KWALIFIKACJA CHM6 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 15.
Wskaż piktogramy, które należy umieścić na pojemnikach zawierających aceton.
Ilustracja przedstawia fragment karty charakterystyki substancji niebezpiecznej - aceton.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aceton jest sklasyfikowany jako ciecz wysoce łatwopalna oraz stwarzająca zagrożenia zdrowotne (drażniąca dla oczu, może wywoływać senność/zawroty głowy).
Dlatego na pojemniku powinny znaleźć się dokładnie dwa piktogramy: płomień (zagrożenie pożarowe) i wykrzyknik (działanie drażniące/uciążliwe).

Pełne wyjaśnienie:

Oznakowanie pojemników z acetonem powinno wynikać z jego klasyfikacji zagrożeń w systemie GHS/CLP. Aceton (propan-2-on) jest typowym rozpuszczalnikiem organicznym, którego główne ryzyka dotyczą zarówno zagrożeń fizycznych, jak i zdrowotnych.

Dlaczego poprawny jest zestaw "płomień + wykrzyknik"?

  • Płomień informuje o tym, że substancja jest łatwopalną cieczą i parą. W praktyce oznacza to konieczność unikania źródeł zapłonu, kontroli ładunków elektrostatycznych i stosowania wentylacji.
  • Wykrzyknik wskazuje na działanie drażniące (np. na oczy) oraz możliwość wystąpienia objawów takich jak senność lub zawroty głowy przy narażeniu na pary. To sygnał do stosowania okularów ochronnych, ograniczania inhalacji oraz pracy w dobrze wentylowanych miejscach.

Dlaczego pozostałe zestawy piktogramów są nieprawidłowe?

  • Zestaw z wybuchającą bombą sugeruje materiał wybuchowy lub silnie reaktywny, co nie odpowiada typowej klasyfikacji acetonu; łatwopalność nie jest równoznaczna z wybuchowością.
  • Zestaw z utleniaczem (płomień nad okręgiem) jest błędny, ponieważ aceton nie jest klasyfikowany jako substancja utleniająca. To częsta pomyłka wynikająca z kojarzenia wielu chemikaliów z "utlenianiem".
  • Zestaw z butlą gazową dotyczy gazów pod ciśnieniem; aceton jest cieczą, więc taki symbol nie opisuje jego właściwego zagrożenia.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w opisie zagrożeń pojawia się jednocześnie "łatwopalna ciecz i pary" oraz "drażniący/uciążliwy dla zdrowia", to bardzo często potrzebujesz dwóch piktogramów: dla pożaru i dla zagrożenia zdrowotnego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pojemnik z acetonem powinien być oznakowany piktogramami: płomień (zagrożenie łatwopalnością) oraz wykrzyknik (działanie drażniące i objawy typu senność/zawroty głowy). To odpowiada typowej klasyfikacji acetonu w kartach charakterystyki.
Płomień oznacza, że aceton jest cieczą wysoce łatwopalną. W praktyce trzeba ograniczyć źródła zapłonu (iskry, gorące powierzchnie), zapewnić wentylację i stosować zasady bezpiecznego przelewania, bo pary mogą zapalić się bardzo łatwo.
Wykrzyknik informuje o zagrożeniach zdrowotnych o umiarkowanym nasileniu, m.in. o działaniu drażniącym na oczy oraz o możliwości wywołania senności lub zawrotów głowy przy wdychaniu par. To sygnał do ochrony oczu i ograniczania narażenia.
Nie. Piktogram utleniacza (płomień nad okręgiem) dotyczy substancji, które intensyfikują spalanie innych materiałów. Aceton jest przede wszystkim rozpuszczalnikiem łatwopalnym i nie jest typowo klasyfikowany jako utleniacz w kartach charakterystyki.
Nie. Łatwopalność nie oznacza automatycznie wybuchowości. Piktogram wybuchającej bomby stosuje się dla materiałów wybuchowych lub bardzo niestabilnych chemicznie. Dla acetonu standardowo stosuje się płomień i wykrzyknik.
Hasło ostrzegawcze wynika z klasyfikacji i poziomu zagrożenia. W praktyce dla acetonu na etykietach często występuje "NIEBEZPIECZEŃSTWO", bo jest to ciecz wysoce łatwopalna. Dokładne oznakowanie należy potwierdzić w aktualnej karcie charakterystyki.
Najczęściej myli się: płomień z bombą (łatwopalny ≠ wybuchowy), dopisuje się utleniacz mimo braku takiej klasyfikacji oraz pomija się wykrzyknik, koncentrując się tylko na ryzyku pożaru i ignorując działanie drażniące.
W karcie charakterystyki należy przejść do sekcji 2: Identyfikacja zagrożeń. Tam podana jest klasyfikacja, piktogramy, hasło ostrzegawcze oraz zwroty H i P. To jest podstawowe źródło do poprawnego oznakowania pojemników w zakładzie.
Szczególnie w magazynie chemikaliów, na stanowiskach przelewania, w strefach przygotowania surowców i wszędzie tam, gdzie stosuje się pojemniki robocze. Czytelny piktogram pomaga szybko ocenić ryzyko i dobrać środki ochrony.
Z piktogramu płomienia wynika konieczność eliminacji zapłonu i kontroli par. Z wykrzyknika: ochrona oczu i unikanie wdychania par. W praktyce przy pracy z acetonem typowe są: okulary, rękawice, wentylacja oraz praca z dala od otwartego ognia.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • Rozporządzenie (WE) nr 1272/2008 Parlamentu Europejskiego i Rady (CLP) z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin

Materiały:

  • Karta charakterystyki acetonu (SDS) – sekcja 2: Identyfikacja zagrożeń
  • Materiały szkoleniowe dot. piktogramów GHS/CLP i zwrotów H/P
  • Instrukcje zakładowe BHP dotyczące magazynowania cieczy łatwopalnych i pracy z rozpuszczalnikami

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego