KWALIFIKACJA DRM1 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 12.
Wodę w drewnie, która wypełnia wnętrze komórek drzewnych oraz przestwory międzykomórkowe nazywa się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Woda wolna to ta, która znajduje się w świetle (wnętrzu) komórek drzewnych oraz w przestworach międzykomórkowych. Jest zatrzymywana głównie mechanicznie i może być usuwana stosunkowo łatwo podczas wstępnego suszenia. Dla porównania woda związana jest powiązana z materiałem ścian komórkowych.

Pełne wyjaśnienie:

W drewnie wyróżnia się różne postacie wody, a kluczowy w praktyce (także przy przygotowaniu surowców do wyrobów koszykarsko-plecionkarskich) jest podział na wodę wolną i wodę związaną.

"Wolną" nazywa się wodę, która wypełnia wnętrze komórek drzewnych (światło komórki) oraz przestwory międzykomórkowe. Jest to woda znajdująca się w "pustych przestrzeniach" struktury drewna, więc jej usunięcie w procesie schnięcia jest zwykle łatwiejsze niż w przypadku wody utrzymywanej w materiale ścian komórkowych.

Odpowiedź "związaną" należy odrzucić, ponieważ woda związana dotyczy przede wszystkim wody utrzymywanej przez strukturę ścian komórkowych (oddziaływania fizykochemiczne). Nie opisuje ona wody w świetle komórek i w przestrzeniach międzykomórkowych.

Odpowiedź "chemiczną" jest nieadekwatna jako nazwa tej postaci wody w standardowej terminologii nauki o drewnie: pytanie dotyczy położenia wody w strukturze drewna (wnętrza komórek i przestwory), a nie reakcji chemicznych czy trwałego wiązania chemicznego.

Odpowiedź "adsorpcyjną" może kojarzyć się z wodą utrzymywaną na powierzchniach (adsorpcja), ale opis w pytaniu wskazuje na wodę znajdującą się w przestrzeniach komórkowych i międzykomórkowych, czyli na wodę wolną. Typowym błędem jest przenoszenie pojęć z chemii powierzchni bez sprawdzenia definicji używanej w technologii drewna.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się "wnętrze komórek" lub "przestwory", niemal zawsze chodzi o wodę wolną; jeśli mowa o ścianach komórkowych i higroskopijności, wtedy rozważa się wodę związaną.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Woda wolna to woda znajdująca się w "pustych przestrzeniach" drewna: w świetle (wnętrzu) komórek drzewnych oraz w przestworach międzykomórkowych. Jest zatrzymywana głównie mechanicznie, dlatego zwykle usuwa się ją szybciej na początku suszenia niż wodę związaną.
Woda wolna wypełnia wnętrza komórek i przestwory, a woda związana jest powiązana ze ścianami komórkowymi (związana z materiałem). Różnica ma znaczenie w suszeniu: najpierw ubywa woda wolna, a później trudniej usuwalna woda związana.
Bo opis "wypełnia wnętrze komórek drzewnych oraz przestwory międzykomórkowe" wskazuje na lokalizację wody w przestrzeniach, a nie w ścianach komórkowych. Taka woda jest klasyfikowana jako wolna, czyli obecna w świetle komórek i pustkach struktury.
Woda wolna ubywa przede wszystkim na wcześniejszym etapie schnięcia, gdy z drewna "odparowuje" wilgoć z przestrzeni komórkowych i międzykomórkowych. Dopiero później dominuje usuwanie wody związanej ze ścian komórkowych, które przebiega wolniej.
Pośrednio tak. Sama obecność wody wolnej nie powoduje jeszcze największych zmian wymiarowych, ale jej usuwanie poprzedza etap, w którym zaczynają się istotniejsze skurcze materiału. Niewłaściwe tempo schnięcia może zwiększać naprężenia i ryzyko wad.
Wilgotność decyduje o podatności surowca na gięcie, ryzyku pękania oraz o stabilności kształtu po wyschnięciu. Zbyt mokry materiał może się odkształcać po wykonaniu wyrobu, a zbyt suchy będzie kruchy. Rozumienie postaci wody pomaga dobrać sezonowanie i suszenie.
To błąd wynikający z mylenia definicji. Przestwory i wnętrza komórek odnoszą się do przestrzeni, więc pasują do wody wolnej. Woda związana dotyczy głównie wody utrzymywanej przez materiał ścian komórkowych. Warto zawsze sprawdzać, gdzie woda się znajduje.
To przestrzenie pomiędzy komórkami w strukturze drewna. Mogą być wypełnione m.in. wodą wolną, gdy drewno jest wilgotne. W kontekście suszenia informacja o przestworach pomaga zrozumieć, że część wody znajduje się w wolnych przestrzeniach, a nie tylko w materiale ścian.
Bo w typowej terminologii technologii drewna kluczowe jest rozróżnienie według miejsca występowania (wnętrza komórek vs ściany komórkowe), a nie według "chemiczności" wody. Słowo "chemiczna" brzmi naukowo, ale nie odpowiada standardowemu podziałowi używanemu przy suszeniu.
Najlepiej zapamiętać prostą regułę: wolna = w przestrzeniach (wnętrza komórek, przestwory), związana = w ścianach (higroskopijność). Potem ćwiczyć na krótkich opisach lokalizacji wody i dopasowywać właściwy termin bez zgadywania po brzmieniu.
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Woda wolna to ta, która znajduje się w świetle (wnętrzu) komórek drzewnych oraz w przestworach międzykomórkowych."

Źródła:

  • USDA Forest Service, Forest Products Laboratory: "Wood Handbook—Wood as an Engineering Material" (FPL-GTR-190), Chapter 4 "Moisture Relations and Physical Properties" (free water vs bound water), https://www.fpl.fs.usda.gov/documnts/fplgtr/fpl_gtr190.pdf - accessed 2026-02-27
  • Siau, J.F.: "Transport Processes in Wood" (discussion of moisture in cell lumens and cell walls), Springer (bibliographic reference; weryfikacja definicji wymaga dostępu do publikacji) - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki z nauki o drewnie (wilgotność, rodzaje wody, suszenie)
  • Materiały szkoleniowe o sezonowaniu i suszeniu surowców plecionkarskich
  • Rozdziały/opracowania o właściwościach fizycznych drewna i zjawiskach higroskopijnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego