KWALIFIKACJA MOD3 + MOD7 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 29.
Wskaż układ szablonów, który należy zastosować do wykrojenia w dwóch rozmiarach 500 sztuk sukni damskiej przedstawionej na rysunku, wykonanej z szarej gładkiej tkaniny bawełnianej, aby zużycie materiału było najmniejsze?
Rysunek przedstawia dwa szkice techniczne sukni damskiej – widok z przodu (po lewej) i z tyłu (po prawej).
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawny jest układ "Łączony, asymetryczny, dwukierunkowy", bo krojone są dwa rozmiary (układ łączony), a fason z rysunku nie ma osi symetrii, więc wymaga pełnych szablonów lewej i prawej strony (układ asymetryczny). Gładka tkanina bawełniana nie narzuca kierunku układania, więc obrót o 180° zmniejsza odpady (dwukierunkowy).

Pełne wyjaśnienie:

Aby zużycie materiału było najmniejsze, układ szablonów trzeba dobrać do trzech niezależnych kryteriów: liczby rozmiarów, symetrii fasonu oraz kierunkowości tkaniny.

  • "Łączony" jest właściwy, ponieważ w zadaniu wskazano krojenie w dwóch rozmiarach. W praktyce przemysłowej łączenie rozmiarów w jednym układzie pozwala lepiej "wypełnić" szerokość belki i ograniczyć puste pola, co zwykle zmniejsza odpady.
  • "Asymetryczny" wynika z fasonu sukni z rysunku: lewa i prawa strona różnią się (np. ramię, dekolt, ukośne cięcia, linia dołu), więc nie ma pionowej osi symetrii. Taki wyrób wymaga osobnych, pełnych form dla stron/lewych i prawych elementów; układ symetryczny (oparty na połówkach) nie pozwoliłby wykroić poprawnych części.
  • "Dwukierunkowy" jest najlepszy dla gładkiej tkaniny bawełnianej, bez włosa i bez wzoru kierunkowego. Skoro tkanina nie ma wyraźnego "kierunku" wyglądu, elementy można obracać o 180°, co daje większą swobodę dopasowania i zwykle prowadzi do mniejszego zużycia materiału.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Łączony, symetryczny, dwukierunkowy." – błędny jest człon symetryczny: fason z rysunku nie jest symetryczny, więc nie da się go poprawnie wykroić z układu zakładającego symetrię form.
  • "Łączony, symetryczny, jednokierunkowy." – zawiera dwa niekorzystne założenia: po pierwsze symetryczny nie pasuje do fasonu, po drugie jednokierunkowy nie jest wymagany dla tkaniny gładkiej, a ograniczenie kierunku zwykle zwiększa odpady.
  • "Łączony, asymetryczny, jednokierunkowy." – poprawnie wskazuje asymetrię fasonu, ale jednokierunkowy jest typowy dla tkanin z włosem lub wzorem kierunkowym. Przy gładkiej bawełnie lepszą ekonomię daje układ dwukierunkowy.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy wyrób ma oś symetrii (to decyduje o symetryczny/asymetryczny), potem sprawdź, czy tkanina narzuca kierunek (jedno-/dwukierunkowy), a na końcu uwzględnij liczbę rozmiarów (pojedynczy/łączony).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Układ łączony to rozmieszczenie szablonów kilku rozmiarów jednocześnie w jednym układzie kroju. Stosuje się go, gdy kroi się serię w różnych rozmiarach, bo pozwala lepiej wykorzystać szerokość materiału i zwykle ogranicza odpady w porównaniu z układem dla jednego rozmiaru.
Fason jest asymetryczny, gdy lewa i prawa strona ubrania nie są lustrzanym odbiciem, czyli brak pionowej osi symetrii. W praktyce zdradzają to np. różne wykończenia ramion, ukośny dekolt, ukośne odcięcia, nierówna linia dołu albo element dekoracyjny tylko po jednej stronie.
W fasonie asymetrycznym elementy lewe i prawe mają inny kształt, więc nie da się ich uzyskać z połówki formy ani przez "odwrócenie" symetryczne. Układ asymetryczny zakłada użycie pełnych szablonów dla obu stron, co jest konieczne, aby wykroić komplet poprawnych części odzieży.
Układ dwukierunkowy oznacza, że szablony można układać na materiale w dwóch kierunkach, czyli część elementów może być obrócona o 180°. Daje to większą swobodę dopasowania kształtów i często zmniejsza odpady, ale jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy tkanina nie ma wyraźnej kierunkowości.
Układ jednokierunkowy stosuje się, gdy tkanina ma kierunek użytkowy lub wizualny, np. włos, połysk zależny od ułożenia, albo wzór kierunkowy. Wtedy wszystkie elementy muszą leżeć w tym samym kierunku, aby po uszyciu kolor, odbicie światła i wzór wyglądały spójnie na całym wyrobie.
Zwykle tak, ponieważ gładka bawełna (bez włosa i bez wzoru kierunkowego) nie narzuca stałego kierunku ułożenia elementów. Dzięki temu można obracać szablony o 180° i lepiej je "upakować" na szerokości materiału, co sprzyja minimalizacji zużycia.
Częste błędy to: mylenie "symetryczny/asymetryczny" z wyglądem rozkładu na materiale (zamiast z fasonem), pomijanie informacji o dwóch rozmiarach (brak wyboru "łączony") oraz automatyczne zaznaczanie "jednokierunkowy", mimo że tkanina gładka nie wymaga jednego kierunku ułożenia.
Jeżeli kroisz jeden rozmiar w danej partii, typowe jest przygotowanie układu pojedynczego. Jeżeli w zadaniu jest wyraźnie podane, że krojenie dotyczy dwóch lub więcej rozmiarów, logicznym wyborem jest układ łączony, bo zawiera szablony różnych rozmiarów w jednym rozkładzie.
W produkcji seryjnej koszt materiału stanowi dużą część kosztu wyrobu, a nawet niewielka różnica w odpadach mnoży się przez setki sztuk. Dobrze dobrany układ szablonów zmniejsza straty, poprawia wydajność krojowni i ułatwia planowanie zużycia tkaniny dla całej partii produkcyjnej.
Najlepiej ćwiczyć na przykładach: dla każdego fasonu zaznacz, czy ma oś symetrii, a dla każdej tkaniny ustal, czy ma kierunek (włos, wzór, połysk). Potem łącz te decyzje z liczbą rozmiarów. Pomaga też porównywanie par: symetryczny vs asymetryczny oraz jednokierunkowy vs dwukierunkowy.
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Gładka tkanina bawełniana nie narzuca kierunku układania, więc obrót o 180° zmniejsza odpady (dwukierunkowy)."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii odzieży: rozdziały o krojeniu przemysłowym i układach szablonów (marker making)
  • Materiały dydaktyczne z konstrukcji odzieży: symetria/asymetria form i elementów lewy/prawy
  • Ćwiczenia praktyczne: przygotowanie kilku wariantów układu szablonów dla tej samej tkaniny (jedno- i dwukierunkowo)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego