KWALIFIKACJA EKA7 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 27.
Wskaż treść operacji gospodarczej zaksięgowanej na kontach na podstawie dowodu PK.
Ilustracja przedstawia fragment dokumentu księgowego związanego z rozliczeniem niedoborów i szkód oraz wartością sprzedanych
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rozliczenie niedoboru towarów mieszczącego się w granicach norm ubytków naturalnych oznacza niedobór uznany za typowy (dopuszczalny) w procesie magazynowania i obrotu. Kluczowe jest jednoczesne spełnienie dwóch warunków: dotyczy towarów oraz mieści się w normach ubytków naturalnych; pozostałe odpowiedzi zmieniają rodzaj zapasu lub przekraczają normy.

Pełne wyjaśnienie:

Dowód PK (polecenie księgowania) służy do ujęcia w księgach operacji, dla których nie wystawia się typowej faktury czy dokumentu magazynowego, albo do zaksięgowania skutków zdarzeń ustalonych np. podczas inwentaryzacji. W praktyce PK bywa stosowane m.in. do rozliczenia różnic inwentaryzacyjnych.

Prawidłowa jest odpowiedź: "Rozliczenie niedoboru towarów mieszczącego się w granicach norm ubytków naturalnych." Wynika to z tego, że:

  • "towary" wskazują na zapasy przeznaczone do dalszej odsprzedaży (typowe dla działalności handlowej),
  • "niedobór" oznacza fizyczny brak w stosunku do stanu ewidencyjnego ustalony np. w spisie z natury,
  • "w granicach norm ubytków naturalnych" kwalifikuje brak jako ubytek dopuszczalny/normalny (związany z właściwościami towaru lub procesem składowania), a więc rozliczany inaczej niż niedobór ponadnormatywny.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Odpowiedź z "niedoborem materiałów … w granicach norm" zmienia przedmiot operacji. Materiały to zapasy zużywane na potrzeby działalności (produkcji/usług), a pytanie dotyczy rozróżnienia wynikającego z zapisów na kontach – w tym wariancie treść operacji byłaby inna.
  • Odpowiedź z "niedoborem materiałów przekraczającego normy" wprowadza dodatkowo kwalifikację ponadnormatywną, która co do zasady wymaga innego ujęcia (np. analizy przyczyn, odpowiedzialności, sposobu rozliczenia) niż ubytek naturalny.
  • Odpowiedź z "niedoborem towarów przekraczającego normy" zachowuje co prawda "towary", ale zmienia kluczowy warunek: przekroczenie norm oznacza, że nie jest to ubytek naturalny w dopuszczalnych granicach, więc treść operacji i sens rozliczenia są inne.

Wskazówka egzaminacyjna: przy odpowiedziach różniących się jednym członem zawsze porównuj dwa elementy jednocześnie (tu: rodzaj zapasu oraz relację do norm ubytków naturalnych). To ogranicza ryzyko pomyłki wynikającej z podobieństwa odpowiedzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
PK (polecenie księgowania) to dowód księgowy używany do ujęcia operacji, które nie mają innego zewnętrznego dokumentu (np. faktury) albo do księgowań wewnętrznych, korekt i rozliczeń. Często stosuje się go do zapisów wynikających z inwentaryzacji, przeksięgowań i korekt.
Towary to zapasy przeznaczone do odsprzedaży (handel), a materiały są zużywane na potrzeby działalności (produkcji/usług). W zadaniach egzaminacyjnych rozróżnienie wynika zwykle z opisu lub z kont użytych w dekretacji. Warto kojarzyć, z czym w praktyce wiąże się dany rodzaj zapasu.
To brak zapasów uznany za "normalny" i dopuszczalny w danej jednostce, wynikający np. z właściwości fizycznych lub procesu składowania. Kluczowe jest, że mieści się w ustalonych normach. Taki niedobór interpretuje się inaczej niż braki wynikające z zaniedbań lub zdarzeń nadzwyczajnych.
"Ponadnormatywny" oznacza przekroczenie ustalonych limitów, więc nie jest traktowany jako typowy skutek magazynowania. Zwykle wymaga wyjaśnienia przyczyn, ustalenia odpowiedzialności i innego sposobu rozliczenia w ewidencji. W testach ten jeden zwrot zmienia sens całej operacji.
Najczęściej dwa: (1) rodzaj zapasu (towary czy materiały) oraz (2) kwalifikacja niedoboru względem norm (w granicach czy przekraczający). Odpowiedzi bywają niemal identyczne, więc trzeba czytać je powoli i porównywać człon po członie, a nie "po ogólnym sensie".
Typowe błędy to automatyczne utożsamianie każdego niedoboru z ubytkiem naturalnym, nieuwzględnianie zwrotu "przekraczający normy" oraz mylenie towarów z materiałami. Często działa też pośpiech: zdający widzi słowo "niedobór" i nie analizuje reszty opisu.
Nie zawsze "zawsze", ale PK jest typowym dokumentem do ujęcia skutków rozliczeń wewnętrznych, np. po inwentaryzacji lub po zatwierdzeniu protokołów różnic. W praktyce mogą występować również inne dokumenty wewnętrzne, jednak w zadaniach egzaminacyjnych PK często sygnalizuje księgowanie rozliczeniowe.
Normy ubytków naturalnych ustala się w jednostce w związku z gospodarką magazynową i specyfiką przechowywania/obrotu zapasami. Mają one pomóc odróżnić straty typowe od strat nadzwyczajnych. Na egzaminie istotne jest rozumienie, że "w granicach norm" zmienia kwalifikację niedoboru.
Najlepiej przerobić zestaw definicji (niedobór, nadwyżka, ubytki naturalne) i ćwiczyć łączenie opisu zdarzenia z dekretacją oraz dokumentem (PK). Pomaga też robienie własnej tabeli porównawczej: towary vs materiały oraz w normie vs ponad normę, z krótkim opisem skutków.
To celowy zabieg testowy: sprawdza uważne czytanie i rozróżnianie kluczowych kwalifikatorów. Jedno słowo (np. "towarów" zamiast "materiałów" albo "w granicach norm" zamiast "przekraczającego normy") całkowicie zmienia treść operacji gospodarczej i jej interpretację księgową.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 63% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Rozliczenie niedoboru towarów mieszczącego się w granicach norm ubytków naturalnych oznacza niedobór uznany za typowy (dopuszczalny) w procesie magazynowania i obrotu."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do kwalifikacji EKA.7 dotyczące ewidencji zapasów
  • Materiały szkolne z działu: inwentaryzacja i rozliczanie różnic inwentaryzacyjnych
  • Przykładowe zadania egzaminacyjne z dekretacji dowodów PK

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego