adresata wywołuje skutek prawny i ma charakter wiążący, to najczęściej jest to forma władcza (np. decyzja, uchwała, zarządzenie). Jeżeli opiera się na zgodzie/uzgodnieniu albo jest tylko organizacją/dokumentowaniem, zwykle nie ma charakteru władczego.
