KWALIFIKACJA ROL5 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 32.
Wskaż operację gospodarczą, która zwiększa sumę bilansową.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zakup towaru z odroczonym terminem płatności zwiększa jednocześnie aktywa (np. zapasy) i pasywa (zobowiązanie wobec dostawcy), więc rośnie suma bilansowa. Sprzedaż za gotówkę zwykle zamienia zapasy na gotówkę (zmiana struktury aktywów), a spłata kredytu gotówką zmniejsza aktywa i pasywa, więc sumę bilansową obniża.

Pełne wyjaśnienie:

Suma bilansowa to łączna wartość aktywów (a równocześnie pasywów), czyli "rozmiar" bilansu. Żeby zwiększyć sumę bilansową, operacja gospodarcza musi spowodować wzrost łącznej kwoty aktywów i pasywów (najczęściej przez pojawienie się nowego składnika aktywów finansowanego nowym zobowiązaniem).

Operacja "Zakup towaru z odroczonym terminem płatności" działa właśnie w ten sposób: w firmie pojawiają się zapasy (aktywa rosną), a ponieważ płatność nie następuje od razu, powstaje zobowiązanie wobec dostawcy (pasywa rosną). Skoro rosną obie strony bilansu o tę samą kwotę, to rośnie także suma bilansowa.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie spełniają warunku?

  • "Sprzedaż towaru za gotówkę" w typowym ujęciu powoduje spadek zapasów i wzrost gotówki. To jest zamiana jednego składnika aktywów na drugi. Łączna suma aktywów może pozostać taka sama (pomijając wynik finansowy i podatki), więc sama operacja gotówkowej sprzedaży nie musi zwiększać sumy bilansowej.
  • "Spłata kredytu gotówką" zmniejsza gotówkę (aktywa spadają) oraz zmniejsza zobowiązanie kredytowe (pasywa spadają). Skoro obie strony maleją, suma bilansowa zazwyczaj się zmniejsza.
  • "Sprzedaż towaru z odroczonym terminem płatności" najczęściej zmienia strukturę aktywów: zapasy maleją, a rosną należności od odbiorców. To znów jest przesunięcie w ramach aktywów, bez koniecznego wzrostu ich sumy.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw odpowiedz sobie, czy w operacji powstaje nowe zobowiązanie lub nowa należność bez równoczesnego "zniknięcia" innego aktywa tej samej wartości. Operacje kredytowane (zakup na kredyt kupiecki) często zwiększają sumę bilansową, bo "dokładają" pozycje po obu stronach bilansu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Suma bilansowa to łączna wartość aktywów (i równocześnie pasywów) wykazana w bilansie. Na egzaminie najczęściej chodzi o to, czy dana operacja powoduje wzrost lub spadek całkowitej kwoty bilansu, a nie tylko przesunięcie między pozycjami aktywów.
Najczęściej zwiększają ją operacje, które tworzą nowe aktywo finansowane nowym źródłem finansowania, np. zakup na kredyt kupiecki (powstają zapasy i zobowiązanie) albo zaciągnięcie kredytu i wpływ środków (rosną środki pieniężne i zobowiązania).
Bo jednocześnie rosną aktywa (np. zapasy towarów) oraz pasywa (zobowiązanie wobec dostawcy). Bilans "powiększa się" po obu stronach o tę samą kwotę. To typowy przykład operacji zwiększającej sumę bilansową bez ruchu gotówki.
Nie zawsze. W prostym ujęciu sprzedaż za gotówkę zamienia zapasy na gotówkę, czyli zmienia strukturę aktywów. Suma aktywów może pozostać bez zmian. Dopiero skutki wyniku finansowego (zysk/strata) mogą pośrednio wpływać na kapitał własny.
Spłata kredytu to jednoczesny spadek aktywów (ubywa gotówki) i spadek pasywów (maleje zobowiązanie kredytowe). Skoro obie strony bilansu maleją, to całkowita suma bilansowa zwykle się obniża. To przykład operacji "kurczącej" bilans.
Najczęściej maleją zapasy, a rosną należności od odbiorców. To przesunięcie w ramach aktywów: zamiast towaru firma ma prawo do zapłaty. Sama taka sprzedaż nie musi zwiększać sumy bilansowej, bo jedna pozycja aktywów zastępuje inną.
Sprawdź, czy po operacji pojawia się "dodatkowe" źródło finansowania (np. nowe zobowiązanie) lub dodatkowy składnik aktywów, bez równoczesnego spadku innego aktywa o tę samą kwotę. Jeśli to tylko zamiana (zapasy ↔ gotówka, zapasy ↔ należności), suma często się nie zmienia.
Najczęstsze pułapki to traktowanie każdej sprzedaży jako "wzrostu" bilansu oraz mylenie przepływu gotówki z wpływem na sumę bilansową. Uczniowie też często pomijają fakt, że operacje kredytowane tworzą zobowiązania lub należności, które są pozycjami bilansowymi.
Zwykle tak, jeśli środki z kredytu wpływają na rachunek lub do kasy. Wtedy rosną aktywa (środki pieniężne) i rosną pasywa (zobowiązanie kredytowe). To analogiczny mechanizm jak przy zakupie na kredyt kupiecki: bilans zwiększa się po obu stronach.
Ćwicz klasyfikowanie operacji gospodarczych: które zwiększają, zmniejszają lub są neutralne dla sumy bilansowej. Rób krótkie tabelki "aktywa/pasywa" i dopisuj strzałki zmian. Skup się na zapasach, należnościach, zobowiązaniach i gotówce, bo to najczęstsze przykłady.
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Zakup towaru z odroczonym terminem płatności zwiększa jednocześnie aktywa (np. zapasy) i pasywa (zobowiązanie wobec dostawcy), więc rośnie suma bilansowa."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Bilans_(rachunkowo%C5%9B%C4%87) - dostęp 2026-03-02
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Aktywa - dostęp 2026-03-02
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Pasywa - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Rozdział o bilansie w podręczniku do podstaw rachunkowości (aktywa, pasywa, suma bilansowa)
  • Ćwiczenia z klasyfikowania operacji gospodarczych na: zwiększające sumę bilansową, zmniejszające, neutralne (zmiana struktury)
  • Zadania z ewidencji zakupu i sprzedaży: gotówka vs. odroczony termin płatności

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego