KWALIFIKACJA CHM5 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 14.
Woda podziemna ma następujące parametry: chlorki - 368 mgCl/l, żelazo - 0,10 mgFe/l. Na podstawie danych zawartych w tabeli określ klasę czystości tej wody.
Ilustracja przedstawia tabelę z wartościami granicznymi wskaźników jakości wód podziemnych, które są kluczowe w kontekście
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Klasa czystości jest wyznaczana na podstawie tabeli klasyfikacyjnej przez przypisanie klasy dla każdego wskaźnika, a następnie przyjęcie wyniku limitującego (najgorszej klasy).
W tym przypadku o wyniku decydują chlorki, dlatego właściwa jest odpowiedź "Klasa IV.".

Pełne wyjaśnienie:

W klasyfikacji jakości wód podziemnych porównuje się wyniki oznaczeń laboratoryjnych z progami podanymi w tabeli klasyfikacyjnej. Dla każdego wskaźnika (tu: chlorki i żelazo) odczytuje się odpowiadającą mu klasę czystości.

Kluczowa jest zasada wyboru wyniku końcowego: o klasie wody zwykle przesądza wskaźnik limitujący, czyli ten, który wypada najgorzej w klasyfikacji. Nie uśrednia się klas i nie wybiera się "lepszej" tylko dlatego, że jeden parametr ma korzystną wartość.

Dla podanych danych żelazo ma wartość niską i w typowych zestawieniach klasyfikacyjnych trafia do lepszych klas. Natomiast chlorki w tej próbce są na tyle podwyższone, że w tabeli przypada im gorsza ocena. Skoro wskaźnik chlorków wskazuje klasę IV, to cała próbka wody otrzymuje "Klasę IV.".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "Klasa I." oraz "Klasa II." pomijają fakt, że do oceny trzeba uwzględnić oba wskaźniki i zastosować parametr limitujący; pojedynczy dobry wynik nie podnosi klasy całej próbki.
  • "Klasa III." to częsty wybór wynikający z intuicyjnego "kompromisu" między wskaźnikami, ale klasy nie wyznacza się kompromisowo, tylko według progu z tabeli.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw przypisz klasę osobno dla każdego parametru, a dopiero na końcu wybierz klasę końcową zgodnie z regułą przyjętą w tabeli/kluczu (najczęściej: najgorszy wskaźnik).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw porównujesz wynik każdego wskaźnika (np. chlorki, żelazo) z progami w tabeli i przypisujesz mu klasę. Potem stosujesz regułę końcową z tabeli (często: decyduje parametr o najgorszej klasie). Na egzaminie zawsze sprawdź oba kroki.
Bo ocena ma odzwierciedlać najsłabszy element jakości, który może ograniczać wykorzystanie wody lub wskazywać presję zanieczyszczeń. Uśrednianie "maskowałoby" problematyczny wskaźnik. Dlatego zwykle przyjmuje się klasę odpowiadającą najgorszej ocenie spośród badanych parametrów.
Chlorki są wskaźnikiem mineralizacji/zasolenia. Podwyższone wartości mogą wynikać z warunków geologicznych, ale często też z wpływu człowieka (np. zasolenie z dróg, ścieki, infiltracja). W zadaniach egzaminacyjnych chlorki bywają parametrem, który "psuje" klasę całej próbki.
Nie. Klasa jest efektem oceny wielu wskaźników, a końcowo może ją obniżyć inny parametr (np. chlorki, azotany, siarczany). Niski wynik jednego składnika mówi tylko o tym wskaźniku, a nie o całości. Dlatego na egzaminie nie wolno wybierać klasy wyłącznie po żelazie.
Najczęstsze pomyłki to: pomijanie jednego z parametrów, wybór "średniej" klasy zamiast najgorszej, mylenie jednostek (mg/l vs mg/dm3) oraz czytanie niewłaściwego wiersza/kolumny w tabeli. Pomaga system: najpierw zaznacz w tabeli klasę dla każdego wskaźnika, potem wybierz wynik końcowy.
Policz/odczytaj klasę osobno dla każdego wskaźnika i porównaj wyniki. Parametr decydujący to ten, który ma gorszą klasę (bardziej "niekorzystną" w skali tabeli). Jeśli tabela podaje inną regułę (np. szczególne warunki), musisz ją zastosować, ale zawsze dopiero po ocenie pojedynczych wskaźników.
W monitoringu środowiska i kontrolach jakości wody, np. przy ocenie wpływu zakładów, składowisk, dróg lub rolnictwa, a także w rozpoznaniu hydrogeologicznym. Chlorki pomagają ocenić zasolenie, a żelazo bywa związane z warunkami redoks i naturalnym składem warstw wodonośnych.
To stężenia wyrażone w mg na litr wody (mg/l), z dopisanym pierwiastkiem/jonem dla jasności: chlorki (Cl) i żelazo (Fe). Na egzaminie ważne jest, by porównywać te wartości z progami w tabeli dla tych samych jednostek oraz właściwego wskaźnika (chlorki to nie to samo co chlor).
Zwykle nie. To zadanie polega na poprawnym odczycie klasy z tabeli i zastosowaniu reguły klasyfikacji (najczęściej: najgorszy wskaźnik). Obliczenia mogą się pojawić tylko, jeśli tabela wymaga przeliczenia jednostek lub dotyczy wskaźników pochodnych, ale tu podano gotowe stężenia.
Ćwicz pracę z tabelą: (1) zawsze sprawdzaj jednostki, (2) oceniaj każdy wskaźnik osobno, (3) wybieraj klasę końcową zgodnie z regułą z materiałów, (4) rób krótkie notatki "co zaniża klasę". Dobrze działa też trenowanie na kilku przykładach z różnymi wskaźnikami limitującymi.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z hydrogeologii i hydrochemii (interpretacja wskaźników jakości)
  • Materiały dydaktyczne z monitoringu środowiska: wskaźniki i zasady klasyfikacji
  • Instrukcje laboratoriów dotyczące oznaczania chlorków i żelaza oraz interpretacji wyników

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego