KWALIFIKACJA BUD19 - STYCZEŃ 2020 (test 3)

PYTANIE NR 24.
Wykonano kalibrację cyfrowego obrazu rastrowego mapy analogowej w skali 1:1000. Na podstawie otrzymanych średnich błędów transformacji oraz fragmentu rozporządzenia określ, która kalibracja wykonana jest z prawidłową dokładnością.
Ilustracja przedstawia fragment rozporządzenia dotyczącego kalibracji rastrów map analogowych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kalibracja rastra jest wykonana prawidłowo, gdy średni błąd transformacji nie przekracza wartości dopuszczalnej podanej w przytoczonym fragmencie wymagań dla skali 1:1000.
Wśród podanych wyników wartość 0,37 m spełnia to kryterium, a większe błędy świadczą o zbyt małej dokładności dopasowania.

Pełne wyjaśnienie:

Kalibracja (georeferencja) cyfrowego obrazu rastrowego polega na dopasowaniu zeskanowanej mapy analogowej do układu współrzędnych. Dopasowanie wykonuje się na podstawie punktów dostosowania (kontrolnych), a jako miarę jakości podaje się najczęściej średni błąd transformacji (uogólniony błąd dopasowania, często rozumiany jako miara RMSE w metrach).

W zadaniu kluczowe jest porównanie uzyskanego średniego błędu transformacji z dopuszczalną dokładnością wynikającą z wymagań dla mapy w skali 1:1000, przytoczonych w fragmencie rozporządzenia (załączonym do arkusza). Poprawna kalibracja to taka, w której wartość błędu jest nie większa od dopuszczalnej granicy.

Dlatego odpowiedź "0,37 m" jest poprawna: jest to wynik, który spełnia warunek dokładności wskazany w materiale źródłowym do zadania. Pozostałe propozycje (większe wartości błędu) oznaczają gorsze dopasowanie rastra do punktów i tym samym niespełnienie wymagań.

  • Odpowiedź "0,42 m" jest błędna, bo przekracza dopuszczalny próg z załączonego fragmentu wymagań, co wskazuje na zbyt duże odchylenia dopasowania.
  • Odpowiedź "0,76 m" jest błędna, ponieważ taki błąd w skali 1:1000 zwykle oznacza wyraźnie widoczne przesunięcia treści mapy względem danych odniesienia i nie spełnia kryterium jakości.
  • Odpowiedź "1,00 m" jest błędna, bo jest to błąd bardzo duży jak na kalibrację materiału mającego służyć do prac geodezyjnych — wskazuje na nieprawidłowy dobór punktów, modelu transformacji lub błędne wskazania na rastrze.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze odczytaj warunek z materiału (limit błędu dla danej skali) i porównaj z podanymi wartościami. Nie wybieraj automatycznie najmniejszej liczby "na wyczucie" — w innych zadaniach próg może być inny, a czasem wymaganie bywa sformułowane jako wartość maksymalna dla konkretnego rodzaju opracowania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To proces dopasowania zeskanowanej mapy (obrazu rastrowego) do układu współrzędnych poprzez wskazanie punktów kontrolnych i wykonanie transformacji. Wynikiem jest raster "osadzony" przestrzennie, który można porównywać z innymi danymi geodezyjnymi.
To miara uśrednionego niedopasowania między pozycjami punktów kontrolnych na rastrze po transformacji a ich współrzędnymi odniesienia. Im mniejszy średni błąd transformacji, tym lepsza jakość dopasowania i mniejsze przesunięcia treści mapy.
Skala determinuje szczegółowość i docelowe zastosowanie mapy. Dla większych skal (np. 1:1000) oczekuje się zwykle wyższej precyzji, bo nawet niewielkie przesunięcie w metrach przekłada się na zauważalne błędy w lokalizacji obiektów.
Potrzebujesz wartości średniego błędu transformacji oraz kryterium dopuszczalnej dokładności (np. limitu) przypisanego do danego rodzaju materiału i skali. Bez limitu nie da się jednoznacznie stwierdzić, czy wynik jest "w normie".
Nie zawsze. Najmniejszy błąd bywa najlepszy jakościowo, ale pytanie egzaminacyjne dotyczy spełnienia konkretnego progu dopuszczalnego. Jeśli kilka wyników jest poniżej limitu, zadanie musi to doprecyzować; w poprawnie skonstruowanym teście powinna być jedna odpowiedź spełniająca warunek.
Najczęstsze przyczyny to: źle rozłożone punkty kontrolne (skupione w jednym miejscu), pomyłki w identyfikacji punktów na rastrze, niska jakość skanu, zły model transformacji lub użycie punktów o błędnych współrzędnych odniesienia.
Zwykle pomaga dodanie kolejnych punktów kontrolnych i ich lepsze rozmieszczenie na całym obszarze, usunięcie punktów odstających (o dużych residualach) oraz weryfikacja poprawności wskazań na rastrze. Warto też sprawdzić, czy raster nie ma deformacji skanowania.
Gdy punkty są współliniowe lub zbyt blisko siebie, gdy mapa ma lokalne deformacje (zagniecenia, rozciągnięcia), albo gdy punkty są źle rozpoznane na obrazie. Duża liczba punktów nie pomaga, jeśli dane wejściowe są niespójne lub błędne.
Skutkiem są przesunięcia obiektów w porównaniu do danych pomiarowych, błędne lokalizacje granic lub infrastruktury oraz ryzyko błędów w opracowaniach i analizach. W praktyce może to oznaczać konieczność ponownej kalibracji lub rezygnację z użycia rastra jako podkładu.
Ćwicz rozumienie pojęć: raster, punkty dostosowania, transformacja, residuale i średni błąd. Naucz się czytać warunek dopuszczalnej dokładności dla danej skali oraz szybko porównywać go z wynikami. Trenuj na krótkich zestawach zadań z jedną poprawną odpowiedzią.
info

Około 37% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z geodezji inżynieryjnej i kartografii dotyczące transformacji i georeferencji
  • Instrukcje i materiały szkoleniowe do oprogramowania GIS/CAD (moduły georeferencji rastrów)
  • Materiały dydaktyczne OKE/CKE dotyczące oceny dokładności opracowań kartograficznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego