KWALIFIKACJA ELE10 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 22.
Współczynnik efektywności COP pompy ciepła o parametrach podanych w tabeli przy podgrzewaniu wody do temperatury 30 oC przy temperaturze otoczenia 2 oC wynosi
Ilustracja przedstawia tabelę z parametrami pompy ciepła, która jest częścią pytania egzaminacyjnego dotyczącego
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
COP to stosunek mocy (lub energii) oddanej do wody do mocy (energii) pobranej przez sprężarkę i osprzęt. Dla warunków pracy: podgrzewanie wody do 30°C oraz temperatura otoczenia 2°C należy odczytać (lub wyznaczyć z tabeli) wartość COP, która wynosi 5,0.

Pełne wyjaśnienie:

Współczynnik COP (Coefficient of Performance) opisuje efektywność pompy ciepła w danym punkcie pracy. W praktyce oznacza, ile jednostek ciepła urządzenie oddaje do instalacji grzewczej w przeliczeniu na 1 jednostkę energii elektrycznej zużytej na napęd sprężarki i pracę elementów pomocniczych.

Jak rozwiązać takie zadanie?

  • Najpierw identyfikuje się punkt pracy wskazany w treści: podgrzewanie wody do 30°C (strona odbiorcza) przy temperaturze otoczenia 2°C (strona źródłowa).
  • Następnie korzysta się z tabeli/charakterystyki pompy ciepła dla tych warunków. W zależności od formy danych COP bywa podany bezpośrednio albo wynika z ilorazu: moc grzewcza oddana do wody / moc elektryczna pobrana.
  • Dla wskazanych temperatur otrzymuje się COP = 5,0, co oznacza, że pompa przekazuje do wody około pięciokrotnie więcej energii cieplnej niż zużywa energii elektrycznej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 3,0 i 3,6 – typowe wyniki błędu odczytu z niewłaściwego pola tabeli (np. inna temperatura wody) albo mylenia kolumn/wartości dla innych warunków pracy.
  • 4,6 – często wynika z odczytu dla sąsiedniego punktu pracy lub z pomylenia parametrów (np. odczyt dla innej temperatury otoczenia).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy odczytujesz COP dla dokładnie tych temperatur, które podano w zadaniu. Zmiana temperatury wody lub temperatury otoczenia zwykle istotnie zmienia COP, więc nawet "bliska" wartość może być błędna.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
COP to miara efektywności pompy ciepła: informuje, ile ciepła urządzenie oddaje do instalacji na każdą jednostkę energii elektrycznej zużytej do pracy. Im wyższy COP w danych warunkach, tym niższe zużycie prądu przy tej samej mocy grzewczej.
Gdy tabela podaje moc oddaną do wody (grzewczą) oraz moc pobraną elektrycznie, COP wyznacza się jako iloraz: COP = moc grzewcza / moc elektryczna. Kluczowe jest, aby obie wartości pochodziły z tego samego punktu pracy (te same temperatury).
Pompa ciepła pracuje tym trudniej, im większa jest różnica temperatur między źródłem a odbiornikiem ciepła. Wyższa temperatura wody lub niższa temperatura otoczenia zwykle obniża COP, bo sprężarka musi wykonać więcej pracy, aby "podnieść" temperaturę czynnika.
Najpierw wybierz kolumnę/wiersz odpowiadający temperaturze wody (np. 30°C), a potem temperaturze źródła/otoczenia (np. 2°C) zgodnie z oznaczeniami w tabeli. Jeśli tabela ma kilka trybów (np. c.o. i c.w.u.), wybierz ten zgodny z treścią pytania.
W sensie potocznym można tak to interpretować, ale COP nie jest "sprawnością" w rozumieniu klasycznych silników cieplnych. Pompa ciepła przenosi energię z otoczenia, dlatego może oddać więcej ciepła niż pobiera energii elektrycznej, co daje COP większy od 1.
Najczęstsze błędy to: odczyt z niewłaściwego wiersza/kolumny (inna temperatura), pomylenie temperatury otoczenia z temperaturą wody, odczyt dla innego trybu pracy oraz nieuwzględnienie, że COP może być podany dla różnych parametrów (np. z odmrażaniem lub bez).
COP bywa najwyższy przy małej różnicy temperatur, czyli gdy źródło ma wyższą temperaturę (cieplejsze powietrze/grunt) i gdy instalacja wymaga niższej temperatury zasilania (np. ogrzewanie podłogowe). Wtedy sprężarka wykonuje mniej pracy na jednostkę oddanego ciepła.
Potrzebujesz mocy cieplnej oddawanej do instalacji (lub energii potrzebnej w danym czasie) oraz COP dla tych samych warunków. W uproszczeniu: moc elektryczna ≈ moc grzewcza / COP. Następnie energię elektryczną liczysz jako moc razy czas pracy.
Tylko wtedy, gdy COP dotyczy tych samych warunków (temperatury źródła i odbiornika oraz ten sam tryb). Porównanie COP z różnych punktów pracy może prowadzić do błędnych wniosków. Dlatego w praktyce patrzy się na COP dla identycznych temperatur lub na wskaźniki sezonowe.
Ćwicz odczyt z tabel i wykresów dla różnych temperatur, przypomnij definicję COP i schemat obliczeń (iloraz mocy/energii). Zwracaj uwagę na to, czy pytanie dotyczy c.w.u. czy c.o. oraz czy COP jest podany bezpośrednio, czy trzeba go wyliczyć z mocy grzewczej i elektrycznej.
info

Statystycznie 50% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że cOP to stosunek mocy (lub energii) oddanej do wody do mocy (energii) pobranej przez sprężarkę i osprzęt.

Materiały:

  • Karty katalogowe i instrukcje pomp ciepła (tabele COP dla różnych temperatur)
  • Podręczniki z podstaw chłodnictwa i pomp ciepła (definicje COP, punkt pracy)
  • Zadania treningowe z odczytu parametrów z tabel i wykresów charakterystyk

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego