Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELM3 - TEST WIEDZY NR 7



PYTANIE NR 3.
Wymiar Wartość nominalna Tolerancja
Długość 10 mm +/- 0.05 mm
Szerokość 5 mm +/- 0.03 mm

Wybierz poprawny zapis wymiaru tolerowanego dla szerokości przedstawionej w tabeli.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawny zapis wymiaru tolerowanego musi zawierać wartość nominalną, znak ±, wartość tolerancji oraz jednostkę. Dla szerokości z tabeli jest to: 5 ± 0,03 mm. Pozostałe odpowiedzi pomijają wymiar nominalny, jednostkę lub podają błędny układ zapisu.

Pełne wyjaśnienie:

Zapis wymiaru tolerowanego na rysunku technicznym powinien jednoznacznie określać:

  • wartość nominalną (wymiar bazowy, np. 5 mm),
  • tolerancję (dopuszczalne odchylenie od nominalnej),
  • jednostkę (tu: mm).

Dla szerokości podanej w tabeli wartość nominalna wynosi 5 mm, a tolerancja jest symetryczna ±0,03 mm. Poprawny zapis ma więc postać: 5 ± 0,03 mm. Taki zapis oznacza, że rzeczywisty wymiar może mieścić się w przedziale od 4,97 mm do 5,03 mm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Szerokość: ±5 mm" – brak wartości nominalnej i tolerancja jest absurdalnie duża względem danych z tabeli; zapis nie odpowiada informacjom wejściowym.
  • "Szerokość: ±0,03 mm" – podaje samą tolerancję, ale nie mówi, jakiego wymiaru dotyczy (brak wartości nominalnej 5 mm), więc nie jest pełnym zapisem wymiaru.
  • "Szerokość: 5 ±0,03" – brakuje jednostki (mm), przez co zapis jest niekompletny w kontekście dokumentacji technicznej.

W praktyce (montaż i konserwacja urządzeń mechatronicznych) poprawny zapis tolerancji jest kluczowy do doboru narzędzia pomiarowego oraz oceny, czy element spełnia wymagania i będzie prawidłowo pasował w zespole.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza zapis tolerancji "±0,03 mm" przy wymiarze 5 mm?
Oznacza tolerancję symetryczną: wymiar nominalny 5 mm może się zmienić o 0,03 mm w górę lub w dół. Czyli dopuszczalny zakres to 4,97–5,03 mm. Taki zapis jest typowy, gdy odchyłka dodatnia i ujemna mają tę samą wartość.
Jak poprawnie zapisać wymiar tolerowany na rysunku technicznym?
Najczęściej podaje się wartość nominalną, następnie znak ± i wartość tolerancji oraz jednostkę, np. 5 ± 0,03 mm. Ważne, by zapis był kompletny: sama tolerancja bez wymiaru nominalnego nie pozwala ocenić, jakiego wymiaru dotyczy.
Dlaczego odpowiedź "Szerokość: ±0,03 mm" jest błędna?
Bo zawiera wyłącznie tolerancję, a brakuje wartości nominalnej (np. 5 mm). Bez nominalnej nie wiadomo, wokół jakiej wartości ma się mieścić wymiar. W dokumentacji technicznej zapis musi wskazywać zarówno wymiar, jak i dopuszczalne odchylenie.
Czy w zapisie wymiaru tolerowanego trzeba podawać jednostkę mm?
W praktyce dokumentacji technicznej jednostka powinna być jednoznaczna. Jeśli rysunek nie ma ogólnej informacji o jednostkach, brak "mm" może wprowadzać błąd. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle wymaga się pełnego zapisu z jednostką: np. 5 ± 0,03 mm.
Jakie są granice wymiaru dla zapisu 5 ± 0,03 mm?
Granica dolna to 5 − 0,03 = 4,97 mm, a granica górna to 5 + 0,03 = 5,03 mm. To podstawowa interpretacja tolerancji symetrycznej. W kontroli jakości porównuje się wynik pomiaru z tym przedziałem.
Jak nie pomylić tolerancji długości z tolerancją szerokości w tabeli?
Najpierw znajdź wiersz odpowiadający właściwemu wymiarowi (tu: "Szerokość"), a dopiero potem odczytaj tolerancję z tej samej linii. Częsty błąd to "przeniesienie" tolerancji z pierwszego wiersza, gdy czyta się tabelę zbyt szybko.
Jakie narzędzie pomiarowe dobrać do tolerancji ±0,03 mm?
Tolerancja 0,03 mm jest dość mała, więc zwykle sama suwmiarka może być niewystarczająca (zależnie od jakości i warunków). Często wybiera się mikrometr lub sprawdzian, a pomiar wykonuje w stabilnych warunkach, by ograniczyć błędy odczytu i docisku.
Dlaczego zapis "5 ±0,03" bez mm może być uznany za niepoprawny?
Bo jest niepełny: brak jednostki utrudnia jednoznaczną interpretację w dokumentacji. W zadaniach i opisach technicznych przyjmuje się kompletność zapisu (wymiar + tolerancja + jednostka). Jednostka bywa ogólnie podana w rysunku, ale w teście zwykle wymaga się jej wprost.
Co jest najczęstszym błędem przy wyborze zapisu wymiaru tolerowanego?
Najczęściej pomija się wartość nominalną i wybiera odpowiedź z samym "±…". Drugi typowy błąd to brak jednostki lub mylenie tolerancji między różnymi wymiarami w tabeli. Warto sprawdzać, czy zapis zawiera wszystkie elementy i zgadza się z danymi wejściowymi.
Jak przygotować się do zadań o tolerancjach na egzaminie mechatronika?
Ćwicz odczyt tabel i rysunków oraz zamianę zapisu ± na granice wymiaru (min/max). Ucz się rozpoznawać, co musi znaleźć się w zapisie wymiaru (nominalny, tolerancja, jednostka). Pomaga też praca z przykładami pomiarów suwmiarką i mikrometrem.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 69% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Poprawny zapis wymiaru tolerowanego musi zawierać wartość nominalną, znak ±, wartość tolerancji oraz jednostkę."

Materiały:

  • Podręczniki do rysunku technicznego maszynowego (dział: wymiarowanie i tolerancje)
  • Materiały z metrologii warsztatowej (dział: tolerancje i pomiary długości)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z zakresu dokumentacji technicznej dla mechatronika
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego