Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA BUD18 - PAŹDZIERNIK 2016



PYTANIE NR 38.
Wykonano pomiar kąta pionowego w dwóch położeniach lunety otrzymując wyniki: OI= 101g80c70cc, OII= 298g17c00cc. Ile wynosi kąt zenitalny?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kąt zenitalny z dwóch położeń lunety wyznacza się przez sprowadzenie odczytu z położenia II do równoważnego w pobliżu położenia I: (400g − OII). Następnie liczy się średnią: Z = (OI + (400g − OII)) / 2. Po podstawieniu otrzymuje się 101g81c85cc.

Pełne wyjaśnienie:

W pomiarze kąta pionowego (koła pionowego) wykonuje się odczyty w dwóch położeniach lunety, aby ograniczyć wpływ błędów instrumentalnych (np. błędu indeksu). Dwa odczyty nie są wtedy bezpośrednio "takie same", lecz są względem siebie w przybliżeniu dopełnieniami do pełnego kąta.

W układzie gradowym pełny kąt to 400g. Dlatego odczyt z położenia II sprowadza się do wartości porównywalnej z odczytem z położenia I przez dopełnienie:

OII′ = 400g − OII

Dopiero z tych dwóch wartości wyznacza się kąt zenitalny jako średnią:

Z = (OI + OII′) / 2

Obliczenia:

  • OII′ = 400g00c00cc − 298g17c00cc = 101g83c00cc
  • OI + OII′ = 101g80c70cc + 101g83c00cc = 203g63c70cc
  • Z = 203g63c70cc / 2 = 101g81c85cc

Odpowiedź "101g81c85cc" jest poprawna, bo wynika z uśrednienia odczytu z położenia I oraz dopełnienia odczytu z położenia II do 400g.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "298g18c15cc" jest bliska odczytowi z położenia II, co sugeruje pominięcie dopełnienia do 400g i uśredniania (typowy błąd "biorę jeden odczyt").
  • "196g36c30cc" może wynikać z błędnego uśrednienia bez dopełnienia (np. (OI+OII)/2), co nie jest właściwą redukcją dla koła pionowego w dwóch położeniach lunety.
  • "199g98c85cc" wskazuje na błąd rachunkowy w operowaniu jednostkami c i cc (np. nieprawidłowe przenoszenia przy odejmowaniu od 400g albo przy dzieleniu przez 2).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy OI i (400g − OII) są do siebie zbliżone. Jeśli tak, redukcja została wykonana poprawnie, a średnia ma sens fizyczny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest kąt zenitalny w geodezji?
Kąt zenitalny to kąt mierzony od kierunku pionu (zenitu) do celowanej linii. W praktyce tachimetrii służy do obliczeń składowej wysokościowej i różnicy wysokości. W układzie gradowym pełny obrót to 400g, a wartości kąta zenitalnego zwykle mieszczą się w zakresie 0–200g.
Dlaczego mierzy się kąt pionowy w dwóch położeniach lunety?
Pomiary w dwóch położeniach (twarz I i II) pozwalają ograniczyć wpływ błędów instrumentu, np. błędu indeksu koła pionowego. Zamiast polegać na jednym odczycie, sprowadza się odczyt z drugiego położenia do porównywalnego (dopełnienie do 400g) i uśrednia wyniki.
Jak obliczyć kąt zenitalny z odczytów OI i OII?
Najpierw przelicz odczyt z położenia II na wartość równoważną: OII′ = 400g − OII. Następnie policz średnią: Z = (OI + OII′) / 2. To standardowy schemat redukcji odczytów koła pionowego w dwóch położeniach lunety.
Jak sprawdzić, czy wynik kąta zenitalnego jest wiarygodny?
Po obliczeniu dopełnienia (400g − OII) porównaj je z OI. Obie wartości powinny być do siebie zbliżone (różnice wynikają z błędów odczytu). Jeśli są bardzo odległe, zwykle oznacza to błąd w dopełnieniu, w zapisie jednostek albo pomylenie interpretacji odczytów.
Jakie są najczęstsze błędy przy dopełnieniu do 400g?
Najczęściej myli się kierunek odejmowania (liczy się OII − 400g), gubi się przeniesienia między g/c/cc albo zapomina, że pełny kąt w gradach to 400g. Błędy pojawiają się też przy "pożyczkach" z c i cc, gdy odejmowane wartości mają zera w części setnej.
Czy w gradach zawsze używa się wartości 400g jako pełnego kąta?
Tak, w układzie gradowym pełny kąt to 400g. To kluczowe przy dopełnieniach i redukcjach obserwacji. Jeśli ktoś omyłkowo użyje 360°, uzyska całkowicie błędny wynik, nawet jeśli rachunki w g/c/cc wykona poprawnie technicznie.
Co oznaczają jednostki g, c i cc w zapisie kątów?
g to grad, c to setna grada (centygrad), a cc to setna setnej (centycentygrad). Taki zapis ułatwia dokładne notowanie odczytów. Ważne jest konsekwentne traktowanie tych części jak "miejsc" w systemie dziesiętnym podczas dodawania, odejmowania i dzielenia.
Kiedy w praktyce wykorzystuje się kąt zenitalny w pomiarach?
Kąt zenitalny jest wykorzystywany m.in. w tachimetrii do obliczeń różnic wysokości, redukcji odległości skośnych na poziome oraz kontroli celowych w pracach realizacyjnych (tyczenie). Poprawnie policzony kąt zenitalny jest podstawą do dalszego opracowania wyników pomiaru.
Jak odróżnić kąt zenitalny od kąta elewacji?
Kąt zenitalny jest liczony od pionu (zenitu) w dół do celowej, natomiast kąt elewacji (wzniesienia) liczy się zwykle od poziomu w górę/dół. Zależność między nimi wymaga znajomości przyjętej definicji w danym zadaniu. Na egzaminie najbezpieczniej trzymać się schematu redukcji z 400g dla odczytów koła pionowego.
Jak przygotować się do zadań z kątów pionowych na egzamin BUD.18?
Przećwicz kilka przykładów: dopełnienie do 400g, uśrednianie dwóch położeń lunety oraz rachunki na g/c/cc z przeniesieniami. Ucz się też kontroli wyniku (czy OI ≈ 400g − OII). Na egzaminie zapisuj pośrednie kroki, bo to ogranicza błędy rachunkowe.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 58% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Kąt zenitalny z dwóch położeń lunety wyznacza się przez sprowadzenie odczytu z położenia II do równoważnego w pobliżu położenia I: (400g − OII)."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geodezji wyższej: pomiary kątów pionowych i redukcja obserwacji
  • Instrukcje ćwiczeniowe do tachimetrii: pomiar w twarzy I i II oraz obliczanie średnich
  • Tablice i przypomnienie rachunku w gradach (400g) wraz z przykładami odejmowania i dzielenia wartości g/c/cc
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego