KWALIFIKACJA ELM4 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 23.
Wykonano okresową kontrolę stanu technicznego dwóch optycznych czujników zbliżeniowych, których wyniki pomiarów zanotowano w tabeli. Na podstawie wyników można stwierdzić, że stan techniczny
Ilustracja przedstawia tabelę z wynikami pomiarów dwóch optycznych czujników zbliżeniowych, które są częścią egzaminu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W okresowej kontroli porównuje się wyniki pomiarów czujników z kryteriami dopuszczenia do eksploatacji.
Jeżeli tylko dla jednego czujnika parametry w tabeli wskazują przekroczenie wymagań (np. niestabilne przełączanie lub odchyłkę od wartości granicznych), to wyklucza to jego ponowny montaż, a drugi czujnik pozostaje zdatny.

Pełne wyjaśnienie:

Okresowa kontrola stanu technicznego czujników optycznych ma na celu ocenę, czy element spełnia wymagania eksploatacyjne i może bezpiecznie pracować po ponownym montażu w układzie automatyki.

W praktyce ocenia się wyniki z tabeli (np. wartości progów zadziałania, zasięg detekcji, stabilność przełączania, powtarzalność, reakcję na obiekt wzorcowy, a także zachowanie wyjścia sygnałowego). Jeżeli którykolwiek z kluczowych parametrów przekracza ustalone tolerancje lub wskazuje na nieprawidłową pracę, czujnik kwalifikuje się do wycofania z eksploatacji lub naprawy i nie powinien wracać do układu.

Odpowiedź "tylko czujnika B1-14A1 wyklucza jego ponowny montaż w układzie." jest poprawna, ponieważ wyniki kontroli wskazują, że to właśnie ten czujnik nie spełnia kryteriów zdatności, podczas gdy drugi czujnik mieści się w wymaganiach. W takiej sytuacji wnioskuje się o wykluczeniu wyłącznie jednego egzemplarza.

Pozostałe odpowiedzi są błędne z typowych powodów:

  • Stwierdzenie, że wykluczony jest "tylko czujnik B2-14A1", wynika z pomylenia oznaczeń lub błędnego przypisania niezgodnych wyników do drugiego czujnika.
  • Stwierdzenie, że "obu czujników wyklucza ich ponowny montaż", jest zbyt daleko idące, jeśli tabela pokazuje, że tylko jeden z czujników nie spełnia wymagań.
  • Stwierdzenie, że "obu czujników jest prawidłowy", ignoruje wskazania diagnostyczne świadczące o przekroczeniu kryteriów dla czujnika B1-14A1.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze analizuj wszystkie wiersze tabeli i szukaj parametrów dyskwalifikujących (poza tolerancją), a dopiero potem formułuj wniosek o dopuszczeniu do montażu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To czujnik wykrywający obecność obiektu za pomocą wiązki światła (np. nadajnik–odbiornik, odbiciowy). W automatyce służy do detekcji elementów bez kontaktu mechanicznego, a jego poprawność ocenia się m.in. po stabilności przełączania i powtarzalności działania.
Najczęściej sprawdza się zasięg detekcji, próg/przebieg przełączania, histerezę, powtarzalność oraz poprawność sygnału na wyjściu. W praktyce porównuje się wyniki z wymaganiami producenta lub kryteriami UR dla danego stanowiska.
Bo tabela może pokazać, że czujnik nie spełnia kryteriów zdatności (np. niestabilnie przełącza, ma zbyt mały zasięg lub parametry są poza tolerancją). Taki element zwiększa ryzyko błędów sterowania i przestojów, więc nie powinien wracać do układu.
Porównaj wiersze dla obu czujników i sprawdź, czy niezgodność dotyczy tylko jednego z nich. Jeśli jeden zestaw wyników mieści się w kryteriach, a drugi nie (choćby w jednym parametrze dyskwalifikującym), wniosek dotyczy wykluczenia tylko tego jednego czujnika.
Oznacza decyzję eksploatacyjną, że element nie spełnia wymagań i nie powinien być ponownie instalowany. W praktyce czujnik kieruje się do wymiany, naprawy lub segregacji jako uszkodzony, aby uniknąć niepewnej pracy linii/maszyny.
Tak. Czujnik może nadal przełączać wyjście, ale mieć parametry graniczne (np. spadek zasięgu, pogorszenie powtarzalności, zakłócenia). W automatyce liczy się stabilność i przewidywalność działania, dlatego odchyłki w kontroli mogą dyskwalifikować element.
Najczęstsze to: pomylenie oznaczeń czujników, skupienie się na jednym parametrze i pominięcie pozostałych, nieuwzględnienie kryterium granicznego oraz automatyczne wybieranie odpowiedzi "oba" bez sprawdzenia różnic. Pomaga analiza po kolei każdego wiersza.
Może to powodować fałszywe zadziałania, brak detekcji, błędy sekwencji sterowania i nieplanowane przestoje. W skrajnych przypadkach wpływa to na bezpieczeństwo procesu (np. błędne pozycjonowanie, zatrzymania awaryjne), więc UR zwykle eliminuje takie elementy z obiegu.
Gdy przyczyną problemu jest czynnik zewnętrzny (np. zabrudzenie optyki, złe ustawienie, luźny uchwyt) i po usunięciu przyczyny parametry wracają do wymagań. Jeśli jednak pomiary konsekwentnie wskazują odchyłkę czujnika, uznaje się go za niezdatny.
Ćwicz czytanie tabel i wyciąganie wniosków: które parametry są "krytyczne" i co oznacza przekroczenie tolerancji. Powtórz typowe objawy zużycia (spadek zasięgu, niestabilność) i zasady decyzji UR: dopuszczenie, naprawa, wymiana, dokumentowanie wyników kontroli.
info

Około 26% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Źródła:

  • IEC 60947-5-2: Low-voltage switchgear and controlgear – Part 5-2: Proximity switches, wprowadzenie i wymagania ogólne (terminologia i kontekst stosowania)

Materiały:

  • Instrukcje producentów czujników fotoelektrycznych (parametry, diagnostyka, kryteria poprawnej pracy)
  • Materiały dydaktyczne z eksploatacji elementów automatyki i utrzymania ruchu (diagnostyka czujników)
  • Normy/standardy dotyczące aparatury łączeniowej i czujników zbliżeniowych (dla terminologii i wymagań ogólnych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego