KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 22.
Wskaż symbol instrukcji używanej w języku LD, którą należy uwzględnić w programie sterowniczym, aby stan zmiennej symbolicznej X z nią skojarzonej przyjął wartość 0 z chwilą, gdy po lewej stronie połączenia pojawi się stan logiczny 1.
Ilustracja przedstawia cztery symbole używane w języku LD (Ladder Diagram), które są częścią programu sterowniczego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Instrukcja w LD, która powoduje, że skojarzona zmienna X przyjmuje wartość 0 w chwili, gdy po lewej stronie pojawi się stan logiczny 1, odpowiada funkcji resetu.
Gdy szczebel jest "prawdziwy", taka cewka/instrukcja kasuje bit (wymusza 0), niezależnie od wcześniejszego stanu X.

Pełne wyjaśnienie:

W języku LD (Ladder Diagram) logika jest zwykle interpretowana tak, że elementy po lewej stronie szczebla (styki, porównania, bloki) wyznaczają, czy dany szczebel jest spełniony, czyli czy na jego końcu pojawia się stan logiczny 1 ("rung true"). Instrukcja/cewka umieszczona po prawej stronie wykonuje wtedy przypisaną akcję na zmiennej wyjściowej lub bitowej.

Jeżeli treść zadania mówi, że zmienna X ma przyjąć wartość 0 w momencie, gdy po lewej stronie pojawi się stan 1, to chodzi o funkcję RESET (często oznaczaną jako R). Taka instrukcja działa jak "kasowanie" przerzutnika: kiedy warunek jest spełniony, wymusza stan 0 na zmiennej skojarzonej z cewką resetującą.

  • Dlaczego to jest reset? Bo oczekiwanym skutkiem przy warunku 1 jest ustawienie wartości 0, czyli operacja odwrotna do SET.
  • Co by oznaczała cewka zwykła? Standardowa cewka w LD zwykle odwzorowuje wynik szczebla: gdy warunek jest 1, na wyjściu pojawia się 1, a gdy 0 – pojawia się 0. Nie spełnia to opisu "ustaw na 0, gdy po lewej 1".
  • Dlaczego nie SET? Instrukcja SET (S) służy do zapamiętania/ustawienia 1 i podtrzymania tego stanu, aż do osobnego resetu. Tu wymagane jest wymuszenie 0.
  • Dlaczego nie styk NC/NOT? Zmiana typu styku po lewej stronie (NO/NC) wpływa na to, kiedy szczebel jest prawdziwy, ale nie zmienia charakteru operacji po prawej stronie. Zadanie dotyczy instrukcji, która bezpośrednio ustawia X na 0, czyli elementu wyjściowego typu reset.

W praktyce (automatyka i mechatronika) reset wykorzystuje się m.in. do kasowania flag błędów, zakończenia podtrzymania startu, cofnięcia kroku sekwencji lub wyłączenia napędu po spełnieniu warunku bezpieczeństwa. Na egzaminie warto kojarzyć: warunek prawdziwy → instrukcja RESET → wymuszenie 0 na bicie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Reset w LD oznacza instrukcję, która wymusza stan 0 na wskazanej zmiennej/wyjściu, gdy szczebel (warunek po lewej) jest spełniony. Najczęściej jest to cewka typu R, używana razem z cewką SET do realizacji pamięci (przerzutnika) w programie.
Gdy po lewej stronie szczebla pojawi się 1 (rung true), cewka RESET wykonuje akcję kasowania: zmienna skojarzona z cewką zostaje ustawiona na 0. To działanie jest celowe i różni się od zwykłej cewki, która zazwyczaj kopiuje stan szczebla na wyjście.
Zwykła cewka standardowo ustawia wyjście zgodnie z wynikiem logiki szczebla: 1 po lewej daje 1 na wyjściu, a 0 po lewej daje 0. Opis zadania wymaga odwrotnej reakcji (1 → 0), więc potrzebna jest instrukcja o funkcji kasowania, czyli reset.
Przerzutnik SR to układ pamiętający stan: wejście SET ustawia 1 i podtrzymuje ten stan, a wejście RESET kasuje do 0. W LD realizuje się go zwykle przez dwie instrukcje (cewkę SET i cewkę RESET) działające na tę samą zmienną, np. do podtrzymania startu maszyny.
Reset bitu stosuje się m.in. do: kasowania alarmów po potwierdzeniu, wyłączania podtrzymania napędu, zerowania flag kroków sekwencji, cofania stanu "zatrzasku" po spełnieniu warunku bezpieczeństwa. To częste w układach z czujnikami, napędami i blokadami.
RESET wybiera się wtedy, gdy chcesz jednoznacznie wymusić 0 na zmiennej i zwykle współpracujesz z pamięcią (SET/RESET). Negacja wejścia (np. styk NC) tylko zmienia warunek prawdziwości szczebla, ale nie daje funkcji "kasuj stan pamięci" tak czytelnie jak reset.
Częste błędy to: mylenie resetu ze zwykłą cewką, traktowanie SET/RESET jak "odwrócenia" sygnału, ignorowanie faktu, że SET/RESET działają pamięciowo, oraz przenoszenie znaczeń ikon z innego środowiska PLC. Pomaga analizować skutek: czy ma być wymuszone 0 czy 1.
Instrukcja RESET wykonuje się w każdym cyklu skanowania, w którym szczebel jest prawdziwy. Skutek (0 na zmiennej) zwykle utrzymuje się, dopóki inna logika (np. SET lub zwykła cewka) nie ustawi tej zmiennej inaczej. To zależy od rodzaju zmiennej i struktury programu.
W wielu notacjach reset jest oznaczany literą R lub opisem "Reset" przy cewce. Jeśli w zadaniu symbole są ponumerowane, trzeba je powiązać z legendą/rysunkiem: szukaj cewki opisanej jako resetująca, czyli takiej, która przy spełnionym warunku wymusza 0 na zmiennej.
Warto ćwiczyć na przykładach z tego samego środowiska (np. używanego w szkole), uczyć się legendy symboli oraz rozumieć funkcje: styk NO/NC, cewka zwykła, SET, RESET. Na egzaminie najpierw ustal, jaki ma być skutek (0 czy 1), a potem dopasuj instrukcję.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 35% zdających egzamin. bardzo trudne

Źródła:

  • IEC 61131-3:2013, Programmable controllers — Part 3: Programming languages (rozdziały dotyczące języka LD oraz elementów SET/RESET)
  • CODESYS Online Help – Ladder Diagram (LD) / Coils (SET/RESET), https://help.codesys.com/ (wyszukiwanie w obrębie pomocy: "LD coil reset") - accessed 2026-02-27
  • Siemens S7 / TIA Portal documentation – Ladder (LAD) Set/Reset coil description, https://support.industry.siemens.com/ (dokumentacja LAD: "Set/Reset") - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Dokumentacja środowiska PLC używanego w pracowni (opis cewek SET/RESET w LD)
  • Podręczniki do IEC 61131-3 (rozdział o Ladder Diagram)
  • Kursy podstaw PLC obejmujące przerzutniki SR i ich realizację w LD

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego