KWALIFIKACJA TLO1 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 35.
Wskazania prędkości pionowej na tarczy EADI zobrazowane są na pasku oznaczonym symbolem
Ilustracja przedstawia ekran EADI (Electronic Attitude Director Indicator), który jest częścią awioniki w samolotach.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na PFD/EADI wskaźnik prędkości pionowej (VSI) jest zwykle wąskim pionowym paskiem skrajnie po prawej stronie ze skalą wznoszenia/opadania. Na ilustracji taki pasek z podziałką 1–2–6 i zieloną wskazówką wskazuje etykieta L3, więc to poprawna odpowiedź.

Pełne wyjaśnienie:

EADI (jako część PFD w "szklanym kokpicie") prezentuje kluczowe parametry lotu w dość stałym układzie. Typowo:

  • po lewej znajduje się pionowa taśma prędkości (airspeed),
  • po prawej pionowa taśma wysokości (altitude),
  • skrajnie po prawej wąski pasek VSI pokazujący prędkość pionową (tempo wznoszenia/opadania),
  • na dole taśma kursu (heading).

Wskaźnik prędkości pionowej (VSI) nie podaje aktualnej wysokości, tylko to, jak szybko wysokość się zmienia. Dlatego na PFD jest rozpoznawalny jako wąski pionowy pasek ze skalą (często symetryczną względem zera) i wskazówką wychylaną w górę/dół zależnie od wznoszenia lub opadania.

Na ilustracji etykieta L3 wskazuje właśnie taki element: wąski pionowy pasek skrajnie po prawej stronie z podziałką (np. 1, 2, 6) oraz zieloną wskazówką. To cechy charakterystyczne dla VSI, więc poprawna odpowiedź to L3.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • L1 odnosi się do taśmy prędkości (airspeed) po lewej stronie – to prędkość postępowa, nie pionowa.
  • L2 wskazuje taśmę wysokości po prawej stronie – to wartość wysokości, a nie tempo jej zmiany.
  • L4 wskazuje dolną taśmę kursu (heading) – dotyczy kierunku/azymutu, nie wznoszenia/opadania.

W praktyce poprawna identyfikacja VSI jest ważna m.in. przy monitorowaniu profilu podejścia i kontroli tempa opadania: w locie poziomym wskazanie powinno być blisko zera, a podczas wznoszenia/opadania wychyla się odpowiednio w górę lub w dół.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
EADI (Electronic Attitude Direction Indicator) to elektroniczny wskaźnik położenia i kierunku, będący częścią PFD w "szklanym kokpicie". Pokazuje m.in. sztuczny horyzont, prędkość, wysokość, prędkość pionową (VSI) i kurs, co ułatwia pilotowi szybkie odczytywanie parametrów lotu.
VSI (Vertical Speed Indicator) pokazuje tempo zmiany wysokości, czyli prędkość wznoszenia lub opadania. To nie jest wysokość bezwzględna, tylko informacja "jak szybko" wysokość rośnie lub maleje, dzięki czemu łatwiej kontrolować profil wznoszenia i podejścia.
W typowym układzie PFD taśma prędkości (airspeed) znajduje się po lewej stronie ekranu jako pionowa skala. To ułatwia szybkie skanowanie: lewa strona – prędkość, prawa – wysokość, a dodatkowe parametry (np. VSI) są zwykle w węższych polach.
Najczęściej VSI jest umieszczony skrajnie po prawej stronie jako wąski pionowy pasek ze skalą i wskazówką wychylaną w górę (wznoszenie) lub w dół (opadanie). Jest obok taśmy wysokości, ale jest od niej wyraźnie węższy.
Bo oba wskazania są zwykle po prawej stronie PFD i dotyczą "wysokości". Mechanizm błędu polega na utożsamieniu wartości (wysokość) z jej zmianą w czasie (tempo). Wysokościomierz podaje ile jest, a VSI jak szybko się zmienia – to kluczowa różnica egzaminacyjna.
VSI rozpoznasz po tym, że jest wąski, pionowy, ma skalę symetryczną względem zera i wskazówkę pokazującą kierunek/tempo wznoszenia lub opadania. Często skala ma wartości typu 1–2–6 (w tysiącach ft/min), co odróżnia ją od taśmy wysokości.
Nie. VSI nie pokazuje wysokości, tylko prędkość pionową, czyli tempo zmiany wysokości. W zależności od statku powietrznego jednostką jest zwykle ft/min (często w tysiącach ft/min na skali). Wysokość odczytuje się z osobnego wysokościomierza/taśmy wysokości.
Najczęściej podczas wznoszenia, opadania i podejścia do lądowania. VSI pomaga utrzymać zadane tempo opadania oraz stabilny profil podejścia, a w locie poziomym pozwala szybko sprawdzić, czy samolot nie "ucieka" w górę lub w dół mimo stałej wysokości zadanej.
Na dole PFD zwykle znajduje się taśma kursu (heading) w formie poziomej skali z wartościami kierunku. To osobny obszar od prędkości pionowej: heading dotyczy orientacji w poziomie (kierunku lotu), a VSI dotyczy ruchu w pionie (wznoszenie/opadanie).
Najpierw zidentyfikuj "stały układ" PFD: lewa taśma = prędkość, prawa taśma = wysokość, skrajnie prawa wąska skala = VSI, dół = kurs. Dopiero potem dopasuj etykiety do obszarów. Unikaj zgadywania po samych literach – liczy się funkcja wskaźnika.
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Na PFD/EADI wskaźnik prędkości pionowej (VSI) jest zwykle wąskim pionowym paskiem skrajnie po prawej stronie ze skalą wznoszenia/opadania."

Źródła:

  • SKYbrary – Vertical Speed Indicator (VSI), opis działania i zastosowania – https://skybrary.aero/articles/vertical-speed-indicator-vsi (dostęp: 2026-02-18)
  • Federal Aviation Administration (FAA) – Instrument Flying Handbook, rozdziały dot. przyrządów pilotażowych (VSI/flight instruments) – https://www.faa.gov/regulations_policies/handbook (dostęp: 2026-02-18)
  • Federal Aviation Administration (FAA) – Pilot’s Handbook of Aeronautical Knowledge, sekcja o przyrządach statycznych i VSI – https://www.faa.gov/regulations_policies/handbook (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Instrukcje i podręczniki do przyrządów pokładowych / PFD (materiały szkolne o "szklanym kokpicie")
  • FAA Instrument Flying Handbook – rozdziały o przyrządach pilotażowych i prezentacji parametrów
  • SKYbrary – hasła dotyczące VSI oraz prezentacji informacji lotniczej na PFD

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego