KWALIFIKACJA CHM4 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 14.
Wskaźnikiem w argentometrycznym oznaczaniu chlorków w soli fizjologicznej jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W argentometrii (miareczkowaniu strąceniowym) jonów Cl− roztworem AgNO3 stosuje się wskaźnik chromianowy.
Chromian(VI) potasu daje charakterystyczną zmianę barwy w pobliżu punktu końcowego, gdy po strąceniu AgCl pojawia się trwałe zabarwienie związane z powstaniem osadu srebra z anionem chromianowym.

Pełne wyjaśnienie:

Argentometria to klasyczna metoda miareczkowania strąceniowego, w której titrantem jest najczęściej roztwór azotanu(V) srebra (AgNO3). W oznaczaniu jonów chlorkowych Cl zachodzi reakcja strącania trudno rozpuszczalnego chlorku srebra:

Ag+ + Cl → AgCl↓

Aby uchwycić punkt końcowy, potrzebny jest wskaźnik, który zareaguje dopiero po zużyciu chlorków. W praktyce (w wariancie znanym z oznaczeń chlorków) stosuje się chromian(VI) potasu jako wskaźnik: po całkowitym wytrąceniu AgCl pojawia się nadmiar jonów Ag+, które mogą tworzyć trudno rozpuszczalny związek z jonami chromianowymi, co daje wyraźny efekt barwny i sygnalizuje koniec miareczkowania.

Pozostałe propozycje nie pasują do tego typu oznaczenia, ponieważ dotyczą innych mechanizmów wskaźnikowych:

  • Skrobia jest typowym wskaźnikiem w jodometrii/jodometrii (kompleks z jodem), a nie w miareczkowaniu strąceniowym Ag+.
  • Mureksyd kojarzony jest z innymi typami miareczkowań (np. wskaźniki w kompleksometrii), więc nie jest standardowym wyborem dla argentometrycznego oznaczania chlorków.
  • Oranż metylowy to wskaźnik kwasowo-zasadowy (zmiana barwy zależna od pH), zatem nie wskazuje punktu końcowego reakcji strącania AgCl.

W przygotowaniu do egzaminu warto zapamiętać zasadę: dobór wskaźnika wynika z rodzaju reakcji w miareczkowaniu (kwas-zasada, redoks, kompleksowanie, strącanie). W argentometrii wskaźnik musi wiarygodnie sygnalizować pojawienie się nadmiaru Ag+ po całkowitym zużyciu anionu oznaczanego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Argentometria to grupa metod miareczkowania strąceniowego, w których titrantem jest roztwór zawierający jony srebra (najczęściej AgNO3). Stosuje się ją do oznaczania anionów tworzących trudno rozpuszczalne sole srebra, np. chlorków, bromków czy jodków.
Wskaźnik chromianowy (chromian(VI) potasu) nie sygnalizuje samego strącania AgCl, tylko moment pojawienia się nadmiaru jonów Ag+ po zużyciu Cl. Wtedy zachodzi reakcja z jonami chromianowymi i pojawia się trwały efekt barwny wskazujący koniec miareczkowania.
Oranż metylowy jest wskaźnikiem kwasowo-zasadowym, czyli jego barwa zależy głównie od pH roztworu. W argentometrii punkt końcowy wynika z zakończenia reakcji strącania (Ag+ z Cl), a nie ze zmiany pH, dlatego oranż metylowy nie jest właściwy.
Nie. Skrobia jest klasycznie używana jako wskaźnik w oznaczeniach z udziałem jodu (kompleks jod–skrobia daje intensywną barwę). Argentometria opiera się na strącaniu soli srebra, więc mechanizm wskaźnikowy jest inny i skrobia nie wskazuje wiarygodnie punktu końcowego.
Punkt końcowy to moment, w którym (praktycznie) całe Cl w próbce zostało związane w osad AgCl i pojawia się pierwszy trwały sygnał wskaźnika. W analizie miareczkowej rozróżnia się punkt równoważnikowy (teoretyczny) i punkt końcowy (obserwowany wskaźnikiem).
Najczęściej oznacza się aniony, które tworzą trudno rozpuszczalne sole srebra, np. Cl, Br, I. Kluczowe jest to, aby reakcja strącania była szybka i stechiometryczna, a sposób wykrycia punktu końcowego (wskaźnik) był dopasowany do układu.
W miareczkowaniu strąceniowym nie obserwuje się zwykle "nagłej" zmiany pH czy potencjału, więc wskaźnik musi jednoznacznie sygnalizować moment, gdy analit został zużyty. Zły wskaźnik może dać zmianę barwy za wcześnie lub za późno, co bezpośrednio zawyży lub zaniży wynik oznaczenia.
Częsty błąd to wybór znanego wskaźnika "z pamięci" bez sprawdzenia typu miareczkowania, np. utożsamianie każdej zmiany barwy z wskaźnikami pH. Warto uczyć się parami: rodzaj reakcji (strącanie/kompleks/redoks) + typ wskaźnika charakterystyczny dla tej reakcji.
Oznaczanie chlorków wykonuje się m.in. w kontroli jakości roztworów i surowców, w analizie wód i roztworów soli oraz w pracy dydaktycznej. Metody miareczkowe są przydatne, gdy potrzebna jest szybka, powtarzalna analiza bez aparatury instrumentalnej, przy zachowaniu poprawnych warunków oznaczenia.
Skup się na: (1) reakcji analit–titrant (Ag+ z halogenkami), (2) rozpoznawaniu typowych wskaźników dla danych metod, (3) pojęciach: punkt końcowy, równoważnikowy, titrant, próbka. Pomaga też rozwiązywanie krótkich zadań z doborem metody i wskaźnika do oznaczanego jonu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • Wikipedia: "Mohr method" (argentometric titration) – https://en.wikipedia.org/wiki/Mohr_method (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia: "Argentometry" – https://en.wikipedia.org/wiki/Argentometry (dostęp: 2026-03-02)
  • ChemLibreTexts: materiał o argentometrycznych miareczkowaniach strąceniowych (AgNO3, wskaźnik chromianowy) – https://chem.libretexts.org/ (wyszukaj: "argentometric titration chromate indicator") (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręcznik chemii analitycznej: rozdział o miareczkowaniu strąceniowym (argentometrii)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji CHM.4 dotyczące analizy klasycznej
  • Ćwiczenia laboratoryjne: oznaczanie chlorków metodą miareczkową z AgNO3

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego