KWALIFIKACJA EKA2 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 16.
Wskaż rok, w którym najpóźniej, zgodnie z obowiązującym prawem, akta typowe kategorii A wytworzone w 2009 roku, powinny zostać przekazane do właściwego miejscowo archiwum państwowego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dokumentacja kategorii A stanowi materiały archiwalne, więc co do zasady nie podlega brakowaniu i powinna zostać przekazana do właściwego archiwum państwowego po upływie okresu przewidzianego dla przekazania.
Rok "2035" wynika z wyznaczenia roku granicznego dla akt wytworzonych w 2009 r.; pozostałe lata oznaczają przekazanie zbyt wczesne.

Pełne wyjaśnienie:

Dokumentacja oznaczona kategorią A to materiały archiwalne, czyli akta o trwałej wartości historycznej i dowodowej. W praktyce archiwalnej oznacza to dwie kluczowe konsekwencje:

  • nie przewiduje się dla niej brakowania jak dla dokumentacji niearchiwalnej,
  • po upływie czasu przewidzianego dla przekazania powinna trafić z archiwum zakładowego do właściwego miejscowo archiwum państwowego.

Pytanie wymaga wskazania najpóźniejszego roku, w którym akta kategorii A wytworzone w 2009 r. powinny zostać przekazane. Żeby odpowiedzieć, należy ustalić, jak w danym reżimie postępowania z materiałami archiwalnymi wyznacza się rok graniczny przekazania (tj. po jakim okresie od wytworzenia dokumentacji następuje przekazanie) i zastosować tę zasadę do roku 2009. Zgodnie z przyjętym w zadaniu sposobem liczenia terminów właściwym wynikiem jest 2035 rok.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "2010 rok" – to praktycznie natychmiast po wytworzeniu akt. Tak krótki czas nie odpowiada realiom porządkowania, ewidencjonowania i przechowywania materiałów archiwalnych w archiwum zakładowym przed przekazaniem.
  • "2015 rok" – termin zbyt krótki; częściej kojarzy się z okresami przechowywania dokumentacji niearchiwalnej (kategoria B), a nie z materiałami archiwalnymi.
  • "2025 rok" – również wskazuje na przekazanie zbyt wczesne względem zasad przyjętych dla kategorii A w tym typie zadania.

Wskazówka egzaminacyjna: przy zadaniach o terminach zawsze sprawdź, czy pytanie dotyczy kategorii A czy B. Kategoria A oznacza trwałe przechowywanie i przekazanie do archiwum państwowego, a nie zniszczenie po kilku lub kilkunastu latach. To pozwala od razu odrzucić bardzo wczesne daty jako nieprawdopodobne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kategoria A oznacza, że dokumentacja ma trwałą wartość (historyczną i dowodową) i stanowi materiały archiwalne. Tych akt co do zasady się nie brakuję, tylko przechowuje, a następnie przekazuje do właściwego archiwum państwowego zgodnie z przyjętym trybem i terminami.
Przekazanie do archiwum państwowego ma zapewnić długoterminową ochronę i udostępnianie materiałów archiwalnych. Archiwum państwowe posiada warunki, procedury i nadzór pozwalające przechowywać akta przez dziesięciolecia oraz udostępniać je zgodnie z zasadami archiwalnymi.
Należy ustalić regułę wyznaczania terminu przekazania (wynikającą z przepisów i metodyki kancelaryjno-archiwalnej), a następnie dodać wymagany okres do roku wytworzenia dokumentacji. W praktyce egzaminacyjnej kluczowe jest poprawne rozumienie "roku granicznego" i sposobu liczenia lat.
Nie. Kategoria A to przeciwieństwo dokumentacji przeznaczonej do brakowania. Akta tej kategorii powinny być zachowane trwale: najpierw w archiwum zakładowym, a następnie przekazane do archiwum państwowego. Zniszczenie akt kategorii A byłoby poważnym naruszeniem zasad postępowania z dokumentacją.
Najczęstsze pomyłki to: mylenie przekazania z brakowaniem, wybieranie "okrągłych" dat bez obliczenia, ignorowanie tego, że chodzi o kategorię A, oraz błędne liczenie lat (np. nieuwzględnienie, że podaje się rok graniczny, a nie dokładny dzień).
Najpierw akta trafiają do archiwum zakładowego jednostki, gdzie są porządkowane, ewidencjonowane i przechowywane przez okres przewidziany przed przekazaniem. Dopiero po spełnieniu warunków formalnych i upływie wymaganego czasu przekazuje się je do właściwego archiwum państwowego.
Kluczowe są instrukcja kancelaryjna oraz jednolity rzeczowy wykaz akt (JRWA), gdzie przy hasłach klasyfikacyjnych wskazuje się kategorię archiwalną i często okres przechowywania. W praktyce archiwista weryfikuje też kompletność teczek i zgodność opisów ze spisem spraw.
W ujęciu egzaminacyjnym najważniejsze jest to, że kategoria A oznacza materiały archiwalne. Określenie "akta typowe" bywa używane w praktyce jednostek jako doprecyzowanie rodzaju akt, ale nie zmienia faktu, że kategoria A wiąże się z trwałym zachowaniem i przekazaniem do archiwum państwowego.
W skrócie: uporządkować i ułożyć akta, sprawdzić kompletność, nadać prawidłne opisy teczek, sporządzić spis zdawczo-odbiorczy oraz zadbać o właściwe opakowania i warunki transportu. Na egzaminie często sprawdza się też znajomość zasad ewidencji i opisu jednostek archiwalnych.
W zadaniach testowych rok wytworzenia bywa uproszczeniem, które ma umożliwić obliczenie roku granicznego bez analizy całej historii sprawy. W praktyce istotne mogą być także daty skrajne, zamknięcie teczki i zasady liczenia okresów dla konkretnych typów dokumentacji.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Podręczniki z zakresu kancelarii i archiwum zakładowego (materiały dydaktyczne dla technika archiwisty)
  • Materiały szkoleniowe z zasad kwalifikacji dokumentacji i kategorii archiwalnych
  • Komentarze i opracowania metodyczne dotyczące przekazywania materiałów archiwalnych do archiwów państwowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego