W ocenie zgodności zawartości substancji czynnej z normą kluczowe są dwa kroki: dobór właściwej tolerancji oraz porównanie wyniku z przedziałem dopuszczalnym.
W opisie podano, że producenci deklarują 200 mg kwasu askorbinowego w tabletce. Jednocześnie norma dopuszcza odchylenia: ±10% dla tabletek poniżej 100 mg oraz ±5% dla tabletek o deklarowanej zawartości 100 mg i więcej. Ponieważ 200 mg ≥ 100 mg, stosuje się tolerancję ±5%.
Wyznaczamy granice specyfikacji:
5% z 200 mg = 0,05 × 200 mg = 10 mg.
Zatem zakres zgodności to 200 ± 10 mg, czyli 190–210 mg.
Następnie porównujemy wyniki z tabeli:
- 198,5 mg mieści się w przedziale 190–210 mg, więc jest zgodne.
- 211 mg jest powyżej 210 mg, więc jest niezgodne.
- 201 mg mieści się w przedziale, więc jest zgodne.
- 205 mg mieści się w przedziale, więc jest zgodne.
Dlatego poprawne jest stwierdzenie: "nie jest zgodna z normą tylko dla próbki 2."
Pozostałe odpowiedzi są błędne, ponieważ:
- Stwierdzenie, że zgodność dotyczy tylko próbek 1 i 3, pomija próbkę 4, która także mieści się w dopuszczalnym zakresie.
- Stwierdzenie o niezgodności próbek 2 i 4 wynika zwykle z błędu w obliczeniu granic lub z mylnego założenia innej tolerancji; 205 mg nadal jest w zakresie 190–210 mg.
- Stwierdzenie o zgodności wszystkich próbek ignoruje fakt, że 211 mg przekracza górną granicę 210 mg, a norma działa dwustronnie i ma ścisłe limity.
W praktyce laboratoryjnej taki wynik oznacza, że próbka (lub partia, jeśli reprezentatywna) wymaga wyjaśnienia i może zostać odrzucona w kontroli jakości.
