Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2024



PYTANIE NR 2.
Wydobycie dobowe ze ściany o długości 300,0 m i wysokości 2,5 m, w której uzyskuje się postęp dobowy 3,6 m/d, przy gęstości węgla 1,4 Mg/m3 wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wydobycie dobowe liczymy z masy urobku: najpierw wyznacz objętość urabianą w dobie V = 300,0 m × 2,5 m × 3,6 m/d = 2700 m3/d, a następnie przemnóż przez gęstość: Q = 2700 × 1,4 = 3780 Mg/d. Jednostki potwierdzają poprawność wyniku.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano wymiary geometryczne i parametr opisujący, jaką "długość" ściana urabia w ciągu doby (postęp dobowy). Aby otrzymać wydobycie dobowe w Mg/d, trzeba przejść przez dwa kroki: objętość na dobę i masa na dobę.

Krok 1: objętość urobku na dobę
Ścianę można w tym uproszczeniu traktować jak bryłę o wymiarach: długość ściany (wzdłuż frontu), wysokość (wysokość urabiania) oraz postęp dobowy (jak "grubość" odcięta w ciągu doby).
V = długość × wysokość × postęp dobowy
V = 300,0 m × 2,5 m × 3,6 m/d = 2700 m3/d.

Krok 2: masa urobku na dobę
Korzystamy z zależności: masa = gęstość × objętość.
Q = 1,4 Mg/m3 × 2700 m3/d = 3780 Mg/d.

Dlaczego pozostałe wartości są błędne?

  • "Q = 2700 Mg/d" zwykle wynika z pominięcia gęstości i błędnego utożsamienia m3/d z Mg/d.
  • "Q = 1512 Mg/d" może być skutkiem pomnożenia tylko części danych (np. 300 × 3,6 × 1,4) i pominięcia wysokości 2,5 m, czyli błędu w wyznaczeniu objętości.
  • "Q = 1050 Mg/d" najczęściej jest efektem kolejnego pominięcia któregoś z czynników albo błędu rachunkowego; warto zawsze sprawdzić rząd wielkości: sama objętość to 2700 m3/d, więc masa przy gęstości 1,4 nie może spaść do ok. 1000 Mg/d.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniach sprawdź jednostki. Jeśli po przemnożeniu (m × m × m/d) dostajesz m3/d, a potem (Mg/m3) × (m3/d), to wynik musi być w Mg/d. Taki "test jednostek" często ratuje przed pomyłką.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak obliczyć wydobycie dobowe ze ściany na podstawie wymiarów i postępu?
Najpierw policz objętość urobku na dobę: V = długość ściany × wysokość × postęp dobowy, co daje m3/d. Potem przelicz na masę: Q = V × gęstość. Kontrola jednostek (Mg/m3 × m3/d = Mg/d) pomaga uniknąć błędów.
Co oznacza postęp dobowy 3,6 m/d w obliczeniach wydobycia?
To informacja, o ile metrów "przesuwa się" front urabiania w ciągu doby. W prostym modelu obliczeń jest to trzeci wymiar bryły urobku, dlatego mnoży się go przez długość i wysokość ściany, aby uzyskać objętość w m3/d.
Dlaczego w zadaniu trzeba mnożyć przez gęstość węgla?
Wymiary ściany i postęp dają objętość urobku, a nie masę. Gęstość (Mg/m3) jest współczynnikiem zamiany objętości na masę: m = ρ·V. Bez tego kroku wynik pozostałby w m3/d, a pytanie wymaga Mg/d.
Jakie jednostki powinien mieć wynik wydobycia dobowego w takim zadaniu?
Jeżeli gęstość podano w Mg/m3, a objętość liczysz w m3/d, to wynik naturalnie wychodzi w Mg/d. Warto po każdym mnożeniu dopisać jednostki, bo to szybko pokazuje, czy nie pominięto któregoś wymiaru albo gęstości.
Jakie są najczęstsze błędy przy liczeniu wydobycia dobowego ze ściany?
Najczęściej: pominięcie jednego z wymiarów (np. wysokości), pomylenie m3/d z Mg/d (brak mnożenia przez gęstość), oraz błędy w rachunkach. Pomaga zapis: najpierw V w m3/d, dopiero potem Q w Mg/d.
Czy można obliczyć wydobycie dobowe, gdy zamiast gęstości jest ciężar właściwy?
Tak, ale trzeba uważać na jednostki. Gęstość odnosi masę do objętości (np. Mg/m3), a ciężar właściwy odnosi siłę do objętości (np. N/m3). Wtedy pojawia się przeliczenie przez przyspieszenie grawitacyjne. Na egzaminie zwykle podaje się gęstość, by uprościć obliczenia.
Dlaczego warto robić kontrolę rzędu wielkości wyniku Mg/d?
Kontrola rzędu wielkości pozwala wychwycić pominięcie czynnika. Jeśli objętość wychodzi 2700 m3/d, to przy gęstości 1,4 Mg/m3 masa powinna być większa niż 2700 Mg/d, a nie np. ok. 1000 Mg/d. To szybka metoda "sanity check".
Jaką rolę ma długość ściany w obliczaniu dobowego wydobycia?
Długość ściany określa szerokość frontu urabiania. Im dłuższa ściana, tym większa objętość urobku przy tym samym postępie i wysokości. Wzór liniowo zależy od długości, więc podwojenie długości przy stałych pozostałych parametrach podwoi wydobycie dobowe.
Kiedy w praktyce górniczej takie obliczenia są potrzebne technikowi?
Służą do planowania i kontroli produkcji: oceny, czy postęp i parametry ściany zapewnią wymagany tonaż, doboru wydajności transportu oraz raportowania wykonania planu dobowego. To także podstawa do porównywania wariantów organizacji urabiania.
Jak przygotować się do zadań obliczeniowych z wydobycia na egzamin GIW.9?
Ćwicz schemat: V = L × H × p oraz Q = V × ρ, zawsze z jednostkami. Rozwiązuj krótkie serie zadań z różnymi danymi (zmiana długości, wysokości, postępu, gęstości). Ucz się też rozpoznawać, czego dotyczy wynik: m3/d czy Mg/d.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wydobycie dobowe liczymy z masy urobku: najpierw wyznacz objętość urabianą w dobie V = 300,0 m × 2,5 m × 3,6 m/d = 2700 m3/d, a następnie przemnóż przez gęstość: Q = 2700 × 1,4 = 3780 Mg/d.

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Gęstość" (definicja i zależność m = ρ·V): https://pl.wikipedia.org/wiki/G%C4%99sto%C5%9B%C4%87 - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (PL) – "Objętość" (pojęcie objętości i jednostki m3): https://pl.wikipedia.org/wiki/Obj%C4%99to%C5%9B%C4%87 - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (PL) – "Węgiel kamienny" (kontekst surowca i własności; w zadaniu użyto gęstości jako danej wejściowej): https://pl.wikipedia.org/wiki/W%C4%99giel_kamienny - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii eksploatacji ścianowej (rozdziały o postępie i wydobyciu)
  • Materiały dydaktyczne z podstaw obliczeń inżynierskich (objętość, gęstość, jednostki)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z obliczeń produkcyjnych w górnictwie podziemnym
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego