KWALIFIKACJA HAN2 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 24.
Wskaż dekret operacji gospodarczej udokumentowanej przedstawionym dowodem księgowym wystawionym w związku z wypłatą pracownikowi zaliczki na podróż służbową.
Ilustracja przedstawia dowód księgowy związany z wypłatą zaliczki na podróż służbową.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wypłata zaliczki na podróż służbową zwiększa rozrachunki z pracownikiem (pracownik ma obowiązek się rozliczyć), a jednocześnie zmniejsza stan gotówki w kasie.
Dlatego właściwy zapis to obciążenie "Pozostałych rozrachunków z pracownikami" po stronie Dt oraz ujęcie wypływu środków z kasy po stronie Ct na tę samą kwotę.

Pełne wyjaśnienie:

Wypłata pracownikowi zaliczki na podróż służbową jest operacją, która nie stanowi jeszcze kosztu. Na etapie wypłaty firma jedynie przekazuje środki do rozliczenia, a pracownik ma obowiązek przedstawić dokumenty i rozliczyć pobraną kwotę. Z punktu widzenia ewidencji oznacza to powstanie (zwiększenie) rozrachunku z pracownikiem.

Dlaczego "Dt Pozostałe rozrachunki z pracownikami …, Ct Kasa …"?

  • "Pozostałe rozrachunki z pracownikami" po stronie Dt – oznacza wzrost należności/rozliczenia do wyjaśnienia wobec pracownika (pracownik jest winien rozliczenie zaliczki).
  • "Kasa" po stronie Ct – wypłata gotówki zmniejsza stan środków pieniężnych w kasie, więc ujmuje się ją po stronie kredytowej konta kasy.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?

  • Zapis "Dt Kasa …, Ct Pozostałe rozrachunki z pracownikami …" odwraca sens operacji: sugeruje, że gotówka w kasie rośnie, a rozrachunki maleją, co odpowiadałoby raczej zwrotowi zaliczki do kasy, a nie jej wypłacie.
  • Warianty z "Rachunkiem bieżącym" opisują wypłatę z konta bankowego. Byłyby właściwe, gdyby zaliczka była przekazana przelewem. W tym zadaniu poprawny wariant wskazuje na wypłatę gotówkową, czyli rozchód kasy.
  • Zapis "Dt Rachunek bieżący …, Ct Pozostałe rozrachunki z pracownikami …" dodatkowo odwraca kierunek: sugeruje wpływ na rachunek bankowy i zmniejszenie rozrachunków.

Wskazówka egzaminacyjna: przy dekretacji zawsze odpowiedz sobie na dwa pytania: (1) co rośnie, a co maleje? (2) czy przekazanie środków jest kosztem, czy tylko rozrachunkiem do późniejszego rozliczenia? To zwykle pozwala bezbłędnie ustalić strony Dt/Ct.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dekretacja to wskazanie, na jakich kontach i po jakich stronach (Dt/Wn oraz Ct/Ma) ująć operację z dowodu księgowego. Obejmuje też zwykle kwotę, opis operacji i datę. Jej celem jest poprawne zaksięgowanie zdarzenia zgodnie z zasadą podwójnego zapisu.
Przy wypłacie zaliczki firma tylko przekazuje środki do późniejszego rozliczenia. Koszt delegacji powstaje dopiero, gdy pracownik przedstawi rozliczenie i dokumenty (np. faktury, bilety) albo gdy ustali się kwotę należnych diet. Wcześniej jest to rozrachunek z pracownikiem.
Zwykle rośnie konto rozrachunkowe z pracownikiem (np. "pozostałe rozrachunki z pracownikami"), bo powstaje kwota do rozliczenia. Pracownik ma obowiązek rozliczyć pobraną zaliczkę, więc księgowo ujmuje się to jako zwiększenie rozrachunku, a nie jako przychód ani koszt.
Wybór zależy od formy wypłaty: gotówka oznacza kasę, a przelew oznacza rachunek bankowy (rachunek bieżący). Na egzaminie zwracaj uwagę, czy w treści jest mowa o wypłacie gotówką, KP/KW lub kasie, czy o przelewie i wyciągu bankowym.
Tak. Najważniejsze jest zrozumienie, co zwiększa się, a co zmniejsza. Przy wypłacie zaliczki gotówkowej zmniejsza się kasa, a zwiększa rozrachunek z pracownikiem. Numery kont mogą różnić się w planach kont, ale logika Dt/Ct pozostaje taka sama.
Najczęściej myli się strony Dt i Ct (odwrócenie zapisu), ujmuje zaliczkę jako koszt zamiast rozrachunku albo wybiera rachunek bieżący, gdy faktycznie chodzi o gotówkę. Pomaga zasada: wypłata gotówki to spadek kasy, a zaliczka to wzrost rozrachunków do rozliczenia.
Maleją przy rozliczeniu zaliczki (gdy pracownik przedstawi dokumenty i rozliczenie) albo przy zwrocie niewykorzystanej kwoty do kasy/banku. Wtedy rozrachunek jest "zamykany" w części lub w całości, a równolegle powstaje koszt delegacji lub wpływ środków pieniężnych.
Ujęcie kasy po stronie Ct oznacza zmniejszenie stanu gotówki. Dla kont aktywnych (takich jak kasa) zwiększenia są po stronie Dt, a zmniejszenia po stronie Ct. Dlatego wypłata z kasy typowo pojawia się po stronie Ct.
Przy wypłacie zaliczki zmniejszają się środki pieniężne (kasa/bank), a rosną rozrachunki z pracownikiem. Przy zwrocie jest odwrotnie: rosną środki pieniężne, a maleją rozrachunki. W praktyce pomaga też analiza dowodu: wypłata to rozchód (np. KW), zwrot to przychód (np. KP).
Ćwicz na krótkich scenariuszach: sprzedaż, zakup, kasa, bank, rozrachunki z pracownikami i kontrahentami. Zawsze zapisuj: (1) rodzaj operacji, (2) co rośnie/maleje, (3) które konto jest aktywne/pasywne. Regularne serie zadań uczą automatyzmu bez zgadywania.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 37% zdających egzamin. bardzo trudne

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw rachunkowości finansowej (rozdziały: zapis podwójny, środki pieniężne, rozrachunki)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji HAN.2 z zakresu dokumentów i ewidencji księgowej
  • Ćwiczenia: dekretacja typowych operacji (kasa, bank, rozrachunki z pracownikami, rozliczenie delegacji)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego